Có gương thì phải biết soi

Mấy ngày nay, có một thông tin tích cực được chia sẻ rất nhiều trên không gian mạng. Đó là hình ảnh Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đi thị sát tình hình vệ sinh an toàn thực phẩm ở thành phố Hồ Chí Minh, một chuyến đi bất ngờ, không ồn ào nhưng gây được tiếng vang rất lớn...

Và trong hành trình nhanh chóng nhưng cũng rất sát sao ấy của Thủ tướng, có một câu chuyện nhỏ đủ để chúng ta phải suy nghĩ rất nhiều. Đó là khi ghé vào một cơ sở chế biến suất ăn công nghiệp ở Vĩnh Lộc A, Thủ tướng đã thị sát bếp ăn, hỏi han về nguồn gốc thực phẩm sử dụng và thậm chí, kiểm tra hợp đồng mua bán thực phẩm.

Ông nói: "Hợp đồng như vậy là đúng rồi. Nhưng mình phải xuống tận nơi để kiểm tra đấy, không được để chất lượng chỉ được kiểm soát trên giấy".

Hành động kiểm tra hợp đồng của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc không phải vì ông không tin lời nói của chủ cơ sở chế biến suất ăn công nghiệp kia, khi được hỏi về nguồn gốc thực phẩm đầu vào. Nếu Thủ tướng không tin, trước khi xem giấy tờ, hóa đơn, hợp đồng, ông đã không ăn thử mẻ cơm mới nấu, để xem chất lượng gạo như thế nào.

Cơ bản ông làm vậy, và ông nói "mình phải xuống tận nơi để kiểm tra đấy" là để hướng tới những "người nghe cụ thể". Người nghe cụ thể đó không phải là những nhà báo đi tháp tùng, càng không phải chủ cơ sở sản xuất nọ, mà là những cán bộ quản lý nhà nước của thành phố Hồ Chí Minh đi tháp tùng Thủ tướng. Ông làm mẫu cho họ, ông nhắc nhở họ về một cách làm việc sâu sát, chi tiết và định kỳ, ở đúng lĩnh vực mà nhân dân quan tâm nhất hiện nay: Vệ sinh an toàn thực phẩm.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đi thị sát tình hình an toàn thực phẩm tại TP Hồ Chí Minh.
Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đi thị sát tình hình an toàn thực phẩm tại TP Hồ Chí Minh.

Phải thừa nhận, việc Thủ tướng đi thị sát như hôm chủ nhật vừa rồi, hoặc như hôm ông ghé thăm chợ đầu mối ở Hà Nội đã tạo dựng lòng tin rất lớn trong dân chúng về một Chính phủ nghiêm khắc tuyên chiến với vấn nạn thực phẩm bẩn.

Vượt lên trên hết, đó là dấu hiệu của một Chính phủ lắng nghe nguyện vọng của người dân, quan tâm đến âu lo của người dân và thực sự muốn hành động để những âu lo ấy không còn nữa. Nhưng Thủ tướng Chính phủ không thể cứ cầm tay chỉ việc mãi như thế được. Ông chỉ đặt ra một hình mẫu để làm việc, như ông đã nói rằng "phải xuống tận nơi".

Nhiệm vụ còn lại là của những cán bộ chuyên môn thuộc đúng ngành quản lý ấy ở cơ quan công quyền nhà nước. Họ phải xuống tận nơi, phải kiểm tra định kỳ, kiểm tra bất thường, kiểm tra một cách nghiêm túc và khắt khe nhất, để người dân lúc đó thực sự được đón kết quả chung cuộc của những tin vui: Một môi trường thực phẩm tin cậy thực sự.

Chúng ta hãy thử đặt ra một thước đo, trong khoảng thời gian từ ngày hôm nay cho tới sáu tháng sau, để kiểm đếm xem ở địa bàn thành phố Hồ Chí Minh sẽ có bao nhiêu lần các cán bộ nhà nước phụ trách vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm tiến hành những cuộc kiểm tra nghiêm túc, đúng như Thủ tướng yêu cầu, tức là kiểm tra bằng những công cụ khoa học, kiểm tra bằng cả công cụ pháp lý (soát xét các hợp đồng cung cấp, hoá đơn nhập thực phẩm).

Nếu cường độ kiểm tra lớn, mật độ kiểm tra dày, mức độ kiểm tra trên diện rộng và phương pháp kiểm tra có khoa học, có chất lượng, điều đó có nghĩa rằng hình mẫu hành động mà Thủ tướng đặt ra đã được công chức áp dụng hiệu quả.

Ngược lại, nếu hình mẫu hành động đó không được áp dụng một cách nghiêm túc, khi đó sẽ cần phải có những kiến nghị đề nghị xử lý chính những cán bộ cấp thấp nhất, những người quan liêu, thậm chí có thể có cả hiện tượng trục lợi để bỏ qua nhiệm vụ mình cần thực hiện.

Nên nhớ, cách đây chưa lâu, chính Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã từng thổ lộ rằng: "Người ta nói với tôi rất nhiều lần rằng, anh nói rất đúng, nhưng hệ thống của anh có chuyển không, có thực sự phục vụ nhân dân tốt hơn không? Hay là ở dưới một bộ phận cán bộ, công chức vẫn cứ nhũng nhiễu. Nếu chỉ hô ở trên, rồi đến cấp tỉnh, còn lại ở dưới không chuyển thì không được". Đúng, nếu cấp dưới mà không chuyển thì không được.

Ở giai đoạn xã hội đang vận động với tốc độ rất mạnh mẽ này, trong tương lai, chúng ta chắc chắn sẽ còn được chứng kiến rất nhiều lần đi thị sát bất chợt của các quan chức cấp cao của Đảng Nhà nước, Chính phủ. Đó thực sự là những hình mẫu hành động hướng dẫn cách làm việc gần dân và vì dân mà chính những công chức cần phải làm theo, để có thể tự nhận về mình bốn chữ "công chức mẫn cán".

Và đã đến lúc, chính báo chí, mạng xã hội, dư luận cũng phải lên tiếng đòi hỏi các công chức ấy chuyển mình. Đó là vì quyền lợi của chính chúng ta, mỗi người dân. Không có lý nào, khi Chính phủ chuyển mình, những cán bộ cấp dưới, những người lẽ ra phải sâu sát với đời sống nhân dân nhất, lại thu mình vào cái kén của biếng lười, quan liêu và vô trách nhiệm.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Đúng đắn nhưng cần hiệu quả

Tin vui cho những nghệ sĩ âm nhạc dân tộc Việt Nam là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phê duyệt đề án xây dựng Dàn nhạc Dân tộc Quốc gia Việt Nam vào ngày 22/4/2026 với quyết tâm triển khai ngay trong năm nay và dự kiến tổng kết vào năm 2031. Đây là một quyết định đúng đắn (dù hơi muộn) và cho thấy rõ chủ trương đầu tư cho phát triển văn hóa trong giai đoạn hiện tại.

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Tạo sức bật cho văn nghệ sĩ sáng tạo

Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đẩy mạnh việc quảng bá, giới thiệu các tác phẩm nghệ thuật tiêu biểu thuộc các loại hình ca múa nhạc, kịch nói, cải lương, hát bội, xiếc, múa rối.

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Hiện hữu như “cái gì đó” và “không gì cả”

Nỗi sợ lớn nhất của tôi là gì? Là không gì cả. Phần lớn thời gian của tôi được dành để nỗ lực chứng minh rằng mình đáng được nhớ đến. Làm việc chăm chỉ hơn, mơ lớn hơn, nói “có” với những cơ hội - kể cả khi chúng vắt kiệt mình.

Kiến tạo văn hóa số

Kiến tạo văn hóa số

Người viết cho rằng: AI tạo sinh có thể cắt ghép, được dựng nên những hiện thực chưa từng có theo ý muốn của chúng ta. Giờ đây, thay vì nheo mặt để nhận diện tem mác, dấu hiệu hàng fake trên hàng hóa thì đến lúc đắn đo trước những tác phẩm: Liệu bài thơ này, bản nhạc kia, bức tranh nọ... có dấu hiệu can thiệp của AI hay không? Chúng ta sống với AI hay chúng ta sống bằng AI? Một câu hỏi khó trả lời.

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Sự hỗn loạn sắp chấm dứt?

Trong tháng 3/2026 vừa qua, số lượng các bản ghi âm bị từ chối phát hành qua nền tảng Tunecore của Công ty Believe đột nhiên tăng vọt. Và, tất cả những bản phát hành bị từ chối ấy đều có một điểm chung: đó là những bản nhạc được tạo ra bởi AI.

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Cơ hội mới cho hoạt động sáng tạo văn hóa

Chuyến thăm cấp nhà nước tới Trung Quốc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân đã thành công tốt đẹp vào ngày 17/4, song báo chí trong và ngoài nước vẫn tiếp tục có nhiều bài viết đặc sắc, khẳng định quan hệ truyền thống gắn bó mật thiết giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc cũng như tầm nhìn, định hướng trong việc nâng tầm kết nối chiến lược giai đoạn phát triển mới.

Mệnh lệnh của niềm tin

Mệnh lệnh của niềm tin

Hôm nay, cũng như mọi ngày, tôi dậy rất sớm, ngồi bên ly cà phê và lướt nhanh trên màn hình smartphone. Có lẽ, giờ này nhiều người cũng giống tôi tìm sự khởi đầu cho ngày mới bằng việc nhật tin tức sau một đêm - nguồn năng lượng mới từ sự trong trẻo tinh khôi của thiên nhiên và sự hào hứng của tinh thần.

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Văn hóa là động lực tăng trưởng mới

Tin vui cho giới làm phim Việt là tính đến trưa 10/4, theo thống kê của Box Office Vietnam (BOVN - trang web độc lập chuyên tổng hợp, phân tích và thống kê dữ liệu doanh thu phòng vé, số lượng vé và suất chiếu trên toàn lãnh thổ Việt Nam), phim "Hẹn em ngày nhật thực" của đạo diễn Lê Thiện Viễn đã thu về hơn 81 tỉ đồng sau khi bắt đầu công chiếu từ cuối tháng 3 và vẫn đang giữ vững vị trí đầu bảng xếp hạng doanh thu phòng vé Việt (tính theo ngày).

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Luật hóa để bảo vệ "tài năng nhí"

Chuyện ồn ào trên mạng xã hội liên quan đến nữ ca sĩ Thiện Nhân và gia đình của cô chắc chắn là một chuyện không vui chút nào, đặc biệt là khi soi chiếu bằng các giá trị văn hóa Á Đông vốn coi trọng nền tảng tình cảm gia đình, quyến thuộc hơn là tài sản.

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

“GATO” - gieo mầm xấu độc!

Gần đây trong tiếng Việt có từ mới “GATO” nhanh chóng trở nên phổ biến. Viết tắt của “ghen ăn tức ở”, dịch sang tiếng Tây, tương đương từ “đố kỵ” - một trạng thái cảm xúc tiêu cực, khó chịu, ghen ghét, cay cú trước thành công, danh tiếng người khác.

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Văn học Việt Nam trong kỷ nguyên dịch chuyển

Trong bối cảnh văn hóa đọc Việt Nam đang chứng kiến những chuyển động chưa từng có, một hiện tượng nổi bật là sự trỗi dậy mạnh mẽ của sách ngoại văn, đặc biệt là qua các hiệu sách độc lập (indie) có giám tuyển. Không chỉ phản ánh nhu cầu cập nhật tri thức toàn cầu của lớp độc giả trẻ, hiện tượng này còn đặt ra những câu hỏi mang tính chiến lược về con đường đưa văn chương Việt Nam ra thế giới.

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Tôn vinh những giá trị văn hóa đích thực

Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh ban hành văn bản chấn chỉnh hoạt động biểu diễn, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chấm dứt tình trạng hát nhép trên sân khấu. Việc này đã nhận được sự đồng thuận cao, không chỉ từ phía những nhà quản lý văn hóa mà cả với những người trực tiếp hoạt động biểu diễn, doanh nghiệp tổ chức biểu diễn.

AI - Tìm đâu ra người thật?

AI - Tìm đâu ra người thật?

Trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang thay đổi cách sách đi từ tay tác giả đến bạn đọc từ khâu sáng tác và biên tập đến in ấn và marketing. Không phải ai cũng hoan nghênh sự thay đổi này, và quả thực là ngoài một số lợi ích nhất định, việc sử dụng AI tràn lan cũng đem lại nhiều vấn đề làm đau đầu các nhà xuất bản, đơn cử như việc con người để cho AI thay thế tác giả và biên dịch viên.

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Đàm Khánh Phương: “Không bao giờ thơ chịu nước bán rao”

Trong đám tang nhà thơ Đàm Khánh Phương tại nhà tang lễ Đức Giang hôm ấy, ngoài nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam - có mặt và sau đó đọc điếu văn - tôi thấy không nhiều các nhà văn, nhà thơ khác đến đưa tiễn. Phương ít bạn, hay là khi khỏe mạnh, Phương đã có những điều làm bạn bè khó cảm thông?  

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Hầm trú ẩn của nhà thơ trong thời đại AI

Năm 2001, đạo diễn Steven Spielberg ra mắt bộ phim “A.I. - Artificial Intelligence”, kể về cậu bé robot David được lập trình để yêu thương vô điều kiện. Khi người mẹ nuôi bỏ rơi cậu giữa rừng, David bắt đầu hành trình 2000 năm đi tìm một ngày được sống bên bà. Khi những sinh vật tiến hóa đánh thức cậu giữa tàn tích băng giá, điều David xin không phải tri thức hay quyền năng, mà chỉ là một ngày được yêu thương.

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Bảo đảm quyền thụ hưởng văn hóa

Động viên đội ngũ văn nghệ sĩ sáng tạo luôn là một trong những chủ trương nhất quán của Đảng, Nhà nước ta trong quá trình xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.

Văn hóa soi đường quy hoạch

Văn hóa soi đường quy hoạch

Gần đây, có hai sự việc nhận được khá nhiều sự quan tâm của dư luận, và vẻ bề ngoài, hai sự việc ấy không hoàn toàn liên quan tới nhau nhưng sâu trong bản chất, chúng lại có một điểm chung.

Sống để kết nối yêu thương

Sống để kết nối yêu thương

Sống là để kết nối những yêu thương, bởi cuộc sống có biết bao nhiêu điều đáng yêu mà chúng ta không thể kể tên hết được. Đó là một cảm nhận của người viết có được mỗi khi quan sát và lắng nghe từng thanh âm của cuộc đời. Dẫu biết hằng ngày vẫn xuất hiện cái ác, cái xấu nhưng còn có biết bao người tốt, bao hành động cao cả.

“Cái chết” của sách bìa mềm

“Cái chết” của sách bìa mềm

Cuộc cách mạng văn học hiện đại có sự đóng góp không hề nhỏ của sách bìa mềm. Những quyển sách bìa mềm được bày bán khắp mọi nơi với giá cả phải chăng đã đưa văn học đến với tất cả mọi thành phần trong xã hội.

Quyết liệt phát triển văn hóa

Quyết liệt phát triển văn hóa

Diễn biến mới nhất của việc triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam, do Tổng Bí thư Tô Lâm thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành ngày 7/1/2026, đó là Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển văn hóa Việt Nam đã có cuộc họp đầu tiên, trong tuần qua, với nhiều nội dung quan trọng.