Có mặt tại Phòng Đăng ký kinh doanh của Sở Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT) thời gian gần đây, chúng tôi thường xuyên được chứng kiến cảnh hàng trăm người dân tập trung tại căn phòng rộng chưa đầy 150m2, gồm cả quầy làm việc của cán bộ tiếp nhận hồ sơ. Chen lấn trước quầy phát số thứ tự, rồi chen chân đứng ngồi chờ tới lượt gọi giải quyết thủ tục giải thể, bổ sung mới; thay đổi ngành nghề kinh doanh hoặc đăng ký thành lập mới DN.
Nếu như trước đây bình quân mỗi ngày nơi này phải tiếp khoảng 1.500 lượt người tới giải quyết thủ tục, thì từ đầu năm 2012 đến nay, con số này tiếp tục tăng lên bởi lượng DN xin giải thể gia tăng. Người đến giao dịch đông, ngay cả bãi giữ xe gắn máy trong khuôn viên Sở Kế hoạch - Đầu tư cũng thường xuyên quá tải, phải đem đi gửi nơi khác.
Quá tải nên Sở KH-ĐT cũng chỉ dám tiếp nhận hồ sơ vào buổi sáng, buổi chiều dành thời gian để xử lý và trả hồ sơ cho DN. Anh Thanh, đại diện cho một DN BĐS đang làm thủ tục tại đây cho biết, muốn được giải quyết ngay trong buổi sáng thì phải tới lấy số thứ tự trước 10h; sau giờ này khả năng phải quay về chờ tới ngày hôm sau là cao hơn. Bởi với cả trăm người còn ngồi chờ, cố gắng lắm thì đến giờ nghỉ trưa các chuyên viên tiếp nhận hồ sơ cũng chỉ giải quyết hết những người đã lấy số thứ tự trước đó đang chờ tới lượt.
Trung bình mỗi buổi sáng chỉ có khoảng 650 - 700 người tới đây được tiếp, hướng dẫn làm thủ tục hoặc tiếp nhận hồ sơ. Lượng người nộp hồ sơ quá đông, trong khi Phòng Đăng ký kinh doanh chỉ có 16 cửa tiếp nhận với 16 chuyên viên, còn chia làm nhiều công đoạn theo dây chuyền. Phải giải quyết chừng ấy hồ sơ qua tay trong vòng 4 giờ làm việc nên việc thẩm định các loại giấy tờ, thủ tục sơ sài, không kỹ lưỡng khiến hồ sơ của DN liên tục bị trả về để bổ sung, chỉnh sửa cũng là điều khó tránh khỏi.
Để tránh phải đi lại nhiều lần, mới đây chị Hiền đã bỏ ra một buổi tới bộ phận hướng dẫn làm thủ tục, giấy tờ của Phòng Đăng ký kinh doanh để nhờ tư vấn. Quay về hoàn tất hồ sơ thành lập mới DN theo yêu cầu rồi đem nộp mất thêm một buổi sáng nữa, chị Hiền yên tâm đến ngày hẹn sau đó 1 tuần sẽ được nhận giấy phép. Tuy nhiên, đến ngày hẹn trả kết quả, chị Hiền đã phải ôm hồ sơ quay về làm lại do tên công ty chị đặt trùng với tên của một DN khác. Trong khi trước đó chị đã cẩn thận tra trên mạng nội bộ của Sở KH - ĐT nhưng không phát hiện ra.
Tương tự, anh Huy, đại diện một DN ở quận 12 cũng than phiền: Do cần bổ sung ngành nghề kinh doanh nên DN của anh phải tiến hành đổi giấy phép. Tưởng đơn giản, anh lên mạng của Sở KH-ĐT tải các mẫu văn bản trên đó về làm theo y chang hướng dẫn. Hồ sơ được nộp xong đâu đấy, nhưng đến ngày hẹn phải đem hồ sơ về làm lại do mẫu văn bản đã thay đổi. Sửa xong, trước khi đem nộp lần thứ 2, để chắc ăn hơn anh Huy đã nhờ nhân viên tư vấn coi giùm giấy tờ thì lại được phán rằng: “Phải về làm lại biên bản góp vốn do đã quá thời hạn nếu không muốn hồ sơ bị “ao” lần nữa”. Phải quay về làm lại, anh Huy bức xúc đặt câu hỏi: Biên bản góp vốn của các thành viên DN bị quá thời hạn là do hồ bị trả về làm lại, chứ đâu phải lỗi tại DN? Chỉ bổ sung ngành nghề kinh doanh mà mất đến cả tháng trời, DN vuột mất cơ hộ làm ăn ai chịu?
Quá tải, thủ tục hồ sơ lại phức tạp nên nhiều năm qua “cò” dịch vụ luôn xuất hiện nhan nhản cả trong khuôn viên Sở KH - ĐT lẫn đoạn đường Lê Thánh Tôn phía trước cơ quan này. Các đối tượng “cò” dịch vụ khá quen mặt, nhân viên tiếp nhận hồ sơ tại đây thừa biết, song cũng chẳng thể làm gì được.
Bởi theo quy định, chỉ cần các DN nhờ làm thủ tục có giấy ủy quyền là “cò” dịch vụ đường hoàng vào nộp hồ sơ. Mức phí làm dịch vụ đăng ký kinh doanh của “cò” cũng không nhiều, chỉ từ 2 - 3 triệu đồng/hồ sơ nên nhiều đại diện DN đã tặc lưỡi nhờ dịch vụ lo hoàn tất giấy tờ, nộp hồ sơ cho đỡ phiền khiến “cò” càng có đất sống.
Trong một lần trả lời chất vấn trước các đại biểu HĐND thành phố cách đây 2 năm, ông Thái Văn Rê, Giám đốc Sở KH-ĐT đã từng thông báo Sở này đang được UBND thành phố xem xét bố trí thêm một địa điểm mới để làm nơi tiếp nhận, giải quyết hồ sơ liên quan đến đăng ký kinh doanh của DN. Nhưng trong khi vấn đề quá tải trong việc giải quyết hồ sơ cho đại diện DN bức xúc từng ngày, từng giờ, thì từ đó tới nay địa điểm mới vẫn chưa thấy đâu.
Khó khăn về tài chính, thị trường… nên chỉ trong 4 tháng đầu năm đã tiếp tục có hơn 5.000 DN tại TP HCM buộc phải thông báo giải thể hoặc tạm ngưng hoạt động. DN khổ là vậy, nhưng khi muốn “khai tử” hoặc bổ sung, thay đổi ngành nghề kinh doanh cũng trần ai. Vì vậy chính quyền TP HCM cần nghiên cứu địa điểm tạo điều kiện cho Sở KH-ĐT cũng chính là tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp
