Nhận lời mời của Toàn quyền New Zealand Cindy Kiro, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm, sẽ thăm cấp Nhà nước tới New Zealand từ ngày 12-13/8.
Đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam thăm cấp Nhà nước tới New Zealand trên cả hai cương vị, đồng thời là chuyến thăm đầu tiên của lãnh đạo chủ chốt Việt Nam kể từ khi hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 2/2025.
Chuyến thăm khẳng định chính sách nhất quán của Việt Nam trong việc coi trọng quan hệ với New Zealand - một đối tác thân thiện, giàu tiềm năng và chia sẻ nhiều điểm đồng với Việt Nam tại khu vực Nam Thái Bình Dương.
Trước thềm chuyến thăm, Bộ trưởng Ngoại giao New Zealand Winston Peters nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của sự kiện lần này trong bối cảnh quan hệ hai nước đã được vun đắp qua hơn 50 năm, trải rộng từ thương mại, giáo dục, hợp tác phát triển đến an ninh và giao lưu nhân dân.
Việt Nam và New Zealand thiết lập quan hệ ngoại giao ngày 19/6/1975. Sau khi nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện trong chuyến thăm chính thức của Thủ tướng Christopher Luxon tới Việt Nam, hai bên đã ký Chương trình Hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện 2025 - 2030 vào tháng 11/2025.
Kinh tế - thương mại là một trong những lĩnh vực thể hiện rõ tiềm năng đó. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn thứ 12 của New Zealand. Theo thống kê của Hải quan Việt Nam, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hai nước đạt 1,5 tỷ USD, tăng 15,8% so với năm 2024. Điểm thuận lợi là cơ cấu hàng hóa giữa hai nền kinh tế có tính bổ sung cao, về cơ bản không cạnh tranh trực tiếp.
Việt Nam có thế mạnh về hàng công nghiệp, chế biến và nông sản nhiệt đới, trong khi New Zealand nổi bật về nông nghiệp chất lượng cao. Việt Nam đã mở cửa thị trường cho nhiều sản phẩm của New Zealand như khoai tây, thịt bò đông lạnh, kiwi, táo, bí ngô, dâu tây; trong khi New Zealand đã cấp phép nhập khẩu xoài, thanh long, chôm chôm, chanh và bưởi của Việt Nam.
Hợp tác giáo dục cũng là một điểm sáng, với khoảng 2.000 sinh viên Việt Nam đang học tại New Zealand. Hiện 5/8 trường đại học New Zealand đã triển khai chương trình hợp tác tại Việt Nam. Hai bên đồng thời thúc đẩy liên kết đào tạo, giáo dục nghề nghiệp, đào tạo tiếng Anh và chuẩn hóa kỹ năng nghề.
Hợp tác quốc phòng - an ninh cũng được triển khai thông qua đào tạo, tập huấn về chống khủng bố, kỹ thuật hình sự, phòng chống rửa tiền, tội phạm công nghệ cao, mua bán người và gìn giữ hòa bình.
Về hợp tác khu vực và quốc tế, Việt Nam và New Zealand là thành viên của các tổ chức, diễn đàn khu vực, quốc tế quan trọng như Liên hợp quốc, WTO, APEC, ASEM và một số cơ chế hợp tác của ASEAN. Gần đây, bạn ủng hộ ứng cử viên của ta làm Thẩm phán Tòa án Quốc tế về Luật Biển (ITLOS) nhiệm kỳ 2026-2035. Ta khẳng định ủng hộ bạn vào Ủy ban Luật pháp quốc tế (ILC) nhiệm kỳ 2028-2032.
Cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand có khoảng 14.000 người, trong đó có 8.000 người là Việt kiều lâu năm, chủ yếu sinh sống ở Auckland, Christchurch và Wellington. Đại bộ phận kiều bào có cuộc sống ổn định và tinh thần hướng về quê hương đất nước.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nêu rõ, chuyến thăm diễn ra vào thời điểm Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó ưu tiên phát triển chất lượng nguồn nhân lực, nông nghiệp giá trị cao và tăng trưởng xanh. Đây là những lĩnh vực New Zealand có kinh nghiệm và uy tín hàng đầu và hai bên cũng đang triển khai rất hiệu quả hợp tác trong những lĩnh vực này.
Do đó, chương trình chuyến thăm hướng mục tiêu làm quan hệ sâu sắc và thực chất hơn nữa, trong đó hai bên sẽ thúc đẩy hợp tác cụ thể về giáo dục, nông nghiệp, thương mại và phát triển bền vững; góp phần biến những cam kết chính trị thành lợi ích thực tiễn, những chương trình, dự án để phục vụ các mục tiêu phát triển của mỗi nước, cũng như đóng góp chung vào hòa bình, ổn định, phát triển bền vững và tự cường khu vực.
Chia sẻ chi tiết về kỳ vọng hợp tác giữa hai bên trong thời gian tới, Đại sứ Việt Nam tại New Zealand Phan Minh Giang cho hay, nhằm sớm hiện thực hóa mục tiêu đưa kim ngạch thương mại song phương đạt 3 tỷ USD, hai bên cần phối hợp đề ra các biện pháp đột phá, cùng với các nỗ lực tháo gỡ các rào cản kỹ thuật, tạo thuận lợi cho các mặt hàng thế mạnh của mỗi nước tiếp cận thị trường của nhau và tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do cùng tham gia.
Hiện nay, hợp tác khoa học công nghệ và ứng phó biến đổi khí hậu đã trở thành trụ cột mới của Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-New Zealand. Để triển khai, hai nước cần đẩy mạnh hợp tác ứng dụng, cung cấp các giải pháp khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong bảo vệ môi trường, giảm phát thải, chuyển đổi xanh, nông nghiệp thông minh, ứng dụng công nghệ cao và thích ứng với biến đổi khí hậu, phát triển năng lượng sạch, năng lượng tái tạo như điện gió và điện mặt trời, phù hợp với tiềm năng, thế mạnh, cũng như đáp ứng nhu cầu của mỗi nước.
Như Bộ trưởng Bộ Ngoại giao New Zealand Winston Peters khẳng định, trong một thế giới ngày càng nhiều biến động, mối quan hệ giữa New Zealand và Việt Nam ngày càng trở nên quan trọng.
Hai nước có chung lợi ích trong việc duy trì ổn định khu vực, tự do hóa thương mại, tôn trọng luật pháp quốc tế và bảo vệ một hệ thống dựa trên luật lệ. Chuyến thăm này sẽ góp phần duy trì tính thiết thực của mối quan hệ song phương, tầm nhìn hướng tới tương lai và tập trung vào các kết quả thực chất.
