Theo sự giới thiệu của Trung tá Ma Seo Ký - quyền Đội trưởng, Đội xây dựng phong trào (Công an huyện Si Ma Cai), chúng tôi tìm gặp Đại úy Quách Ngọc Ánh - phụ trách xã Sán Chải, một người có thâm niên hơn 12 năm gắn bó với vùng đất này. Gương mặt đen sạm vì nắng, gió trông anh có vẻ già hơn so với cái tuổi 36 của mình.
Đại úy Quách Ngọc Ánh tâm sự: “Là người quê Thái Bình, lên vùng biên giới Tây Bắc nhận nhiệm vụ từ những năm 2000, lúc đầu mọi thứ quá mới mẻ đối với tôi. Ngày ấy, Si Ma Cai còn hoang vu, điều kiện đi lại khó khăn, mỗi lần vào thôn bản chủ yếu là đi bộ. Gần đây, nhờ phong trào nông thôn mới, một số bản làng mới có đường bê tông”.
Những ngày đầu anh được giao phụ trách địa bàn xã Cán Cấu, tiếp đến là xã Lùng Sui. Ở địa bàn nào anh cũng hoàn thành nhiệm vụ. Ông Vàng Seo Sớ - Trưởng thôn Sín Tẩn không ngần ngại khi nói về anh: “Đồng chí Ánh rất nhiệt tình, ăn ở cùng dân, không quản gian khó, dân bản coi anh như người nhà, trong các phong trào người dân tham gia bảo đảm an ninh trật tự rất tốt”.
Công an huyện Si Ma Cai thăm hỏi học sinh mẫu giáo phân trường Lù Dì Sán 1.
Năm 2007, anh tiếp nhận phụ trách xã Sán Chải. Đây là một xã rộng với 10 thôn bản, 586 hộ với hơn 3.000 nhân khẩu, có đường biên giới tiếp giáp với Trung Quốc, địa hình núi non hiểm trở, người dân chủ yếu là dân tộc Mông, sống rải rác theo các triền núi, trình độ dân trí thấp, sống du canh du cư… Tiếp nhận một địa bàn mới phức tạp, anh không quản ngại khó khăn, cần mẫn xuống từng thôn bản, sống cùng dân, ở cùng dân để hiểu hơn về con người và vùng đất nơi đây.
Khi hỏi về cuộc sống gia đình có bị xáo trộn vì công việc không, anh cười rất hiền lành và nói “gia đình mình ở xã Si Ma Cai, vợ làm giáo viên cấp 1, việc lớn nhỏ trong nhà vợ đều đảm nhiệm hết. Nhà ở cách trụ sở xã Sán Chải gần 8km, nhưng một tháng tôi mới về 1 lần. Nhiều lúc con ốm đau, vợ báo tin cũng không về được”.
Trong số 10 thôn của xã, có thôn Lù Dì Sán là điểm cuối cùng xa nhất, giáp biên giới Trung Quốc. Đường vào thôn chênh vênh theo sườn núi, “nếu là người thông thuộc địa hình, đi tắt qua núi mất hơn 2 tiếng đồng hồ, còn đi xe máy bằng đường chính vào đến thôn mất gần 4 tiếng đồng hồ”, anh Ánh cho biết. Để vượt qua gần 20km đường rừng, mỗi lần lên xuống dốc xe máy đều cài số 1, người ngồi sau liên tục phải xuống đẩy xe, đường xóc, đá lởm chởm, cua tay áo, nếu không cứng tay lái thì khó có thể đi được.
Gần đây, trong một buổi tối đi tuần tra tại thôn Hố Tỉn, khi đi qua nhà đối tượng Giàng Seo Chô có lệnh truy nã, các anh đều rất cảnh giác tìm kiếm đối tượng, bởi mấy ngày qua theo nguồn tin của quần chúng, có khả năng đối tượng sẽ về thăm vợ con. Như thường lệ các anh vào kiểm tra, hỏi thăm gia đình, nhưng tối hôm ấy, nhận thấy người vợ của đối tượng có những biểu hiện khác thường, bằng trực giác các anh nghi ngờ khả năng đối tượng đang trốn ở trong buồng, rất nhanh anh và đồng đội đã chủ động bố trí lực lượng bắt giữ đối tượng Giàng Seo Chô đang lẩn trốn trong nhà, trước sự ngỡ ngàng của đối tượng và gia đình.
Không chỉ đấu tranh với tội phạm, các anh còn đảm nhiệm vai trò phân giải những mâu thuẫn trong các gia đình người Mông. Chẳng hạn mâu thuẫn vợ chồng, gia đình anh chị Ly Seo Vần và Sàng Seo Vần ở thôn Sán Khố Sủ, chồng hay uống rượu, không lao động, vợ chồng thường xuyên cãi nhau, nhưng nhờ sự hòa giải của anh Ánh, gia đình đã trở nên yên ấm, hòa thuận, vợ chồng chịu khó làm nương.
Để giữ vững an ninh trật tự tại từng thôn bản, anh chủ động phối hợp cùng Ban Công an xã và các đoàn thể xây dựng nhiều chương trình tuyên truyền phong phú. Đến nay, xã đã kiện toàn và xây dựng mô hình điểm không có ma túy, không có tội phạm ở các thôn Sán Khố Sủ, Sín Tẩn, Hòa Sừ Pan. Đại tá Trần Ngọc Minh - Trưởng Công an huyện Si Ma Cai cho biết, Đại úy Quách Ngọc Ánh là một người nhiệt tình, địa bàn nào anh phụ trách cũng được ổn định, an ninh trật tự được đảm bảo. Người dân ở đó đều tự hào khi nói về anh. Chúng tôi rất yên tâm khi có anh ở bản.
Bám trụ ở vùng cao này, lực lượng Công an xã đã đóng vai trò quan trọng trong công tác đảm bảo an ninh trật tự tại cơ sở. Cuộc sống, công việc của họ còn nhiều khó khăn, vất vả nhưng bù lại là sự tín nhiệm của dân bản và chính quyền địa phương đã tạo động lực cho họ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Anh Sần Thó Suy, Phó Công an xã Trịnh Tường, huyện Bát Xát (Lào Cai), người có gần 10 năm gắn bó địa bàn này cho biết: "Ngoài việc quản lý và nắm chắc tình hình địa bàn, công an xã còn tiếp nhận giải quyết đủ các vụ việc lớn, nhỏ; từ tranh chấp đất đai, cố ý gây thương tích, đến chuyện mất trộm con gà, trâu bò trong thôn bản, mâu thuẫn vợ chồng…”.
Ở mỗi thôn bản còn tồn tại nhiều hủ tục lạc hậu, nhận thức về pháp luật của người dân còn hạn chế, dẫn đến nhiều vụ việc đau lòng. Lực lượng Công an xã phải tuyên truyền, giải thích để bà con hiểu biết và làm theo pháp luật, không để kẻ xấu dụ dỗ, lôi kéo. Còn rất nhiều cán bộ Công an xã đang ngày đêm bám bản, trên từng nẻo đường vùng cao biên giới, chung tay xây dựng cuộc sống mới, giữ vững an ninh trật tự địa bàn.
Hoa đào đã bắt đầu nở trên các triền núi, chuẩn bị đón một cái tết xum vầy, ai cũng hy vọng dân bản sẽ đón một cái tết bình yên, no ấm