Chúng ta có đơn độc trong vũ trụ?

Sự sống gần như thực sự tồn tại đâu đó bên ngoài hành tinh của chúng ta. Hãy thử hỏi các nhà thiên văn học, họ sẽ bảo rằng đó không phải là điều bất ngờ khi chúng ta tìm thấy sự sống ngoài trái đất. Nhiều khám phá gần đây khơi mở khá nhiều điều mà chúng ta vẫn ám ảnh lâu nay.

Theo một số quan điểm thuần túy thì càng có nhiều sao là càng nhiều hành tinh, nghĩa là nhiều cơ hội có sự sống hơn. Bằng chứng là cuối năm 2010, các nhà nghiên cứu báo cáo: trong vũ trụ bao la kia có số sao nhiều gấp 3 lần con số mà chúng ta từng biết.

Những ngôi sao đó chúng ta dễ bỏ sót là vì chúng mờ, có khối lượng nhỏ hơn mặt trời của chúng ta. Dù không lý tưởng cho sự sống phát triển, những ngôi sao cháy chậm này có thể là "vật chủ" cho các hành tinh có sự sống trong suốt gần 13,7 tỉ năm thiên hà đã tồn tại - quá nhiều thời gian cho sinh vật ngoài hành tinh bám trụ, ví dụ như mất gần 1 tỉ năm cho sự xuất hiện của vi khuẩn trên trái đất.

Ngôi sao lùn đỏ với hệ mặt trời của riêng nó tiếp tục tạo nên sự kiện Gliese 581g. Tháng 4/2010 các nhà thiên văn công bố phát hiện được hành tinh ngoại thứ sáu bay quanh nó. Hành tinh này (hành tinh ngoài Hệ mặt trời) là nơi đầu tiên được xem như nằm trong cái gọi là "vùng có sự sống" - dải quỹ đạo có khí hậu ôn hòa ở một ngôi sao nơi mà nước (thứ thiết yếu cho sự sống) không sôi lên cũng không đóng băng.

Nước lỏng được xem là thiết yếu đối với một hành tinh có sự sống.
Nước lỏng được xem là thiết yếu đối với một hành tinh có sự sống.

Gliese 581g - nếu được thừa nhận - là một trong số vài chục "siêu trái đất" thuộc hơn 500 hành tinh ngoại được đưa vào sách vở. Gliese 581g, có khối lượng lớn gấp 3-4 lần trái đất với bán kính gấp 1,5 lần hành tinh chúng ta, có thể là nơi thích hợp cho sự sống.

Cơ quan Quản lý hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA) từng giới thiệu một loại extremophile bacterium (tạm dịch là vi khuẩn sống ở môi trường khắc nghiệt) có khả năng thay thế phốt-pho trong ADN  của nó bằng arsenic (một độc tố đối với hầu hết sinh vật sống). Sự sống có thể biến hóa hơn những gì chúng ta từng biết.

Seth Shostak, nhà thiên văn học thâm niên tại Viện tìm kiếm trí thông minh ngoài trái đất (SETI) ở California , cho biết: "Dù môi trường có khắc nghiệt tới đâu thì sự sống đều có thể tìm được thứ gì đó để ăn".

Trong những năm tới đây, công cuộc tìm kiếm một hành tinh thực sự giống trái đất sẽ có kết quả đầu tiên: hàng trăm thế giới như vậy sẽ được khám phá vào cuối năm 2012, khi sứ mệnh tìm kiếm của vệ tinh Kepler bắt đầu.

Mới đây, các nhà thiên văn học cho biết đài quan sát đã phát hiện được 1 hành tinh ngoại có kích thước bằng 1,4 lần trái đất. Các đài thiên văn mới như James Webb Telescope (dự kiến hoạt động vào năm 2015) sẽ cung cấp cho giới thiên văn học cái nhìn chi tiết hơn thế giới ngoài hành tinh.

Mới đây, các nhà thiên văn học xác định được 54 hành tinh mới có điều kiện thích hợp cho sự sống - trong đó có 5 hành tinh có kích thước bằng với trái đất. Báo cáo của nhóm kính viễn vọng không gian Kepler đã nâng số hành tinh ngoại có thể có sự sống lên hơn 1.200.

Kính viễn vọng Kepler được tạo ra cho mục đích tìm kiếm các hành tinh ngoại ở vùng trời thuộc hướng chòm sao Thiên Nga (nằm ở phía bắc bán cầu giữa chòm sao Thiên Cầm và Phi Mã) và Thiên Cầm (chòm sao nhỏ nhưng sáng ở phía bắc bán cầu).

Kepler có "nhiệm vụ" tìm kiếm những đốm sáng nhỏ và mờ xuất hiện khi có một hành tinh ngoại lướt qua trước ngôi sao chủ của nó. Kepler phát hiện được nhiều hành tinh "ứng viên" với những đặc điểm được xác định bởi đài quan sát mặt đất để xác nhận sự tồn tại của chúng.

Chỉ trong vài tháng đầu đi vào hoạt động, Kepler đã phát hiện 68 "ứng viên" có kích cỡ bằng trái đất, 288 cái gọi là "siêu trái đất" (kích cỡ gấp 2 trái đất), 662 hành tinh kích thước của Neptune (sao Hải Vương) và 184 hành tinh lớn hơn rất nhiều.

Hôm 7/9/2011, nhóm thiên văn học thông báo họ đã xác định Hệ mặt trời Kepler-11 gồm 6 hành tinh ngoại lớn quay quanh một ngôi sao 8 tỉ năm tuổi nằm cách chúng ta khoảng 2.000 năm ánh sáng.

William Borucki, trưởng nhóm Kepler tại Trung tâm nghiên cứu Ames của NASA cho biết: "Thực ra, chúng tôi khám phá rất nhiều hành tinh ứng viên chỉ trong một khoảnh trời nhỏ. Điều này cho thấy có vô số hành tinh có quỹ đạo quanh những ngôi sao giống mặt trời của chúng ta trong thiên hà. Chúng tôi bắt đầu từ số 0 tới 68 hành tinh ứng viên kích cỡ trái đất, và từ 0 tới 54 hành tinh ngoại trong vùng có sự sống - trong đó có cả một số hành tinh có mặt trăng riêng với nước trên đó".

Trong một báo cáo khác, các thành viên nhóm đã phác thảo cách mà 115 ngôi sao làm vật chủ cho 1 đôi hành tinh, 45 ngôi sao với 3 hành tinh, 8 ngôi sao có 4 hành tinh quay quanh, 1 sao khác có 5 hành tinh và Kepler-11 làm chủ cho 6 hành tinh. Nhà khoa học David Latham, thuộc Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian cho biết: "Ngay cả dữ liệu trong 4 tháng đầu của Kepler đã cho thấy nhiều hành tinh ngoại tới như vậy và chúng tôi nhận ra rằng điều này sẽ là khám phá rất quan trọng".

Khám phá bất ngờ về những "thế giới mới" bao gồm 16 "siêu trái đất" - hành tinh có khối lượng lớn hơn trái đất của chúng ta, nhưng nhỏ hơn hành tinh khí như Jupiter (Mộc tinh), một trong số đó có quỹ đạo bên trong vùng có sự sống - khu vực xung quanh một ngôi sao nơi có điều kiện thích hợp cho sự sống. Khám phá mới đã được giới thiệu tại hội nghị về những Hệ mặt trời xa xôi ở Wyoming (Mỹ) và sẽ xuất hiện trên tạp chí Astronomy and Astrophysics (Thiên văn học và Vật lý thiên văn).

Trong số mới khám phá, có tổng cộng 5 hành tinh với khối lượng gần gấp 5 lần khối lượng trái đất. Francesco Pepe, thuộc Đài quan sát Geneva cho biết: "Những hành tinh này sẽ thuộc số mục tiêu để các kính thiên văn vũ trụ tương lai tìm kiếm dấu hiệu sự sống trong khí quyển của hành tinh bằng cách tìm chứng cứ về sự tồn tại của oxygen".

Một trong số "thế giới mới", được gọi là HD 85512b, có khối lượng gấp 3,6 lần trái đất, nằm ở rìa "vùng có sự sống" - một dải hẹp vòng quanh một ngôi sao, nơi chất lỏng có thể hiện diện trên bề mặt hành tinh. Chất lỏng được xem là rất cần thiết cho sự sống

Lê Hiếu (tổng hợp)

Các tin khác

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Cử tạ Việt Nam sẽ lại huy hoàng như xưa?

Từng mang về những dấu son lịch sử cho thể thao nước nhà với 2 tấm huy chương Olympic của Hoàng Anh Tuấn và Trần Lê Quốc Toàn, cử tạ Việt Nam nhiều năm qua luôn được xem là môn thể thao thế mạnh.

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Đừng để chiêu trò lấn át nghệ thuật

Giữa dòng chảy sôi động của thị trường âm nhạc hiện nay, vẫn còn không ít những sản phẩm gây chú ý bằng yếu tố phản cảm, dung tục, thậm chí lệch chuẩn về nội dung và hình ảnh. Khi ranh giới giữa sáng tạo nghệ thuật và chiêu trò câu view bị xóa nhòa thì câu hỏi đặt ra không chỉ cho ý thức của người làm nghề, trách nhiệm của cơ quan quản lý, mà còn là sự tỉnh táo của công chúng trong việc tiếp nhận và chọn lọc giá trị văn hóa…

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Bắn súng Việt Nam và những tín hiệu vui trước thềm ASIAD 20

Trong hành trình hướng đến ASIAD 20, bắn súng Việt Nam đang dần phát đi những tín hiệu tích cực cả về lực lượng lẫn thành tích. Từ sân chơi quốc nội đến đấu trường châu lục, các xạ thủ không chỉ duy trì phong độ mà còn tạo ra những điểm nhấn đáng chú ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của những nhân tố trẻ cùng sự ổn định của các gương mặt chủ lực đang mở ra hy vọng cho một tương lai xán lạn của bắn súng Việt Nam.

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Tìm kiếm lượt xem bất chấp, đánh đổi an toàn để nhận quà tặng

Phát trực tiếp (livestream) đang bị một bộ phận người dùng lợi dụng để tìm kiếm lượt xem (câu view), nhận tiền ủng hộ, tặng (donate) bằng những nội dung nguy hiểm, phản cảm, thậm chí, vi phạm pháp luật. Từ các trò hù dọa người đi đường, trẻ em đến việc tụ tập, sử dụng hung khí theo “thử thách” của người xem, cho thấy xu hướng lệch chuẩn này đang lan rộng và tiềm ẩn nhiều hệ lụy.

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Quyết liệt truy quét lò mổ lậu

Dưới ánh đèn lờ mờ của những khu dân cư ven đô, khi thành phố còn chưa tỉnh giấc, những "vòi bạch tuộc" của thực phẩm bẩn đang âm thầm vươn ra. Từ những lò mổ không phép nhếch nhác, thịt gia súc, gia cầm không qua kiểm dịch được tuồn thẳng vào chợ đầu mối, bếp ăn tập thể, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe hàng triệu người dân.

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam giành huy chương ASIAD có khả thi?

Bắn cung Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị quan trọng cho ASIAD 20, với nhiều kỳ vọng nhưng cũng không ít lo âu. Sau những tín hiệu tích cực ở đấu trường châu lục, đội tuyển được kỳ vọng có thể tạo nên bất ngờ. Tuy nhiên, trong bối cảnh lực lượng biến động và sự cạnh tranh khốc liệt từ các cường quốc châu Á, câu hỏi lớn được đặt ra: liệu bắn cung Việt Nam có đủ khả năng giành huy chương?

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Cần quét sạch những "ngôi sao chổi" mạng

Mạng xã hội đang xuất hiện ngày càng nhiều nội dung gây sốc, phản cảm chỉ để thu hút lượt xem. Từ vụ TikToker ở Lào Cai bị xử phạt vì đăng video xấu độc, không phù hợp thuần phong mỹ tục đến những hiện tượng “giang hồ mạng” như L.9N, có thể thấy một thực tế rõ ràng: càng gây tranh cãi, càng dễ lan truyền, và hệ quả là trong môi trường số, những nội dung phản cảm như có đất dụng võ: Chỉ cần bạn sẵn sàng xem, tôi sẵn sàng làm nội dung.

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Phim kinh dị: Khai thác văn hóa giữa lằn ranh sáng tạo và trách nhiệm

Sau những bộ phim kinh dị chỉ để lại sức hút bề nổi, thể loại này tại Việt Nam đang dần mang sắc thái bản địa, khơi dậy trầm tích tín ngưỡng và văn hóa dân gian. Đây là bước đi đầy tham vọng, dẫu còn nhiều thách thức, của một nền điện ảnh đang tìm kiếm tiếng nói riêng giữa bối cảnh cạnh tranh của thị trường tiêu thụ văn hóa toàn cầu.

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

Kịch bản của IMF cảnh báo nguy cơ suy thoái

IMF cảnh báo kinh tế toàn cầu đối mặt nguy cơ suy thoái khi xung đột Trung Đông kéo dài, đồng thời hạ triển vọng tăng trưởng và đưa ra 3 kịch bản với các mức độ rủi ro khác nhau tùy theo diễn biến giá dầu và thị trường tài chính.

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

EU tìm nguồn nhiên liệu bay thay thế

Nguồn cung nhiên liệu hàng không đối mặt rủi ro gián đoạn, EU đang chuẩn bị kịch bản nhập khẩu từ Mỹ và tăng dự trữ nhằm hạn chế tác động tới ngành hàng không.

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam và thử thách cực đại ở ASIAD 20

Điền kinh Việt Nam đang đứng trước một bài toán nan giải tại ASIAD 20 (diễn ra tại Nhật Bản vào tháng 9 tới) khi đặt mục tiêu giành 1 HCV, 1 HCB và 1 HCĐ trong bối cảnh sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Nếu như đấu trường Đông Nam Á vẫn là “sân nhà” quen thuộc, thì bước ra châu lục, mọi thứ trở nên khắc nghiệt hơn gấp nhiều lần.

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

Nghệ sĩ vẫn chật giữ nghề…

“Cơm áo không đùa với khách thơ”, khi thu nhập từ sân khấu không đủ sống, nhiều nghệ sĩ biểu diễn phải xoay xở đủ nghề như làm MC, hát thuê, buôn bán… Dẫu vậy, không ít người vẫn chọn ở lại với nghề, giữ lửa đam mê và chờ đợi một cơ hội đổi thay.

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Vụ sữa giả với hơn 400 chủng loại: Làm rõ vì sao “con voi chui lọt lỗ kim”

Cuối năm 2024, qua công tác nắm tình hình, Cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm về môi trường, Bộ Công an phát hiện trên thị trường có rất nhiều loại sữa không đảm bảo chất lượng, đặc biệt là các loại sữa dành cho các đối tượng đặc biệt như người già, trẻ em, phụ nữ có thai, người gầy yếu... và các loại sữa có ghi bổ sung vitamin, canxi, khoáng chất, thậm chí cả đông trùng hạ thảo, tổ yến... nên đã báo cáo lãnh đạo Bộ chỉ đạo xác minh, làm rõ, xác định 2 công ty sản xuất các loại sữa trên với số lượng đặc biệt lớn là Công ty Rance Pharma và Công ty Hacofood.

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Đọc sách khoa học giữa thời bùng nổ thông tin

Thị trường xuất bản Việt Nam đang tăng trưởng mạnh mẽ, trong khi nền tảng số mở ra vô vàn cơ hội tiếp cận tri thức. Thế nhưng, chính sự phong phú ấy lại khiến người đọc dễ rơi vào tình trạng bối rối và mất phương hướng khi chọn sách khoa học, dòng sách thiết yếu để xây dựng nền tảng tri thức cho mọi lứa tuổi.

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Karate Việt Nam sẵn sàng hướng đến ASIAD 20

Ở 3 kỳ SEA Games liên tiếp, đội tuyển karate Việt Nam không chỉ đóng góp nhiều HCV cho Đoàn thể thao Việt Nam mà còn duy trì được vị thế số một Đông Nam Á. Đây là nền tảng quan trọng để các võ sĩ của chúng ta hướng đến mục tiêu chinh phục huy chương tại ASIAD.

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập

Với những người chiến sĩ CAND khoác lên mình sắc xanh lá mạ, vinh dự, tự hào nhưng trách nhiệm cũng rất nặng nề, Công an xã Cẩm Hưng đã và đang ngày đêm giữ cho thế trận an ninh nhân dân vững chắc, đảm bảo an ninh, trật tự để mang lại bình yên trên quê hương cố Tổng Bí thư Hà Huy Tập.

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số tiếp cận di sản văn hóa

Nghệ thuật số đang thay đổi cách người Việt tiếp cận di sản và văn hóa. Từ những bộ sưu tập tĩnh trong tủ kính, công chúng dần bước vào trải nghiệm sống động qua trình chiếu mapping và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh việc hỗ trợ hoạt động bảo tồn, công nghệ còn làm sống dậy các lớp giá trị văn hóa, đồng thời mở ra động lực cho kinh tế trải nghiệm theo hướng bền vững.