Ngoài lực lượng truy nã chuyên trách ở Bộ, hiện 59/63 tỉnh, thành phố đã thành lập Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, truy tìm, từng bước được kiện toàn. Tổng cục Cảnh sát Phòng, chống tội phạm (Tổng cục 6) - đơn vị Thường trực Ban chỉ đạo KH 327/BCA của Bộ Công an cũng đang tham mưu cho lãnh đạo Bộ xem xét mở chuyên ngành đào tạo trung cấp Cảnh sát truy nã tội phạm, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế về lĩnh vực này, đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao kiến thức, nghiệp vụ... Đây là những nội dung quan trọng nhằm chuẩn hóa lực lượng Cảnh sát truy nã tội phạm (CSTNTP), đảm bảo tính chuyên sâu, chuyên nghiệp.
Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Phan Văn Vĩnh, Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát PCTP, Phó trưởng ban Thứ nhất Ban chỉ đạo KH 327 của Bộ Công an, có cuộc trao đổi với phóng viên Báo CAND về vấn đề này.
- Thưa Thiếu tướng, bộ máy tổ chức của CSTNTP đang được thành lập mới và kiện toàn từ cấp Bộ đến Công an các địa phương nhưng tính chất công việc và cán bộ đảm trách đều là những người "cũ", đã quen việc từ các đơn vị chức năng khác chuyển sang. Vậy điểm mới ở đây là gì?
Theo mô hình tổ chức mới, lực lượng CSTNTP hiện đã được thành lập và kiện toàn ở cấp Bộ (Cục Cảnh sát Truy nã tội phạm), đồng thời ở 59/63 địa phương cũng đã thành lập đơn vị cấp phòng. Các tỉnh, thành phố còn lại sẽ tiếp tục nghiên cứu, thành lập nhằm kiện toàn bộ máy CSTNTP từ Bộ tới Công an các địa phương.
Các đơn vị Cảnh sát chuyên trách về truy nã, truy tìm tội phạm tuy thành lập mới nhưng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ là những người đã có kinh nghiệm về công tác này, được điều chuyển từ các bộ phận chức năng như CSĐT tội phạm về TTXH, CSĐT tội phạm về TTQLKT và CV, CSĐT tội phạm ma tuý... Những lãnh đạo, chỉ huy cốt cán có nhiều kinh nghiệm được chọn làm đội ngũ "chỉ huy khung" đã cùng với đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm lập tức bắt tay ngay vào công việc, công tác truy nã, truy tìm vì thế đã đạt kết quả bước đầu đáng khích lệ.
- Nhưng hàng năm, cùng với số đối tượng truy nã cũ bị bắt, vận động đầu thú thì số đối tượng mới lại tăng lên. Điều này liên quan công tác điều tra, làm thế nào để hạn chế "nguồn cung" tội phạm truy nã? Việc "giảm đầu vào, tăng đầu ra" của lực lượng Cảnh sát chuyên trách về công tác TNTP hiện nay ra sao? Thưa Thiếu tướng!
Để giảm "đầu vào" cần phát huy sức mạnh tổng hợp của lực lượng Công an nói chung, CQĐT các cấp nói riêng, theo đó, Giám đốc Công an các địa phương, thủ trưởng các đơn vị phải quan tâm, chỉ đạo quyết liệt công tác này; CQĐT các cấp cần tăng cường công tác nghiệp vụ cơ bản, đẩy mạnh phòng ngừa, nâng cao tỷ lệ điều tra khám phá các vụ án, bắt giữ kịp thời các đối tượng gây án. Áp dụng các biện pháp ngăn chặn kịp thời, không để đối tượng trốn phải ra quyết định truy nã. Tăng cường công tác quản lý tạm giam, tạm giữ, cải tạo phạm nhân nhằm hạn chế đến mức thấp nhất đối tượng tạm giam, tạm giữ, phạm nhân bỏ trốn.
Bên cạnh đó, quá trình bắt, vận động, chúng tôi đưa thông tin về đối tượng truy nã trên các phương tiện thông tin đại chúng để nhân dân biết, tích cực tham gia phát hiện, truy bắt. Tăng tỷ lệ "đầu ra" thì Ban chỉ đạo KH 327/KH của Bộ và Công an các địa phương, chỉ đạo sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ truy bắt, vận động đầu thú các đối tượng còn lẩn trốn ngoài xã hội, ngăn chặn phát sinh tội phạm do các đối tượng truy nã gây ra.
Tính từ đầu năm đến tháng 4/2011, lực lượng Công an toàn quốc đã bắt 3.592 đối tượng truy nã, trong đó có gần 1.000 đối tượng đặc biệt nguy hiểm. Qua hơn 1 năm thành lập, kiện toàn lực lượng chuyên trách làm công tác TNTP đã kế thừa và phát huy những bài học kinh nghiệm trong công tác TNTP, đồng thời khắc phục những khó khăn ban đầu về cơ sở vật chất, hành lang pháp lý để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Cụ thể, hơn 1 năm qua, lực lượng CSTNTP đã bắt giữ hơn 10.000 đối tượng truy nã, trong đó có cả đối tượng truy nã đỏ quốc tế. Điều này cho thấy tác dụng trực tiếp của công tác truy bắt tội phạm truy nã để giữ vững sự bình yên của xã hội, của nhân dân.
- Về hành lang pháp lý, cụ thể Tổng cục đang quan tâm, nghiên cứu đề xuất những quy định nào, có thể kiến nghị UBTV Quốc hội xây dựng Pháp lệnh truy nã?
Chúng tôi đã và đang đề xuất lãnh đạo Bộ, lãnh đạo Tổng cục XDLL CAND nghiên cứu ban hành các văn bản pháp luật có liên quan công tác truy nã, truy tìm. Đã có công văn đề nghị xây dựng Pháp lệnh truy nã vào chương trình xây dựng luật, pháp lệnh trong nhiệm kỳ của Quốc hội khoá XIII. Tổng cục cũng phối hợp với các đơn vị liên quan trình Bộ trưởng ký ban hành Chỉ thị số 07/CT-BCA ngày 29/4/2011 về "Nâng cao hiệu quả công tác truy nã tội phạm trong thời gian tới".
Bên cạnh đó, các mặt công tác xây dựng lực lượng được quan tâm hàng đầu. Chúng tôi đang phối hợp với các Trường CAND và Tổng cục XDLL CAND, đề xuất lãnh đạo Bộ cho mở chuyên ngành đào tạo trung cấp Cảnh sát truy nã tội phạm. Đây là bước chuẩn bị quan trọng, khi được thành lập sẽ là chuyên ngành đặc thù về truy nã tội phạm, đào tạo hệ trung cấp nhằm chuẩn hoá cán bộ ngay từ đầu vào, tiến tới sẽ đề xuất mở mã ngành đào tạo sỹ quan Cảnh sát truy nã tội phạm khi có đủ điều kiện. Căn cứ vào chỉ tiêu biên chế cán bộ được Bộ duyệt, chúng tôi có kế hoạch tuyển chọn cán bộ và sinh viên tốt nghiệp các trường CAND về nhận công tác tại các đơn vị Cảnh sát truy nã, truy tìm.
- Chỉ thị số 07/CT-BCA ngày 29/4/2011 của Bộ trưởng Bộ Công an về "Nâng cao hiệu quả công tác truy nã trong tình hình mới", đến nay đã được triển khai ra sao, thưa Thiếu tướng?
Trước tình hình diễn biến của các loại tội phạm có chiều hướng gia tăng, kéo theo sự gia tăng của đối tượng truy nã, hơn nữa số ĐTTN hiện còn lẩn trốn ngoài xã hội tồn đọng từ các năm trước chuyển sang còn nhiều cần phải tiếp tục truy bắt quyết liệt, từ thực tiễn đó Bộ trưởng Lê Hồng Anh đã ban hành chỉ thị nhằm đưa công tác này vào nề nếp, hiệu quả. Với vai trò là cơ quan Thường trực Ban chỉ đạo Kế hoạch 327/BCA, được lãnh đạo Bộ giao, Tổng cục đã có công văn chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương xây dựng kế hoạch để triển khai 7 nhiệm vụ trong Chỉ thị. Chúng tôi cũng đã ký ban hành kế hoạch triển khai các nhiệm vụ được Bộ trưởng giao. Mục đích cuối cùng của chúng tôi là góp phần cùng toàn lực lượng giảm đối tượng truy nã, giữ bình yên cho cuộc sống của nhân dân.
- Việt Nam có đường biên giới trên bộ tiếp giáp với các nước Trung Quốc, Lào, Campuchia. Lợi dụng điều kiện địa hình phức tạp, một số đối tượng truy nã trong nước đã chạy ra nước ngoài bằng con đường bất hợp pháp qua biên giới. Ngược lại, không ít đối tượng gây án ở nước ngoài cũng xâm nhập vào Việt
Đây là vấn đề chúng tôi rất coi trọng. Thời gian qua, Tổng cục tham mưu cho Bộ thực hiện nhiều giải pháp nhằm tăng cường phòng, chống tội phạm, trong đó có truy nã tội phạm giữa Việt Nam với các nước láng giềng, các nước trong khối ASEANNAPOL. Cảnh sát Việt
Đối với các quốc gia láng giềng: Trung Quốc, Lào, Campuchia, chúng tôi cũng có nhiều giải pháp phối hợp tích cực, có hiệu quả với cơ quan chức năng nước bạn. Chẳng hạn, vừa qua, Tổng cục chỉ đạo các địa phương rà soát lập danh sách số đối tượng truy nã trốn sang Lào, thành lập đoàn công tác sang Lào trao đổi tình hình đối tượng truy nã có liên quan đến 2 nước, thống nhất ký biên bản làm việc về nội dung, cơ chế phối hợp giữa lực lượng làm công tác truy nã của Cảnh sát Việt Nam và Cảnh sát Lào.
- Trong đợt cao điểm tổng truy bắt, vận động đối tượng truy nã ra đầu thú (thời gian 2 tháng, từ ngày 20/6/2011 đến ngày 20/8/2011), Tổng cục sẽ hướng việc tập trung truy bắt hay vận động đầu thú là chính?
Phải kết hợp đồng bộ giữa vận động đầu thú và truy bắt. Những đối tượng có khả năng vận động đầu thú thì cần tích cực vận động, ngược lại đối tượng cố tình trốn tránh thì kiên quyết áp dụng các biện pháp nghiệp vụ truy bắt. Trong đợt cao điểm này, chúng tôi tập trung chỉ đạo rà soát, phân loại và thanh loại đối tượng truy nã, trên cơ sở đó có kế hoạch huy động các lực lượng, phương tiện triển khai đồng bộ các biện pháp trong đợt cao điểm tổng truy bắt, vận động đối tượng truy nã ra đầu thú. Đồng thời, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác nghiệp vụ cơ bản. Tăng cường công tác phối hợp giữa các lực lượng, các đơn vị, địa phương, phải coi công tác truy nã tội phạm là một hoạt động trong quá trình điều tra tội phạm và là trách nhiệm chính của toàn lực lượng Công an, gắn với việc tổ chức quán triệt triển khai thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 07/CT-BCA ngày 29/4/2011 của Bộ trưởng Bộ Công an về nâng cao hiệu quả công tác truy nã tội phạm trong tình hình mới.
- Xin cảm ơn Thiếu tướng!