Chống đua xe trái phép: Truy quét thôi chưa đủ

• 3 nhóm “quái xế” tụ tập "biểu diễn' đua xe trái phép
• Gây án mạng khi xem cổ vũ đua xe trái phép
• Bắt quả tang nhóm "trẻ trâu" tụ tập đua xe trái phép

Nhưng sau đợt ra quân truy quét, hàng trăm "yêng hùng" lại tụ tập gây náo loạn đường phố, gây mất an toàn giao thông. Vì thế, truy quét "quái xế" có thể chỉ là mặt nổi, chưa phải là giải pháp căn cơ để giải quyết tình trạng thanh thiếu niên đam mê tốc độ một cách trái pháp luật này…

Thượng tá Huỳnh Trung Phong - (Trưởng Công an quận 6, nguyên Trưởng Phòng CSGT) cho biết những thanh niên đua xe thường hẹn nhau qua mạng xã hội, hình thành các nhóm kín để lôi kéo và trao đổi với nhau. Những đối tượng này tụ tập, dượt xe, thi thố trong khoảng thời gian chớp nhoáng rồi nhanh chóng giải tán hoặc di chuyển qua nơi khác… nên lực lượng chức năng khá khó khăn để phát hiện, xử lý. Không những vậy, đám "quái xế" thường rất manh động, sẵn sàng chống trả lực lượng chức năng khi bị phát hiện và bỏ chạy.

Phòng CSGT ra quân trong cao điểm chống đua xe trái phép trên địa bàn TP Hồ Chí Minh.

Trong đợt cao điểm bắt đầu từ tối 4-12, lực lượng CSGT phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự, Phòng Cảnh sát kinh tế, Phòng Cảnh sát ma túy và lực lượng cảnh sát cơ động, đặc biệt là phối hợp trực tiếp với Công an 24 quận, huyện đồng loạt ra quân tăng cường kiểm tra, rà soát với mục tiêu chính là ngăn không cho các quái xế có cơ hội tụ tập "góp gió thành bão". Tuy nhiên chỉ sau vài giờ phát động lễ ra quân, tại một số điểm nóng đua xe trái phép, hàng trăm "quái xế" đã tụ tập quậy phá. 

Rạng sáng 5-12, hàng trăm thanh thiếu niên điều khiển các phương tiện đã được độ chế, chạy thành đoàn, nẹt pô, lạng lách quậy phá trên quốc lộ 1 (khu vực Thủ Đức, quận 9). Các nhóm này từ các nơi đổ về tụ hợp tại khu vực khu du lịch Suối Tiên sau đó dàn quân hai bên đường bắt cặp so kè với tốc độ "bàn thờ". Hàng trăm thanh thiếu niên, nhiều gương mặt còn non choẹt đứng trên xe hò hét, cổ vũ. Sau khi "quậy" khoảng 20 phút, cả đoàn rú ga qua nhiều tuyến đường để tìm địa điểm mới.

Rạng sáng 6-12, nhiều nhóm "quái xế" đi trên các con xế độ được đôn dzên, xoáy nóng, có những phương tiện thay đổi kết cấu dạng "xe cọp" tụ tập trên đường Võ Văn Vân, xã Vĩnh Lộc B, huyện Bình Chánh sau đó di chuyển với tốc độ cao ra đường Trần Văn Giàu hướng ra quốc lộ 1A. 

Đến khu vực cầu Xáng (xã Lê Minh Xuân, huyện Bình Chánh), nhóm này hợp với một nhóm khác tạo thành một đoàn hơn 300 chiếc gầm rú trên đường di chuyển về lại đường Trần Văn Giàu. Hàng trăm phương tiện dừng lại 2 bên đường hò hét cổ vũ cho các "quái xế" bắt cặp đua tốc độ. Nhiều xe đầu kéo, xe tải không thể di chuyển vì bị nhóm "quái xế" này đứng chặn hết đường. Sau 30 phút quậy phá, dòng phương tiện lên đến hàng trăm chiếc mới tỏa đi các tuyến đường khác, tự giải tán.

Đến chiều 6-12, tại đoạn QL1 (trước Trường đại học Nông Lâm, Thủ Đức) hơn trăm "quái xế" tụ tập nẹt pô, rú ga, biểu diễn gây nguy hiểm cho các phương tiện lưu thông qua khu vực này. Tuy nhiên lần này nhóm "quái xế" trên chưa quậy phá được bao lâu thì đã bị Đội CSGT Rạch Chiếc phối hợp với Đội cảnh sát hình sự - Công an quận Thủ Đức vây bắt. 

Các nhóm "quái xế" tháo chạy vào các con hẻm, nhà dân, khuôn viên trường học lẩn trốn. Có "quái xế" cùng đường ném bỏ luôn xe chạy bộ thoát thân. 18 phương tiện bị thu giữ, đa phần là phương tiện đã thay đổi kết cấu, 18 "quái xế" cũng được đưa về trụ sở Công an phường xử lý. Qua xác minh nhanh, đa phần số đó là học sinh, sinh viên của các trường tại địa bàn quận 9, Thủ Đức. Bước đầu, Công an quận Thủ Đức đã xử lý hơn 18 "quái xế" này về hành vi gây rối trật tự công cộng, tạm giữ 2 "quái xế" và gửi thông báo về địa phương đối với "quái xế" là học sinh, sinh viên.

Theo Thượng tá Huỳnh Trung Phong, các cung đường nóng mà các nhóm thanh thiếu niên thường xuyên tụ tập đua xe trái phép đã được các tổ công tác theo dõi và đề ra phương án bố trí lực lượng xử lý. Ngoài ra, các tổ công tác sẽ kết hợp tuần tra công khai cũng như bí mật để xử lý. Ngoài lực lượng CSGT thuộc Phòng CSGT thì Công an các quận huyện cũng lên kế hoạch tập trung xử lý đua xe trái phép trên địa bàn". 

Tại TP Hồ Chí Minh, các khu vực quận huyện vùng ven đường sá được nâng cấp, thoáng đãng đang trở thành điểm nóng của các nhóm "quái xế". Không theo một khung giờ cụ thể, không một tuyến đường cố định, sau khi tập hợp được đủ lượng lớn người tham gia trong các nhóm kín trên mạng xã hội, các nhóm "quái xế" hẹn nhau tụ tập để quậy phá gây mất an toàn giao thông và an ninh trật tự. Có nhiều nhóm "quái xế" tổ chức bài bản khi cắt cử người "theo dõi" tại trụ sở Công an, các đội trạm thuộc Phòng CSGT để khi có động tĩnh sẽ nhanh chóng rút khỏi cuộc chơi, tự giải tán. 

Thành phần tham gia đua xe không chỉ là những đối tượng bất hảo hay thanh niên hư hỏng mà có cả học sinh, sinh viên. Trong những lần xử lý các nhóm đua xe trái phép, phóng viên ghi nhận có khá nhiều gương mặt non choẹt nhưng máu "yêng hùng" rất cao cho thấy nhiều gia đình quản lý con lỏng lẻo. Ngay trong 2 đêm ra quân xử lý đua xe trái phép (5 và 6-12), lực lượng CSGT thành phố đã tổ chức kiểm tra hành chính 850 xe mô tô, tạm giữ 85 xe, trong đó có một số xe không đảm bảo điều kiện về phương tiện tham gia giao thông (thay đổi nhãn hiệu, màu sơn xe...), không đảm bảo điều kiện của người điều khiển phương tiện (không có giấy phép lái xe, không có đăng ký xe...).

Đại tá Phạm Hoàng Thao-Trưởng Công an huyện Bình Chánh cho biết, chỉ riêng địa bàn huyện Bình Chánh có hơn 1.000 tuyến đường với tổng độ dài hơn 700km kết nối với nhiều quận huyện và tỉnh Long An. Đường vắng lại thông qua các địa bàn khác nên các đối tượng thích "tốc độ" thường chọn các cung đường này để tổ chức tụ tập, đua xe trái phép. 

Từ đầu năm 2020 đến nay, các đơn vị thuộc Công an huyện đã tổ chức 700 lượt tuần tra phòng chống đua xe với hơn 3.000 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Cảnh sát giải tán hàng chục nhóm tổ chức đua với hàng trăm xe máy, lập biên bản xử lý hơn 600 trường hợp. Để giải tán các nhóm đua xe trái phép này, ngoài việc tuần tra công khai kết hợp với bí mật, các tổ nghiệp vụ thuộc Công an huyện Bình Chánh còn cài người trong các hội nhóm, nhóm kín để nắm thông tin, tình hình, giải tán các nhóm tổ chức đua xe khi những nhóm này manh nha tổ chức quậy phá.

Lực lượng CSGT hằng ngày đã phải căng mình giải quyết, đảm bảo an toàn giao thông trên địa bàn một thành phố có nền kinh tế phát triển sôi động nay phải thêm việc xử lý thêm các nhóm đua xe trái phép gây mất an toàn giao thông. Nhiều trường hợp các "quái xế" manh động chống đối khiến cán bộ chiến sĩ bị thương tích, có khi hy sinh khi làm nhiệm vụ. Điều đó cho thấy các nhóm "quái xế" đang nhờn luật, manh động, gây bất an cho người đi đường. CSGT đã tổ chức nhiều phương án, lên nhiều kế hoạch từ tổ chức tuyên truyền đến từng gia đình, nhà trường cho đến mở các cao điểm truy quét "quái xế", tuy nhiên tình trạng "quái xế" quậy phá, nhất là thời điểm cuối năm càng gia tăng.

Nhiều trường hợp nghi vấn đua xe bị kiểm tra.

Nhiều lần chứng kiến cảnh hàng trăm "quái xế" tụ tập quậy phá, anh T.T.H. (nhà Thủ Đức) bức xúc: "Các nhóm "quái xế" coi thường pháp luật và bất chấp cả tính mạng của mình. Nhiều lần các "quái xế" chiếm làn ô tô để làm đường đua, chạy tạt đầu xe ô tô rồi cả 3 chục xe đánh võng trước đầu xe ô tô để trêu ngươi khiến nhiều bác tài bức xúc. Có thể thấy chế tài xử lý chưa đủ sức răn đe nên các nhóm "quái xế" này vẫn còn đất… diễn. Đã đến lúc phải xử lý hình sự chứ không nên xử phạt hành chính với nhóm hành vi gây mất an toàn giao thông và an ninh trật tự của các nhóm "quái xế" này. Cần có khung hình phạt cao cho tội đua xe, bởi xử phạt hành chính, tịch thu phương tiện rồi nhưng với máu "yêng hùng" các nhóm "quái xế" lại tiếp tục quậy phá". 

Ông N.T.T. (ở quận Bình Chánh) bức xúc: "Nhìn hình ảnh các nhóm quái xế mà tôi cảm thấy lo cho một thế hệ, bởi tham gia trong các đoàn đua này có rất nhiều sinh viên, học sinh, trong đó có cả các cháu nữ. Chỉ vì chút bốc đồng, bị lôi kéo mà dễ dàng đánh mất cả tương lai, có khi một phút ham vui phải trả giá bằng mạng sống hoặc sống trong tình trạng tàn tật cả đời. TP Hồ Chí Minh ngày một văn minh, hiện đại, các thành phần trẻ tuổi không cố gắng phấn đấu để góp sức mình vào việc phát triển thành phố lại tham gia vào các trò chơi chết người vừa trái pháp luật vừa gây nguy hiểm cho bản thân và xã hội".

Nhiều ý kiến cho rằng việc ra quân truy bắt khá nguy hiểm không chỉ cho các "quái xế" mà còn nguy hiểm cho lực lượng làm nhiệm vụ. Việc xử lý theo kiểu "giơ cao đánh khẽ", chế tài xử lý chưa đủ mạnh thì khó có thể dẹp được tình trạng thanh thiếu niên quậy phá hằng đêm. 

Luật sư Nguyễn Văn Trường - Văn phòng Luật sư Trường - Đoàn luật sư TP Hồ Chí Minh nhận định, Tụ tập đua xe trái phép không chỉ gây ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông và còn gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự của thành phố. Nhiều vụ các đối tượng đua xe quậy phá xảy ra thời gian gần đây khiến một số người bị thương, có khi là thiệt mạng, tình hình gây bức xúc trong dư luận. Điển hình như vụ nhóm "quái xế" vượt đèn đỏ tông 2 vợ chồng ở Bình Dương hôm 8/11 khiến 2 vợ chồng và ngay cả "quái xế" tử vong. Hay hồi đầu tháng 5 tại đoạn QL1 đi qua xã Long Định, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang, trong lúc ngăn chặn nhóm "quái xế", một "Thiếu tá Công an bị tông trúng khiến cán bộ này gãy chân, gãy xương hàm, xuất huyết não. 

Còn tại Đồng Nai, hồi tháng 4, một Cảnh sát cơ động bị nhóm đua xe trên QL51 tông trúng, phải cưa chân. Chỉ một vài vụ việc trên thôi cho thấy mức độ manh động của các nhóm "quái xế" tổ chức đua xe trái phép trong thời gian qua. Điều 34, Nghị định 100/2019/NĐ-CP đã ghi rõ, tụ tập, cổ vũ, kích động hoặc chạy xe quá tốc độ, lạng lách, đánh võng, tùy theo từng hành vi phạt từ 1-8 triệu đồng, bị tịch thu phương tiện. 

Nếu xác định đua xe trái phép bị phạt từ 10 đến 50 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm. Phạt tiền từ 50 đến 150 triệu đối với việc đua xe gây chết người, làm chết từ 3 người trở lên bị phạt từ 7 đến 15 năm. Nhìn vào mức phạt đối với các nhóm tổ chức đua xe trái phép trong nghị định 100 là khá cao, chế tài khá nặng nhưng dường như ít án điểm nên nhiều "quái xế" còn nhờn luật.

Hành vi tụ tập, gây rối trật tự công cộng, lạng lách đánh võng, chạy quá tốc độ là những hành vi gây nguy hiểm cho chính bản thân người điều khiển và cho những người dân tham giao thông xung quanh, gây rối trật tự công cộng còn gián tiếp ảnh hưởng đến đời sống bình thường của người dân, cuộc sống bình yên của người dân thành phố. Qua đó cho thấy việc truy quét thôi chưa đủ mà cần phải có các giải pháp căn cơ để xử lý tình trạng đua xe trái phép này. 

Có thể thấy động thái cài cắm người trong các hội kín của các nhóm đua xe cũng là một trong những giải pháp hữu hiệu trong thời đại 4.0, nếu giải pháp này được thực hiện, nhiều nhóm thanh thiếu niên quậy phá chưa kịp hình thành "bão" đã bị triệt phá. Thời điểm cuối năm là thời điểm diễn ra nhiều sự kiện văn hóa xã hội, lễ hội, người dân mong rằng, CSGT và các đơn vị chức năng dẹp yên "quái xế" để người dân không phải lo lắng vừa chạy đua với thời gian để mưu sinh lo cho cái tết đầm ấm, vừa chống dịch bệnh lại vừa phải bất an vì những nhóm "quái xế" quậy phá.