Chọn loại xăng bán ra thị trường cần minh bạch và hài hòa lợi ích

• Một cửa hàng bị phát hiện bán hàng trăm lít xăng E5 kém chất lượng
• Xăng E5 được quản lí chất lượng theo tiêu chuẩn của Mỹ
• Người tiêu dùng vẫn còn nghi ngại xăng E5
• Xăng E5 tăng hơn 400 đồng/lít

Xăng E5 mới chính thức được đưa vào phân phối đại trà trên đại lý bán xăng dầu toàn quốc từ đầu năm 2018. Chỉ vài tháng sau, đề xuất của đại diện Saigon Petro trên thị trường chỉ nên bán 2 loại xăng sinh học là xăng E5 hiện tại và xăng E5 RON 95 lại được đề cập đến. Điều này có nghĩa xăng A95 có nguy cơ bị “khai tử” như xăng A92 trước đó, nếu như đề xuất được chấp thuận.

Dù  xăng E5 có hàm lượng ô xy cao hơn xăng thông dụng, giúp quá trình đốt cháy động cơ triệt để, giảm thiểu phát sinh khí độc trong khí thải động cơ, bảo vệ môi trường. Thế nhưng, việc đề xuất chỉ bán xăng sinh học đang khiến dư luận lo lắng, không chỉ về chất lượng mà cả tính độc quyền, dễ đẩy người tiêu dùng vào thế “bị động”.

Trên diễn đàn Otofun (một diễn đàn ôtô - xe máy uy tín ở Việt Nam), chỉ trong khoảng vài tiếng đồng hồ, hàng trăm bình luận với đa số quan điểm không đồng thuận với đề xuất trên của doanh nghiệp. Các tài khoản của cánh lái xe ôtô liên tục chỉ ra nhược điểm của xăng sinh học E5, như tốn nhiên liệu hơn, máy ì hơn so với dùng xăng A95.

Một tài xế lái xe Grab tên Ngọc Vui chia sẻ: “Mình đã là thử nghiệm trong 2 tháng, mỗi tuần đổ  500.000 đồng tiền xăng một loại cho xe Altit. Với tuần xe đổ xăng A95, mình đi được 280km nội thành, cung đường không quá tắc. Với xăng E5, cũng từng đấy tiền, cũng khung giờ đó, song mình chạy nhiều nhất chỉ được 250km thì hết nhiên liệu. Bên cạnh đó, khi xe chạy bằng xăng E5 thấy máy rất yếu, tăng tốc toàn bị thốc ga. Sau lần đó, mình đã quyết định chỉ đổ xăng A95”.

Người tiêu dùng nên có sự lựa chọn trong việc sử dụng loại xăng nào để tốt cho xe của mình.

Một tài xế khác lại cho hay, xăng E5 không có lợi về công suất, không tốt cho động cơ, nhưng có lợi cho môi trường hơn vì dùng 5% nhiên liệu sinh học. Vị tài xế này hy vọng khi dùng xăng E5 thì thuế môi trường sẽ được giảm xuống.

Song người này cũng chỉ ra rằng, hệ luỵ do việc sử dụng xăng E5 đối với động cơ mới là cái cần xem xét, vì không phải xe nào cũng phù hợp để chạy xăng E5, bởi có xe còn khuyến cáo không sử dụng xăng pha cồn.

Thậm chí có tài xế còn thẳng thắn: "Tôi không đồng tình với đề xuất  của các doanh nghiệp là chỉ bán 2 loại xăng sinh học này. Loại xăng nào phù hợp với xe của mình chúng tôi hiểu rất rõ. Trước giờ tôi chỉ dùng xăng A95, tuy đắt hơn nhưng chạy tốt hơn hẳn so với E5. Nếu ai chạy xe của nhà, bỏ hàng trăm triệu đồng mua xe thì mới chú ý chọn loại xăng cho tốt. Xăng không tốt, dù có rẻ hơn được ít tiền xăng thì lại tốn chi phí bảo dưỡng xe”.

Ngoài các ý kiến trên, cũng có ý kiến cho rằng sử dụng xăng E5 thì sẽ có lợi cho ngành nông sản như khoai mì, sắn ở trong nước và hạn chế việc nhập xăng dầu từ nước ngoài. Tuy nhiên phản biện này nhanh chóng bị các tài xế cho là không hợp lý khi lượng cồn trong xăng chỉ chiếm 5%, 95% vẫn là xăng khoáng và phụ thuộc vào nhập khẩu.

Không chỉ là các tài xế, mà nhiều doanh nghiệp kinh doanh vận tải, cũng đang tỏ ra lo lắng trước đề xuất trên. Ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch Hiệp hội taxi Hà Nội thông tin: Trước đây nhiều tài xế trong hiệp hội sử dụng xăng A92 để chạy xe, khi loại này bị khai tử thì chuyển sang E5. Tuy nhiên, sau một thời gian không chỉ có dòng xe cao cấp chọn A95 để đổ, mà nhiều tài xế xe khác cũng quay sang lựa chọn A95. Tại sao người dân vẫn lao vào đổ xăng A95, mà lại không đổ E5, về vấn đề này cơ quan chức năng nên tìm hiểu và đánh giá rõ.

Chủ tịch Hiệp hội taxi cũng chia sẻ thêm: Bản thân tôi cũng từng tìm hiểu và được biết xăng RonA95 là một loại nguyên liệu sạch nằm trong Nghị định 49 về xăng dầu. Giờ nếu muốn “khai tử” cần phải xem xét kỹ. Trước đó, cần phải có quá trình để đánh giá lại xăng E5, xem có thể thay thế hoàn toàn xăng A95 hay không.

Ở một khía cạnh khác, vị này cũng cho rằng, không nên vì ý kiến của doanh nghiệp bán xăng dầu mà để người dân mất đi sự lựa chọn. Mặt hàng chất lượng hay không phải do người tiêu dùng đánh giá.

Được biết, trước đó, Phòng Thương mại ôtô Australia (FCAI), tổ chức đại diện cho các nhà sản xuất và nhập khẩu ôtô - xe máy Australia đã đưa ra khuyến cáo về loại xăng E5 và liệt kê một loạt mẫu xe không phù hợp với xăng E5. Trong đó có khá nhiều loại xe đời cũ tương đồng với các phương tiện đang lưu hành rộng rãi tại Việt Nam.

Cụ thể, các loại ôtô, xe máy không phù hợp với xăng E5 như: Audi A3 1.8L đời 2000 về trước. Ford Laser sản xuất từ năm 1986 trở về trước và một vài mẫu xe sản xuất trong khoảng năm 2002 – 2004. Tất cả các xe GM Daewoo. Tất cả các xe Mazda ngoại trừ Mazda2 sản xuất tháng 2-2005, Mazda3, Mazda6, RX8, MX-5 sản xuất tháng 7-2005 và từ tháng 4-2006 trở đi. Tất cả xe Suzuki sản xuất trước năm 2008. Toyota Camry động cơ phản lực sản xuất trước tháng 7-1989 hay Toyota Hilux, Toyota Hiace sản xuất trước tháng 8-1997.

Đối với môtô, xe máy, nhiều mẫu xe cũ của Honda, Yamaha cũng nằm trong danh sách không tương thích với xăng E5. Nhiều mẫu xe máy của Kawasaki cũng có kết quả tương tự… Các chuyên gia giải thích, hầu hết phương tiện cũ đều được trang bị bộ chế hòa khí và thùng nhiên liệu bằng thép.

Việc sử dụng xăng Ethanol kết hợp trong động cơ có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ giữa không khí và nhiên liệu, do các phân tử oxy bổ sung trong cấu trúc hóa học của Ethanol.

Trên thực tế ở Việt Nam, lượng xe cũ chiếm đông đảo. Chính vì vậy, để đảm bảo an toàn cho người dùng thì các cơ quan quản lý cần có nghiên cứu và thử nghiệm loại xăng E5 trên các dòng xe cũ. Từ những nghiên cứu đó mới đưa ra câu trả lời thuyết phục về tác động của xăng Ethanol đối với các loại xe khác nhau.