>> Vinashin "con" ở Quảng Nam nợ BHXH và lương công nhân
Chiều 4/8, tại cuộc họp báo của Văn phòng Chính phủ dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng, Bộ trưởng - Chủ nhiệm VPCP Nguyễn Xuân Phúc đã công bố Thông báo được ký cùng ngày về tình hình hoạt động và chủ trương, giải pháp để ổn định, phát triển Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin).
Đây là nội dung đã được Chính phủ thảo luận thống nhất tại phiên họp ngày 3/8. Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng khẳng định: Sai phạm tại Vinashin sẽ được làm rõ, đánh giá đúng mức và xử lý nghiêm minh.
Về những yếu kém, khó khăn của Tập đoàn Vinashin, Chính phủ cho rằng có nguyên nhân từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu làm cho kinh tế thế giới suy giảm mạnh, hàng loạt định chế tài chính, tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới có bề dày hoạt động cả trăm năm bị sụp đổ. Nền kinh tế nước ta cũng bị ảnh hưởng rất lớn, thị trường xuất khẩu thu hẹp, sản xuất khó khăn, tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại và giảm thấp. Tập đoàn Vinashin chịu tác động hết sức nặng nề, đặc biệt về thị trường và nguồn vốn.
Mặt khác, do công tác dự báo còn nhiều bất cập nên việc lập kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh và kế hoạch đầu tư không chính xác. Các dự án đầu tư quá nhiều, dàn trải, vượt khả năng cân đối tài chính, có dự án chưa thật cần thiết, nên nhiều dự án chỉ được phân bổ vốn chưa đến 50% tổng mức đầu tư. Vốn điều lệ còn hạn chế, vốn tự có trong nhiều dự án rất thấp, có dự án đầu tư bằng 100% vốn vay.
Do vậy, hầu hết các dự án đầu tư đều triển khai dở dang, như các dự án giải phóng mặt bằng khu công nghiệp, dự án đóng tàu xuất khẩu, những dự án này chưa đưa vào sử dụng nhưng vẫn phải trả lãi.
Đầu tư cho phát triển đội tàu trong đó có những tàu mua của nước ngoài quá cũ, hoạt động kém hiệu quả. Phát triển nhanh nhiều doanh nghiệp, góp vốn ra ngoài ngành sản xuất kinh doanh chính quá rộng, cho vay và bảo lãnh cho các công ty liên kết vay, nhiều đơn vị làm ăn không hiệu quả, không trả được nợ, không kiểm soát được. Việc sử dụng vốn không hiệu quả nêu trên đã gây hậu quả nặng nề về tài chính đối với Tập đoàn Vinashin.
Trụ sở Tập đoàn kinh tế Vinashin tại Hà Nội.
Để giải quyết khó khăn nêu trên, Tập đoàn Vinashin đã phải vay nợ mới để trả nợ cũ, vay ngắn hạn trả dài hạn, thậm chí lấy vốn lưu động để chi đầu tư. Kết quả là từ năm 2009 Tập đoàn Vinashin kinh doanh thua lỗ.
Đến tháng 6 năm 2010, tổng tài sản của Tập đoàn Vinashin khoảng 104 nghìn tỷ đồng nhưng tổng số nợ là 86 nghìn tỷ đồng, vốn điều lệ thấp lại sử dụng vốn dàn trải nên tỷ lệ nợ phải trả/vốn chủ sở hữu gần 11 lần, rơi vào tình trạng mất cân đối tài chính nghiêm trọng, đứng trước nguy cơ phá sản, sản xuất đình đốn, công nhân chuyển việc, bỏ việc gần 17.000 người, mất việc gần 5.000 người.
Sau khi chỉ rõ những yếu kém và sai phạm nghiêm trọng, nhất là về đầu tư, về sử dụng vốn của lãnh đạo tập đoàn cộng với những yếu tố khách quan tác động nặng nề, đã làm cho tập đoàn thua lỗ, không vay được vốn, mất khả năng chi trả, không còn vốn để hoạt động, từ năm 2008, nhiều dự án đầu tư phải dừng lại, một số đơn vị ngừng hoạt động sản xuất kinh doanh, một bộ phận không nhỏ người lao động bỏ việc, mất việc, Chính phủ cũng cho rằng: Việc quản lý Nhà nước và thực hiện quyền chủ sở hữu của Chính phủ đối với DNNN, tập đoàn kinh tế nói chung và Tập đoàn Vinashin nói riêng còn nhiều bất cập, kém hiệu quả. Thể chế về quản lý đầu tư và huy động sử dụng vốn, về thành lập mới doanh nghiệp và mở thêm ngành nghề kinh doanh, về tuyển chọn và sử dụng cán bộ của DNNN, tập đoàn kinh tế còn nhiều bất cập. Thể chế, cơ chế thực hiện quyền và trách nhiệm chủ sở hữu chưa đủ rõ, còn sơ hở.
Về sự chỉ đạo của Chính phủ, của các Bộ, ngành trong việc khắc phục yếu kém, sai phạm và tháo gỡ khó khăn cho Tập đoàn Vinashin, Thông báo cho biết: Ngay từ năm 2006, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo kiểm tra, giám sát việc huy động, sử dụng vốn của tập đoàn, yêu cầu cắt giảm các dự án đầu tư nhằm tập trung vào các dự án hiện đại hóa và nâng cấp cơ sở đóng mới tàu biển, từ gần 200 dự án, qua các đợt cắt giảm, dừng, hoãn và đến năm 2010 tập trung đầu tư 163 dự án đóng tàu cấp thiết nhất.
Các năm 2008, 2009, Thường trực Chính phủ đã họp nhiều lần để xử lý các vấn đề liên quan đến tháo gỡ khó khăn, duy trì phát triển đối với Tập đoàn Vinashin với các giải pháp khá đồng bộ.
Ngày 18//010, Thủ tướng Chính phủ quyết định tái cơ cấu một bước Tập đoàn Vinashin với nhiều nội dung quan trọng như: yêu cầu tập đoàn rà soát để cắt giảm, đình hoãn, chuyển giao các dự án, chỉ giữ lại các dự án đầu tư thật sự cấp thiết, có hiệu quả trong lĩnh vực đóng và sửa chữa tàu; chủ động tìm chủ tàu mới để bán đối với những dự án tàu đang đóng bị hủy hợp đồng; ngừng triển khai đầu tư đóng, sửa chữa tàu nhưng chưa có khả năng thu xếp vốn; chưa ký kết các hợp đồng đóng tàu mới; rà soát lại để nắm thật chắc và quản lý sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả các nguồn vốn; sắp xếp lại hệ thống tổ chức doanh nghiệp của tập đoàn gắn với việc điều chỉnh chiến lược kế hoạch sản xuất kinh doanh mới; nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, đặc biệt là quản trị tài chính; thực hiện việc chuyển nhượng phần vốn góp, giảm vốn hoặc giải thể các công ty thành viên có các ngành nghề không gắn với ngành nghề sản xuất kinh doanh chính, các công ty hoạt động không hiệu quả và không thật cần thiết trong chiến lược phát triển của tập đoàn; điều chuyển 12 đơn vị và 5 dự án về Tập đoàn Dầu khí Việt Nam và Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam.
Những giải pháp nêu trên bước đầu đã có một số kết quả tích cực. Các dự án chuyển về Tập đoàn Dầu khí Việt Nam đã khởi động trở lại, ở Nhà máy đóng tàu Dung Quất hơn 1.000 công nhân nghỉ việc (trong tổng số hơn 6.000) đã trở lại làm việc, dự kiến tháng 10/010 sẽ hạ thủy được tàu chở dầu 104.000 DW tấn.
Một số tàu trong đội tàu viễn dương chuyển về Tổng Công ty Hàng hải Việt
Từ đánh giá tình hình, nguyên nhân, sự chỉ đạo của Chính phủ và kết quả bước đầu nêu trên; sau khi báo cáo Bộ Chính trị, Chính phủ chủ trương tái cơ cấu toàn diện với sự hỗ trợ trực tiếp, mạnh mẽ từ kinh tế Nhà nước và của các định chế tài chính tín dụng để duy trì và từng bước, ổn định, và phát triển Tập đoàn Vinashin với hiệu quả ngày càng cao, trả được nợ, thu hồi được vốn và làm được vai trò nòng cốt của ngành đóng tàu biển; với mục tiêu ít thiệt hại nhất và có lợi nhất về kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước.
| Yêu cầu cụ thể Chính phủ đề ra trong hướng xử lý ở đây là tái cơ cấu toàn diện Tập đoàn Vinashin theo hướng giữ và, từng bước ổn định, và phát triển có hiệu quả ngành Đóng tàu, cơ sở nghiên cứu thiết kế và đào tạo; khai thác sử dụng tốt nhất có hiệu quả, giảm thiểu với thiệt hại thấp nhất những tài sản đã, đang đầu tư và cố gắng giữ đội ngũ công nhân kỹ thuật ngành đóng, sửa chữa tàu biển đã được hình thành. Đồng thời, làm rõ và công khai về những kết quả đã đạt được, cũng như những khuyết điểm, yếu kém, sai phạm và xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật đối với các cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật. Chính phủ thành lập Ban chỉ đạo do một Phó Thủ tướng phụ trách, thành phần gồm lãnh đạo các Bộ, ban, ngành liên quan để tổ chức chỉ đạo có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp trên. Tại cuộc họp báo, Phó Thủ tướng thường trực Nguyễn Sinh Hùng cho biết, những sai phạm của tập thể và cá nhân tại Tập đoàn Vinashin sẽ được xử lý nghiêm theo mức độ vi phạm. Tuy nhiên, việc quan trọng tới đây là tiếp tục quyết tâm xây dựng ngành Cơ khí đóng tàu, công nghiệp biển của đất nước. Việc cơ cấu lại Tập đoàn Vinashin là nhằm thực hiện mục tiêu này. |
