Các địa phương chạy đua tiến độ
Để hoàn thành chỉ tiêu 158.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, nhiều địa phương đang đồng loạt tăng tốc, từ tháo gỡ thủ tục, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng đến khởi công, thi công các dự án.
Không chỉ chạy đua về số lượng, các địa phương còn tìm cách giảm chi phí, phát triển nhà ở cho thuê, tạo thêm cơ hội tiếp cận nhà ở cho người thu nhập thấp, công nhân.
Là địa phương đang triển khai hàng loạt dự án, Hà Nội đứng áp lực hoàn thành tiến độ được cụ thể hóa bằng hàng loạt nhiệm vụ. Từ đầu năm 2026 đến nay, UBND TP Hà Nội đã phê duyệt chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư thực hiện 51 dự án, tương ứng khoảng 38.000 căn hộ, với tổng vốn đầu tư đăng ký khoảng 77.460 tỷ đồng.
Cùng với nhà ở để bán, Hà Nội cũng đang thúc đẩy các dự án nhà ở cho thuê. Ba dự án lớn đang được triển khai thủ tục gồm Khu nhà ở cho thuê tại Khu ĐTM Pháp Vân - Tứ Hiệp khoảng 1.176 căn; Khu giãn dân phố cổ Việt Hưng khoảng 1.166 căn; dự án tại Khu công viên công nghệ thông tin Hà Nội được đề xuất điều chỉnh sang nhà ở cho thuê với khoảng 2.000 căn.
Đáng chú ý, UBND TP Hà Nội đang yêu cầu rút ngắn thời gian xử lý ở những khâu vốn dễ làm chậm tiến độ dự án. Theo đó, công tác giải phóng mặt bằng tối đa 2 tháng đối với dự án dưới 10ha và 3 tháng đối với dự án từ 10ha trở lên. Thủ tục giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất thực hiện trong 1 tháng. Thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc cấp giấy phép xây dựng không quá 10 ngày làm việc.
Trong những tháng cuối năm, Hà Nội phấn đấu hoàn thành phê duyệt quy hoạch chi tiết 91 dự án; giải phóng mặt bằng 67 dự án; giao đất 108 dự án; khởi công 114 dự án; hoàn thành phần móng 77 dự án và hoàn thành phần thô thêm 11 dự án. Nếu bảo đảm đúng tiến độ, riêng trong năm 2026 sẽ có 77 dự án hoàn thành phần móng, đủ điều kiện đưa khoảng 46.100 căn hộ ra thị trường.
Trong khi đó, theo báo cáo của Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, tiến độ phát triển nhà ở xã hội tại địa phương này cũng đang được đẩy nhanh. Từ đầu năm đến nay, thành phố đã hoàn thành, đưa vào sử dụng một dự án quy mô 580 căn; chuẩn bị hoàn thành thêm một dự án của lực lượng Công an nhân dân khoảng 750 căn.
Thành phố đã khởi công thêm 10 dự án với 11.362 căn hộ. Lũy kế hiện có 22 dự án đang thi công, quy mô khoảng 19.878 căn, đạt 69,7% kế hoạch năm. Để tiếp tục bổ sung nguồn cung, TP Hồ Chí Minh chuẩn bị khởi công 5 dự án với quy mô khoảng 10.000 căn để chào mừng Quốc khánh 2/9. Ngoài ra, 89 dự án với quy mô 97.100 căn đã có chủ trương đầu tư và đang trong quá trình thực hiện.
Một địa phương khác nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển nhà ở xã hội năm 2025 là Bắc Ninh tiếp tục đặt mục tiêu cao hơn chỉ tiêu được giao. Năm 2026, Bắc Ninh được giao 19.000 căn nhưng phấn đấu hoàn thành trên 20.000 căn. Địa phương này cũng vừa trao 14 giấy chứng nhận đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, dự kiến cung cấp hàng chục nghìn căn hộ…
Quỹ đất và nguồn lực đã có, cần quyết liệt triển khai
Chỉ tiêu 158.000 căn trong năm 2026 của Chính phủ giao cho các địa phương nằm trong lộ trình thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021-2030”.
Theo số liệu tổng hợp của Bộ Xây dựng, đến ngày 31/7/2026, số dự án đã hoàn thành, khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư đạt 77% so với chỉ tiêu đặt ra tại Đề án. Một số địa phương có kết quả thực hiện tốt gồm: Hải Phòng, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Hưng Yên, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Cà Mau...
Một trong những điều kiện quan trọng để tạo nguồn cung lâu dài là quỹ đất. Theo Bộ Xây dựng, hầu hết các địa phương đã quy hoạch quỹ đất phát triển nhà ở xã hội. Cả nước hiện có khoảng 1.986 vị trí được quy hoạch, với quy mô khoảng 10.279ha đất làm nhà ở xã hội.
Nhiều địa phương đã chú trọng bố trí quỹ đất tại những vị trí thuận lợi, gần trung tâm đô thị, khu công nghiệp, đồng thời bảo đảm khả năng kết nối hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Đồng Nai, TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bắc Ninh, Tây Ninh, Quảng Ngãi là những địa phương được đánh giá có sự quan tâm trong việc bố trí quỹ đất cho nhà ở xã hội.
Bên cạnh nhà ở để bán, nhà ở cho thuê cũng được đặt trong bài toán phát triển nguồn cung. Hiện cả nước có 205.074 căn nhà ở cho thuê thuộc tài sản công, trong đó có 13.450 căn nhà ở xã hội.
Nhìn vào tiến độ hiện nay, mục tiêu 158.000 căn trong năm 2026 không còn chỉ là câu chuyện về số lượng dự án được phê duyệt. Điều quan trọng là các dự án phải thực sự chuyển động, từ đất đai, thủ tục đến công trường và sản phẩm hoàn thành.
Với 875 dự án đang được triển khai, nguồn cung 773.457 căn và khoảng 10.279ha đất đã được quy hoạch cho nhà ở xã hội, các địa phương đang có trong tay những điều kiện quan trọng để tăng tốc. Vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện, kiểm soát tiến độ và kịp thời tháo gỡ những điểm nghẽn.
Từ sự vào cuộc của chính quyền địa phương và doanh nghiệp, Bộ Xây dựng đánh giá cả nước có khả năng hoàn thành chỉ tiêu 158.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026. Nếu mục tiêu này được hoàn thành, đây sẽ là bước tiến đáng kể trong việc cụ thể hóa chính sách an sinh, đồng thời tạo thêm nguồn cung nhà ở phù hợp cho người thu nhập thấp và công nhân tại các đô thị, khu công nghiệp.
