Chặn thực phẩm bẩn từ biên giới đến bàn ăn

Thực phẩm bẩn vẫn tìm đường vào thị trường

Những ngày gần đây, dư luận đặc biệt quan tâm đến vụ việc Công an thành phố Hà Nội phát hiện hơn 1.200 tấn chân gà, thực phẩm đông lạnh hết hạn sử dụng, hư hỏng được tập kết trong các kho lạnh chuẩn bị được đưa ra thị trường tiêu thụ. Đây được xem là một trong những vụ việc về an toàn thực phẩm có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Tuy nhiên, vụ việc này chỉ là phần nổi. Trên thực tế, tình trạng thực phẩm không rõ nguồn gốc, thực phẩm nhập lậu, thực phẩm hết hạn sử dụng vẫn diễn ra phức tạp tại nhiều địa phương, đặc biệt trên các tuyến biên giới.

Tại Quảng Ninh, Hải quan cửa khẩu cảng Cẩm Phả thu giữ 210kg chân gà đông lạnh vận chuyển trái phép. Tại Lào Cai, lực lượng chức năng thu giữ 610kg thực phẩm không rõ nguồn gốc gồm lạp xưởng, thịt xiên, tôm hùm đất đông lạnh, xúc xích, trứng gà và thực phẩm chế biến sẵn.

Tại Cao Bằng, lực lượng chức năng phát hiện 90kg xúc xích đông lạnh không giấy tờ hợp pháp. Ngày 25/6, tại khu vực biên giới Tuyên Quang, lực lượng Hải quan và Biên phòng thu giữ 100kg xúc xích đông lạnh có nguồn gốc từ Trung Quốc. Nhiều lô hàng đã có dấu hiệu rã đông, hư hỏng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Vụ việc cho thấy các đối tượng vẫn lợi dụng đường mòn, lối mở và hoạt động vào rạng sáng để vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới.

Trước đó, tối 22/6, Hải quan cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy phối hợp với các lực lượng chức năng cũng phát hiện, ngăn chặn vụ vận chuyển trái phép 225 kg lạp xưởng đông lạnh từ Trung Quốc vào Việt Nam bằng hình thức thả trôi theo sông Lô. Hải quan khu vực XVI cho biết, sẽ tiếp tục tăng cường tuần tra, kiểm soát để ngăn chặn các hành vi buôn lậu, vận chuyển hàng hóa trái phép qua biên giới.

Không chỉ tại khu vực biên giới, tình trạng kinh doanh thực phẩm không bảo đảm chất lượng trong nội địa cũng diễn biến phức tạp.

Lực lượng chức năng cũng tạm giữ, tiêu hủy số hàng vi phạm trị giá khoảng 1,58 tỷ đồng, gồm thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc như hơn 2.700 lít rượu, trên 12.000 sản phẩm thực phẩm đóng gói, khoảng 2,5 tấn thịt và thực phẩm đông lạnh cùng nhiều phụ gia, thực phẩm bảo vệ sức khỏe không đủ điều kiện lưu thông.

Tại nhiều địa phương như Thanh Hóa, Lào Cai, Thái Nguyên, lực lượng Quản lý thị trường đã tăng cường kiểm tra, xử lý hàng chục vụ vi phạm liên quan đến thực phẩm nhập lậu, không rõ nguồn gốc, thực phẩm kém chất lượng. Riêng Lào Cai xử lý 45 vụ vi phạm với tổng giá trị xử lý hơn 515 triệu đồng; Thái Nguyên đã kiểm tra 129 vụ việc liên quan đến an toàn thực phẩm, xử lý 85 vụ vi phạm, xử phạt hơn 758 triệu đồng và buộc tiêu hủy hàng hóa vi phạm trị giá gần 492 triệu đồng.

Siết chặt từ cửa khẩu, tăng kiểm soát trong nội địa

Theo các lực lượng chức năng, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm hiện nay đang đối mặt với áp lực rất lớn khi nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng, trong khi hoạt động buôn lậu, gian lận thương mại và kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc diễn biến ngày càng tinh vi.

Ông Phạm Quang Trường, Đội phó Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII) cho rằng, thực phẩm bẩn, nhập lậu không chỉ đe dọa sức khỏe người dân mà còn tác động tiêu cực đến kinh tế, du lịch và trật tự xã hội. Trước tình trạng này, các lực lượng Hải quan, Biên phòng tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu, đẩy mạnh soi chiếu, kiểm tra hành lý cá nhân, đấu tranh triệt phá các đường dây vận chuyển thực phẩm trái phép và tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân khu vực biên giới.

Cục Hải quan cho biết, các đối tượng buôn lậu sử dụng thủ đoạn tinh vi như chia nhỏ lô hàng, trà trộn trong hành lý, lợi dụng chính sách cư dân biên giới hoặc vận chuyển qua đường mòn, lối mở để né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Để ngăn chặn từ sớm, từ xa, ngành Hải quan đang tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý rủi ro, đẩy mạnh trao đổi thông tin với các lực lượng chức năng và tập trung kiểm soát các mặt hàng có nguy cơ cao liên quan đến thực phẩm đông lạnh, thực phẩm chế biến sẵn.

Ở thị trường nội địa, theo ông Kiều Đình Cảnh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội, thời gian tới lực lượng Quản lý thị trường sẽ tiếp tục tăng cường hậu kiểm, kiểm tra đột xuất đối với các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; tập trung vào việc truy xuất nguồn gốc, điều kiện bảo quản, chất lượng sản phẩm và hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử.

Theo ông Cảnh, thực phẩm không rõ nguồn gốc hiện không chỉ được tiêu thụ qua các chợ truyền thống mà còn xuất hiện trên nhiều nền tảng trực tuyến. Điều này đặt ra yêu cầu phải tăng cường giám sát hoạt động thương mại điện tử, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng môi trường mạng để kinh doanh thực phẩm vi phạm.

Theo ông Trường, nhờ triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát và tuyên truyền, tình trạng vận chuyển thực phẩm bẩn qua khu vực cửa khẩu đã có chuyển biến tích cực. Thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các lực lượng liên ngành siết chặt kiểm tra tại cửa khẩu và các tuyến trọng điểm, ngăn chặn hiệu quả hoạt động buôn lậu, vận chuyển thực phẩm trái phép, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Các chuyên gia cho rằng, muốn ngăn chặn thực phẩm bẩn từ gốc cần tăng cường kiểm tra thường xuyên, siết chặt hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc trong toàn bộ chuỗi sản xuất, nhập khẩu, tiêu thụ. Đồng thời, cần xử lý nghiêm, kể cả truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các hành vi cố tình đưa thực phẩm bẩn, thực phẩm hết hạn, nhập lậu hoặc động vật mắc bệnh ra thị trường; nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp và ý thức lựa chọn thực phẩm an toàn của người tiêu dùng.

Về phía người tiêu dùng, các chuyên gia khuyến cáo cần nâng cao ý thức lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, không mua hàng hóa trôi nổi hoặc các sản phẩm có giá rẻ bất thường. Đồng thời, cần chủ động phản ánh, tố giác các hành vi vi phạm đến cơ quan chức năng để cùng tham gia bảo vệ thị trường.

Vào lúc 9h sáng thứ Năm, ngày 2/7/2026, Báo Công an nhân dân tổ chức Diễn đàn "Ngăn chặn thực phẩm bẩn - Trách nhiệm và hành động". Diễn đàn có sự tham gia của đại diện các cơ quan quản lý Nhà nước đến từ các Bộ: Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Công an; các nhà khoa học, chuyên gia về an toàn vệ sinh thực phẩm, dinh dưỡng, bảo vệ người tiêu dùng, chuyên gia pháp lý... Đồng hành cùng Diễn đàn còn có sự tham gia của Công ty Cổ phần hàng tiêu dùng Masan. Sự kiện sẽ được tường thuật, phản ánh trên cand.vn, trân trọng kính mời bạn đọc theo dõi.