Những ngày cuối tháng 8 và đầu tháng 9/2013, Phòng An ninh chính trị nội bộ CATP Hà Nội phối hợp với CA Huyện Từ Liêm, CA Quận Thanh Xuân, Thanh tra văn hóa đã phát hiện 2 cơ sở sản xuất, kinh doanh sách lậu với số lượng và quy mô lớn.
Chiều 27/8, Phòng An ninh chính trị nội bộ CATP Hà Nội cùng các đơn vị chức năng tổ chức kiểm tra xưởng in của Công ty TNHH Thiên Thành đã phát hiện tại đây đang in và hoàn thiện sau in 9 đầu sách thuộc lĩnh vực giáo dục từ mẫu giáo đến Đại học của một số nhà xuất bản như Giáo dục, Hà Nội, Đại học Kinh tế quốc dân. Tại thời điểm kiểm tra, đại diện Công ty TNHH Thiên Thành không xuất trình được hợp đồng in và quyết định xuất bản của các xuất bản phẩm trên.
Trước đó, ngày 23/8, Phòng An ninh chính trị nội bộ CATP Hà Nội cũng tiến hành kiểm tra cửa hàng và kho sách của bà Ngô Thị Thu tại đường Lương Thế Vinh, Trung Văn, Từ Liêm, Hà Nội. Kết quả đã phát hiện và lập biên bản tạm giữ hơn 2 tấn sách đựng trong 62 bao tải nghi có nguồn gốc in sao lậu. Chủ cửa hàng bà Ngô Thị Thu không xuất trình được giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, hóa đơn nguồn gốc sách. Số sách thu được tại cửa hàng của bà Thu gồm khoảng 100 đầu sách là giáo trình của hầu hết các trường Đại học, cao đẳng trên địa bàn Hà Nội, mang tên rất nhiều nhà xuất bản khác nhau. Cơ sở này kinh doanh đã gần 10 năm nay, gần đây nổi lên hiện tượng phát hành sách, giáo trình lậu với số lượng lớn; đây cũng là đầu mối phát hành đến nhiều điểm kinh doanh sách lậu trên địa bàn TP Hà Nội cũng như một số tỉnh khác.
Ngày 28/8, các đội nghiệp vụ Công an Quận Thanh Xuân kiểm tra căn nhà ở phố Lương Thế Vinh, phường Thanh Xuân Bắc, phát hiện chủ nhà là Lê Đình Vịnh, 38 tuổi, đang nhân bản trái phép bằng máy photocoppy và đóng thành phẩm sách giáo dục để bán, với số lượng khoảng trên 1 tấn sách thành phẩm của trên 137 đầu sách giáo dục gồm các giáo trình ôn thi đại học và sách nâng cao các môn học của các lớp 10,11,12 phổ thông và một số đầu sách thuộc bản quyền Nhà xuất bản Giáo dục…
Thượng tá Trần Văn Thuận, Phó Trưởng Phòng An ninh Chính trị nội bộ CATP Hà Nội cho biết, qua công tác kiểm tra cho thấy, hiện nay các đối tượng sản xuất và phát hành sách lậu đã thay đổi phương thức hoạt động. Đó là chỉ in offset bìa sách với số lượng từ 1.000-2.000 bản, sau đó đặt hàng photo, vào bìa, hoàn thiện sách với số lượng theo nhu cầu thị trường. Cơ sở in không phải thuê nhà kho, đặt thành phẩm luôn tại cửa hàng nên khá kín đáo, phát hành nhanh gọn và tránh được sự phát hiện của các cơ quan chức năng. Việc đầu tư cũng không tốn nhiều vốn, số vốn đọng cũng không lớn vì sách sản xuất theo số lượng đăng ký, hết mới sản xuất thêm.
Bên cạnh đó, do chế tài, mức xử phạt các hành vi vi phạm hiện nay còn thấp nên vẫn chưa đủ sức răn đe. Nếu chiếu khung xử hành chính đối với việc in sách lậu quy định tại Nghị định 02 (Quy định xử phạt hành chính trong hoạt động báo chí, xuất bản) và Nghị định 47 (Quy định về xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan) thì mức xử phạt cao nhất chỉ là hơn 500 triệu đồng/vụ. Trong khi đó, với những cuốn sách bán chạy thì lợi nhuận từ việc in lậu có thể lên tới cả tỷ đồng.
Thiết nghĩ trong thời gian tới, để ngăn chặn hiệu quả vấn nạn này, trong thời gian tới, các cơ quan chức năng cần thực hiện đồng bộ các biện pháp mạnh để xử lý các hành vi vi phạm, kiến nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền thu hồi giấy phép hành nghề; phối hợp với các nhà xuất bản tăng cường công tác thanh kiểm tra, phát hiện và ngăn chặn kịp thời các vụ in sách lậu ngay từ khâu in ấn. Ngoài ra, người mua sách cũng nên có hành động “tẩy chay” sách lậu bằng cách tìm mua sách ở những nhà sách, hiệu sách có uy tín…
