Cần thiết sử dụng công cụ thuế, phí để bình ổn giá xăng dầu trong nước

Theo đó, giá xăng dầu trong nước cũng liên tiếp tăng cao theo giá tăng của thế giới, trong đó giá xăng RON 95 bán ra đạt mức 26.830 đồng/lít. Giá nhiên liệu, năng lượng tăng phi mã thời gian qua đã tạo áp lực lên lạm phát trong năm 2022.

Tại báo cáo về tình hình sản xuất, thương mại 2 tháng đầu năm 2022 vừa công bố, Bộ Công Thương cho biết, nhóm mặt hàng năng lượng, nhiên liệu có xu hướng tăng theo xu hướng giá thế giới. Giá xăng dầu các loại đến kỳ điều hành ngày 21/2 so với kỳ điều hành ngày 11/1 tăng từ 1.570 đồng đến 2.562 đồng/lít/kg (tùy loại xăng dầu), tương đương tăng 9,59-14,04%. Còn tại kỳ điều hành mới nhất ngày 1/3, xăng E5 RON 92 tiếp tục tăng 540 đồng/lít; xăng RON 95 tăng 550 đồng/lít. Trong khi đó giá dầu diesel tăng 510 đồng/lít, dầu hỏa tăng 470 đồng/lít còn dầu mazut tăng 530 đồng/kg.Sau điều chỉnh, hiện xăng E5 RON 92 có giá bán tối đa trên thị trường là 26.070 đồng/lít; RON 95 là 26.830 đồng/lít; dầu diesel 21.310 đồng/lít, dầu hỏa 19.970 đồng/lít; dầu mazut 18.460 đồng/kg.

Trước tình hình giá xăng trong nước tăng cao chưa từng có, tiến sát về mốc 27.000 đồng/lít, Bộ Công Thương đã đề nghị Bộ Tài chính rà soát và tính toán lại các mức chi phí trong cơ cấu tính giá cơ sở mặt hàng xăng dầu, như mức chi phí kinh doanh định mức, lợi nhuận định mức đã áp dụng từ năm 2014, phí đưa xăng dầu từ nước ngoài về Việt Nam (Premium) và các loại thuế, nhất là thuế bảo vệ môi trường.

Theo Bộ Công Thương, việc tính toán rà soát lại nhằm cho phù hợp nhằm bảo đảm tính đúng, tính đủ, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu và người tiêu dùng, doanh nghiệp sử dụng xăng dầu. Đồng thời việc này cũng để đảm bảo thực hiện mục tiêu bình ổn thị trường, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ cho sản xuất, kinh doanh trong quá trình phục hồi kinh tế theo chỉ đạo của Chính phủ.

Bên cạnh đó, theo đại diện, một trong những giải pháp để thúc đẩy phát triển kinh tế và kiềm chế lạm phát là đẩy mạnh phục hồi và phát triển sản xuất các ngành công nghiệp. Đặc biệt, cần theo dõi sát diễn biến thị trường xăng, dầu thế giới và trong nước; có các giải pháp bảo đảm cung cầu xăng, dầu trong nước và hạn chế mức tăng giá.

Cũng theo Tổng cục Thống kê, không chỉ nhóm hàng giao thông mà chỉ số thống kê tháng 2 cũng cho thấy giá thức ăn chăn nuôi, giá phân bón và nguyên vật liệu đầu vào vẫn ở mức cao do tác động từ giá xăng dầu tăng, gây áp lực đến các hoạt động sản xuất kinh doanh của nền kinh tế.

Trước đó, dự báo về tình hình lạm phát năm 2022, TS Nguyễn Bích Lâm, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê cho rằng, áp lực lạm phát của năm 2022 đối với kinh tế đang hiện hữu khi giá nguyên vật liệu, hàng hoá và dịch vụ thế giới tăng cao; giá dầu thô còn tiếp tục tăng trong những năm tới do nhu cầu tăng mạnh, trong khi nguồn cung hạn chế và thị trường dầu thô trải qua thời kỳ thiếu hụt nguồn cung dài nhất trong nhiều thập kỷ qua; Thiếu hụt đầu tư thượng nguồn trong khai thác dầu khi nhu cầu ngày một tăng là một chỉ báo về giá dầu cao kéo dài trong ít nhất 1 năm tới. Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị, đối với các mặt hàng thiếu hụt trong ngắn hạn, cần có chính sách và giải pháp cắt giảm chi phí sản xuất, nhập khẩu kịp thời nguyên vật liệu; tăng cường thanh tra, kiểm tra, kiên quyết xử lý khi phát hiện có hành vi đầu cơ, tích trữ, thao túng giá.

Đại diện lãnh đạo Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cũng cho rằng, khi giá xăng dầu quá cao, quá phức tạp, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế và đời sống người dân, doanh nghiệp, ảnh hưởng chính sách phục hồi kinh tế sau đại dịch trong bối cảnh quỹ bình ổn giá có hạn, cần thiết sử dụng công cụ thuế, phí để bình ổn giá xăng dầu trong nước.

Trước sự thiếu hụt nguồn cung xăng dầu trong nước và giá xăng đã lên tới gần 27.000 đồng/lít xăng, Bộ Công Thương đã có văn bản chỉ đạo các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu triển khai các giải pháp bảo đảm nguồn cung xăng dầu; đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp có phương án tăng lượng nhập khẩu để bù đắp lượng thiếu hụt từ sản xuất trong nước. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đầu mối đã đẩy mạnh việc nhập khẩu. Cùng với đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên đã ký ban hành Quyết định số 242/QĐ-BCT về việc giao sản lượng nhập khẩu xăng dầu tăng thêm trong quý II/2022.

Theo đó, các doanh nghiệp đầu mối sẽ được phân giao chỉ tiêu nhập khẩu khoảng 2,4-2,5 triệu m3 xăng dầu, gồm lượng xăng dầu thiếu hụt do sản xuất trong nước không đạt kế hoạch sản lượng và 20% lượng nhập khẩu bổ sung để đảm bảo cho nhu cầu phục hồi kinh tế. “Bộ sẽ tiếp tục theo dõi tình hình sản xuất, cung ứng xăng dầu trong nước và đến giữa tháng 5/2022 sẽ xây dựng phương án phân giao tổng nguồn cụ thể cho 6 tháng cuối năm 2022”, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên khẳng định.

Trước đó, để bảo đảm cân đối cung cầu mặt hàng xăng dầu đáp ứng nhu cầu của thị trường trong nước và hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Công điện số 160/CĐ-TTg về việc bảo đảm cung ứng xăng dầu cho thị trường trong nước. Theo đó, Thủ tướng yêu cầu Bộ Công Thương phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan chủ động, quyết liệt trong công tác điều hành cân đối cung cầu thị trường xăng dầu theo thẩm quyền và chức năng, nhiệm vụ được giao, bảo đảm không để thiếu hụt nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong nước.

Ngoài ra, Thủ tướng yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan khẩn trương nghiên cứu, đề xuất phương án điều chỉnh chính sách thuế bảo vệ môi trường đối với mặt hàng xăng dầu.

Theo Bộ Tài chính, hiện nay, các sắc thuế áp dụng đối với mặt hàng xăng dầu bao gồm Thuế nhập khẩu (đối với xăng dầu nhập khẩu), thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt (đối với xăng) và thuế bảo vệ môi trường. Trong đó, thuế bảo vệ môi trường được quy định đối với mặt hàng xăng là 4.000 đồng/lít, dầu diesel, dầu mazut và mỡ nhờn là 2.000 đồng/lít.

Đối với các mặt hàng xăng sinh học như E5, E10 chỉ tính thuế bảo vệ môi trường đối với lượng xăng gốc hóa thạch kết cầu trong xăng sinh học.Mức thuế này đều được quy định "cứng" trong công thức tính giá cơ sở bán lẻ xăng dầu.

Theo Bộ Tài chính, tỷ trọng thuế đối với xăng hiện chiếm khoảng 38% và đối với dầu khoảng 20%.Ngoài ra trong giá bán xăng dầu còn có khoản chi phí vận chuyển, lợi nhuận định mức chiếm khoảng 5-8% mức giá cơ sở.