TP Hải Phòng là một trong số các địa phương từng xảy ra nhiều vụ cháy tại các cơ sở kinh doanh, vận chuyển và sử dụng khí gas hóa lỏng gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng đến TTATXH. Hiện, hoạt động kinh doanh gas bị sao nhãng đang tiềm ẩn nguy cơ gây sự cố cháy nổ cao…
"Sờ" tới đâu, vi phạm tới đó
Theo thống kê, từ đầu năm 2011 đến nay, trên địa bàn TP Hải Phòng xảy ra 80 vụ cháy, làm 15 người chết, 40 người bị thương, thiệt hại kinh tế lên tới hàng chục tỷ đồng. Trong số đó có 6 vụ cháy, nổ xảy ra tại các cơ sở kinh doanh, sang chiết gas. Đoàn kiểm tra liên ngành thành phố đã tiến hành kiểm tra 19 cơ sở nhập khẩu, sản xuất, chế biến, tồn chứa, nạp, cấp, phân phối, vận chuyển mặt hàng gas của 11 công ty chính và 8 đại lý trực thuộc trên địa bàn các quận: Ngô Quyền, Hồng Bàng, Hải An và huyện An Dương. Qua đó đã xử lý khá nhiều vi phạm.
Tại thời điểm kiểm tra, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều bình gas không đạt tiêu chuẩn về mặt định lượng. Thanh tra Sở KH&CN đã ra quyết định đình chỉ lưu thông lô hàng vi phạm để thực hiện đóng gói đủ định lượng trước khi đưa ra lưu thông đối với lô hàng 12 bình gas Petrolimex loại 13kg do Công ty TNHH Gas Petrolimex Hải Phòng đóng gói đang bán tại Công ty TNHH Văn Thìn (số 116 Lương Khánh Thiện) và lô hàng 17 bình gas Petrolimex loại 13kg do công ty đóng gói đang bán tại đại lý Ông Tý (Số 233 Trần Nguyên Hãn), đồng thời ra quyết định đình chỉ lưu thông lô hàng vi phạm để thực hiện đóng gói đủ định lượng trước khi đưa ra lưu thông đối với lô hàng 16 bình gas Đài Hải loại 12kg do Công ty TNHH Dầu khí Đài Hải đóng gói đang bán tại đại lý gas Trần Văn San (số 324 Lê Lai).
Đối với những vi phạm về hồ sơ chất lượng, nhãn hàng hóa, sử dụng các phương tiện đo là cân đối chứng đã quá hạn kiểm định, thiếu các giấy tờ liên quan, đoàn kiểm tra liên ngành đã tiến hành nhắc nhở và yêu cầu các công ty, đại lý phải hoàn thiện trong thời gian sớm nhất.
Trước đó, hồi 15h30, ngày 25/3/2011, Công an phường Dư Hàng Kênh phối hợp với Đội CSĐT tội phạm kinh tế, Công an quận và Đội QLTT số 6, Chi cục QLTT TP Hải Phòng phát hiện, bắt quả tang vợ chồng Nguyễn Văn Quyền, 25 tuổi và Nguyễn Thị Vân, 21 tuổi, trú tại số 1/25/304 Chợ Hàng đang sang chiết gas trái phép từ bình gas 13kg sang các loại bình nhỏ.
Tại hiện trường, cơ quan chức năng thu giữ 6 bình gas loại 13kg của hãng gas Petrolimex, 2 bàn thiết bị sang chiết gas, 300 bình gas nhỏ đã đổ đầy gas và hàng trăm bình gas nhỏ khác đang đợi sang chiết…
Cần chấn chỉnh ngay hoạt động kinh doanh gas
Thượng tá Nguyễn Văn Họa, Sở Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy (PCCC) Hải Phòng cho biết: hoạt động kinh doanh gas tại Hải Phòng đang tồn tại nhiều bất cập như: nạn sang chiết gas trái phép, giá gas bất ổn, cửa hàng kinh doanh gas không đảm bảo an toàn phòng chống cháy nổ (PCCN), trọng lượng gas trong bình không đảm bảo, gần nhà dân, chưa bảo đảm điều kiện an toàn. Nhiều cửa hàng kinh doanh gas nằm trong khu tập thể không đủ điều kiện PCCN khiến người dân không khỏi lo sợ.
Nếu ra cháy, nổ hàng chục bình gas lớn, nhỏ tại cửa hàng sẽ trở thành những "quả bom" với sức công phá hủy diệt. Do nhu cầu sử dụng gas ngày càng lớn, những cửa hàng kinh doanh gas mọc lên như nấm tại các khu dân cư.
Hiện chưa có con số thống kê chính thức, nhưng theo ước tính trên địa bàn Hải Phòng có tới hàng trăm cửa hàng sang, chiết, kinh doanh gas hóa lỏng chưa bảo đảm an toàn, PCCN nằm gần khu dân cư.
Trong đợt kiểm tra việc chấp hành Luật PCCC, Thông tư 04 của Bộ Công an về công tác PCCC và các Tiêu chuẩn an toàn trong bảo quản, kinh doanh, vận chuyển khí đốt hóa lỏng mới đây, lực lượng Cảnh sát PCCC đã phát hiện nhiều tồn tại thiếu sót như: lối thoát, cửa thoát nạn; hệ thống đèn chiếu sáng sự cố; biển chỉ dẫn thoát nạn; xếp hàng hóa chưa đúng qui định an toàn PCCC; trang thiết bị PCCC không được bảo dưỡng thường xuyên; hệ thống điện không an toàn; hệ thống chống sét đối với việc kiểm tra, đo điện trở tiếp đất định kỳ theo qui định.
Lực lượng Cảnh sát PCCC đã phát hiện 11 trường hợp vi phạm, xử phạt hành chính 14.700.000 đồng. Ngoài ra, việc tuyên truyền PCCC chưa được tổ chức thường xuyên. Nhân viên vận chuyển lẻ các bình chứa khí gas tại các cửa hàng, đại lý chưa kịp thời được huấn luyện, cấp giấy chứng nhận huấn luyện PCCC.
Sở đã rà soát, thống kê các cơ sở sang, chiết, kinh doanh gas hóa lỏng trên địa bàn thành phố. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành Luật PCCC của chủ cửa hàng, nhân viên kinh doanh gas; điều kiện bảo đảm duy trì hệ thống PCCC; quá trình bảo quản, vận chuyển bình chứa khí gas và kiểm tra phương án chữa cháy tại chỗ của các cửa hàng kinh doanh gas.
Lực lượng Cảnh sát PCCC sẽ chấn chỉnh hoạt động của các cửa hàng kinh doanh gas chưa bảo đảm điều kiện. Đối với những cửa hàng vi phạm, Sở PCCC sẽ có biện pháp xử lý, bảo đảm an toàn, PCCN tại những điểm kinh doanh đặc này...
Trên thị trường hiện có nhiều vỏ bình gas đa được hoán cải thành thương hiệu khác không được kiểm định nên chất lượng không bảo đảm gây nguy hiểm cho người tiêu dùng. Tình trạng gas giả, chiếm dụng bình gas, sang chiết gas trái phép, nhái nhãn mác, bán gas thiếu trọng lượng đã gây tác động xấu đến ANTT, gây thất thu cho Nhà nước và đe dọa tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng.
Trong khi đó, người tiêu dùng rất khó phân biệt giữa bình gas sang chiết lậu và bình gas được sang chiết từ chính hãng. Bình gas lậu cũng có màng co, tem chống giả giống y như hàng chính hãng (chỉ có nhân viên kỹ thuật của hãng mới phân biệt được).
Để đảm bảo an toàn PCCC khi sử dụng gas, mỗi cơ sở, hộ gia đình cần phải thực hiện một số biện pháp sau: trang bị bếp gas, bình gas và các phụ kiện gas chính hãng, kiểm tra thường xuyên các khớp nối giữa dây dẫn, bình gas và bếp đun. Người sử dụng gas cần nắm vững và thực hiện thuần thục các quy trình sử dụng bếp gas (vị trí đặt bếp, hệ thống thông gió…), tuân thủ những quy định an toàn PCCC.
Khi đun nấu phải túc trực cạnh bếp, không được để các vật dễ cháy gần bếp đun. Khi đun xong, cần phải đóng van, tắt bếp và các nguồn nhiệt gần đó. Ngoài ra, tại khu vực bếp đun cần trang bị thêm bình chữa cháy. Khi phát hiện rò rỉ gas, người sử dụng cần đóng ngay van xả gas, tắt hết lửa ở các bếp; không bật công tắc điện, đồng thời cần thông thoáng khu vực bếp gas.
Khi xác định đươc chỗ rò rỉ, người tiêu dùng cần bịt chặt chỗ rò rỉ gas (nên dùng bánh xà phòng) trước khi báo cho các đơn vị cung cấp gas đến xử lý. Về nguyên tắc, khách hàng có thể dùng van điều áp của thương hiệu này cho bình gas của thương hiệu khác và ngược lại, nếu đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật sau: khớp nối nhanh của van điều áp thích hợp với van bình gas mà gia đình bạn đang sử dụng. Van điều áp phải còn nguyên vẹn, không có vết tháo cạy để sửa chữa. Joăng cao su phải còn đàn hồi tốt, không bị nứt bể.
Tuy nhiên, hiện nay một số công ty kinh doanh gas khuyến khích khách hàng mua trọn bộ bình gas để được hưởng quyền lợi (bảo hảnh, bảo hiểm) nếu xảy ra sự cố cháy nổ gas...
