Bản án đúng người, đúng tội
Theo đó, Hội đồng xét xử (HĐXX) đã tuyên phạt, giữ nguyên mức án 8 năm tù đối với ông Nguyễn Thành Tài (SN 1952, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh); Lê Thị Thanh Thúy (SN 1979, cựu Chủ tịch Công ty Hoa Tháng Năm, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần đầu tư Lavenue) 5 năm tù; Đào Anh Kiệt (SN 1957, nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) TP Hồ Chí Minh) 5 năm tù (cộng với 6 năm 6 tháng tù tại một bản án khác, tổng cộng 11 năm 6 tháng tù); Trương Văn Út (SN 1970, nguyên Phó trưởng phòng Quản lý đất đai thuộc Sở TN&MT TP Hồ Chí Minh) 3 năm tù (cộng 5 năm tù tại một bản án khác, tổng cộng Trương Văn Út phải chấp nhận hình phạt 8 năm tù).
Riêng Nguyễn Hoài Nam (SN 1965, nguyên Bí thư Quận ủy quận 2) do đã khắc phục hậu quả bản án sơ thẩm, nên HĐXX xem xét, chấp nhận kháng cáo giảm án và tuyên phạt 3 năm tù.
Theo HĐXX, tòa sơ thẩm tuyên các bị cáo phạm tội là có căn cứ, đúng người, đúng tội. Khu nhà đất tại số 8-12 Lê Duẩn là tài sản Nhà nước, TP Hồ Chí Minh chủ trương xây khách sạn 5 sao và trung tâm thương mại, giao cho Công ty Quản lý nhà TP Hồ Chí Minh làm chủ đầu tư.
Khu đất trên (thời điểm 2011) được Ban chỉ đạo 09, do Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Lê Hoàng Quân khi đó làm Trưởng ban, đề xuất giao Công ty Quản lý kinh doanh nhà lập thủ tục bán đấu giá và chuyển nhượng quyền sử dụng đất để thực hiện dự án. Yêu cầu đưa ra là nhà đầu tư thực hiện dự án phải có năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực khách sạn.
Trong quá trình triển khai, ông Tài đã ký nhiều văn bản sai quy định: chấp thuận cho Công ty Hoa Tháng Năm của Lê Thị Thanh Thúy hợp tác đầu tư 30% vốn và thành lập Công ty cổ phần Lavenue đứng ra thực hiện dự án, nhưng không qua đấu thầu. Tham mưu cho ông Tài ký các quyết định trên sai pháp luật là các bị cáo Kiệt, Út, Nam. Hành vi của các bị cáo khiến tài sản Nhà nước đã bị chuyển nhượng cho tư nhân.
Đối với Lê Thị Thanh Thúy, HĐXX cho rằng Thúy không oan. Tòa phúc thẩm căn cứ vào việc bị cáo biết dự án xây dựng khách sạn 5 sao tại 8-12 Lê Duẩn là dự án trọng điểm, nằm ở vị trí đắc địa, công ty của bị cáo không hoạt động trong lĩnh vực nhà hàng, khách sạn, không có năng lực tài chính, nhưng đã lợi dụng mối quan hệ với Công ty Quản lý nhà, với ông Tài, tác động để được tham gia dự án không phải cạnh tranh, không đấu giá quyền sử dụng đất hay đấu thầu dự án. Đối với số tiền bà Thúy góp vào thực hiện dự án, tòa phúc thẩm cho rằng có căn cứ tuyên tịch thu vì bị cáo dùng tiền này để thực hiện hành vi phạm tội.
Kháng cáo của ông Tài cho rằng, vụ án không có thiệt hại xảy ra và xin miễn trách nhiệm hình sự, HĐXX phúc thẩm nhận định, thiệt hại của vụ án đã được khắc phục thì không có nghĩa bị cáo không sai phạm. Mức án 8 năm tù đối với ông Tài là đã dưới mức hình phạt, không có căn cứ giảm nhẹ thêm. Tòa cũng bác toàn bộ kháng cáo của các cá nhân, tập thể khác có liên quan.
Viện Kiểm sát nhân dân (VKSND) TP Hồ Chí Minh kháng nghị, vụ án bị thiệt hại 2.554 tỉ đồng chứ không phải gần 900 (Công ty Lavenue đã nộp ngân sách 647 tỉ đồng nên thiệt hại còn lại là 252 tỉ đồng như tòa sơ thẩm tuyên, HĐXX phúc thẩm không chấp nhận bởi thiệt hại của vụ án phải căn cứ vào thời điểm các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội.
Trước đó, tháng 9-2020, TAND TP Hồ Chí Minh đã xét xử sơ thẩm và tuyên phạt các bị cáo với mức án như trên. Riêng, Nguyễn Hoài Nam án sơ thẩm 4 năm tù về tội danh “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, án phúc thẩm giảm còn 3 năm tù. Về trách nhiệm dân sự, tòa buộc các bị cáo liên đới nộp lại số tiền 4,7 tỉ đồng theo tỉ lệ bằng nhau. Tòa tuyên giao UBND TP Hồ Chí Minh thu hồi, quản lý khu đất 8-12 Lê Duẩn theo quy định của pháp luật…
Sau phiên sơ thẩm, các bị cáo đã làm đơn kháng cáo. Bà Lê Thị Thanh Thúy kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Bà Thúy kêu oan về cáo buộc đã tác động lên ông Nguyễn Thành Tài, giao khu “đất vàng” 8 - 12 Lê Duẩn (5.000m2) trái quy định pháp luật cho Công ty Hoa Tháng Năm, Công ty Lavenue do chính bị cáo làm Chủ tịch HĐQT. Ông Nguyễn Thành Tài xin giảm nhẹ hình phạt và miễn trách nhiệm hình sự; còn các bị cáo Kiệt, Nam, Út kháng cáo xin cấp phúc thẩm xem xét lại mức án...
Ngoài ra, Công ty Hoa Tháng Năm kháng cáo không đồng ý bị tịch thu sung công quỹ nhà nước vốn góp của công ty này là 189 tỉ đồng, giữ nguyên việc giao đất, cho thuê đất, giấy CNQSĐ đất, hợp đồng thuê đất… và đề nghị tiếp tục được tham gia dự án.
VKSND TP Hồ Chí Minh cũng có kháng nghị về phần xử lý vật chứng và thiệt hại vụ án. Theo kháng nghị thì cần tuyên thu hồi thêm 30 tỉ đồng của Công ty TNHH MTV Quản lý kinh doanh nhà TP Hồ Chí Minh, thiệt hại cần được xác định tại thời điểm khởi tố vụ án là 1.927 tỉ đồng, chứ không phải 252 tỉ đồng.
Lợi dụng tình thân để lấy dự án
Theo cáo trạng, khu “đất vàng” số 8-12 Lê Duẩn, phường Bến Nghé, quận 1 thuộc tài sản Nhà nước. Trong quá trình thực hiện chủ trương sắp xếp lại, xử lý khu đất này, bà Lê Thị Thanh Thúy đã dùng quan hệ tình cảm cá nhân tác động đến ông Nguyễn Thành Tài, ký nhiều văn bản và chỉ đạo cấp dưới cho phép doanh nghiệp tư nhân tham gia góp vốn, giao đất và cho thuê đất theo hình thức chỉ định không qua đấu giá quyền sử dụng đất, áp dụng hai hình thức giao đất và cho thuê đất đối với cùng dự án. Từ đó dẫn đến thay đổi quyền sở hữu khu đất 8-12 Lê Duẩn từ sở hữu nhà nước sang sở hữu của doanh nghiệp tư nhân trái pháp luật.
Hành vi vi phạm trên của bị cáo Tài có tính hệ thống, xảy ra trong một thời gian dài, là nguyên nhân chính dẫn đến các hành vi vi phạm pháp luật nêu trên, dẫn đến thiệt hại đặc biệt lớn cho Nhà nước.
Bị cáo Nguyễn Thành Tài cho rằng, trong suốt quá trình thực hiện chủ trương, ông đều báo cáo lãnh đạo là ông Lê Hoàng Quân, Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh và đã được đồng thuận. Về mối quan hệ giữa bị cáo Tài với bị cáo Thúy, cả hai đều phủ nhận có quan hệ tình cảm. Bà Thúy cho biết, quan hệ của bà với ông Tài chỉ là mối quan hệ bình thường giữa doanh nghiệp với lãnh đạo thành phố. Còn bị cáo Tài khẳng định không có quan hệ đặc biệt với Thúy. Mặc dù tại cơ quan điều tra, bị cáo từng thừa nhận về mối quan hệ trên, nhưng theo bị cáo Tài, mối quan hệ này không phải tình cảm theo kiểu trai gái.
Trên thực tế, như bị cáo Thúy khai trước tòa sơ thẩm, do ông Tài có quan hệ gắn bó thân thiết với gia đình bà từ lâu, nên giữa hai người tuy không có tình cảm trai gái nhưng có thể trên mức bình thường, vì vậy bà mới sẵn sàng chi hàng trăm triệu đồng cho ông Tài đi chữa bệnh tại Singapore. Số tiền trên ông Tài khai đã trả lại cho bà Thúy.
Đại diện VKSND cấp cao tại TP. Hồ Chí Minh cho rằng án sơ thẩm đã xem xét, đánh giá toàn diện, đồng thời đã áp dụng hình phạt tương xứng cho các bị cáo. Do đó viện kiểm sát bảo lưu quan điểm, đề nghị HĐXX không chấp nhận kháng cáo của các bị cáo.
Khi được nói lời cuối cùng, ông Tài nói rằng, hai ngày diễn ra phiên xử phúc thẩm khiến ông hết sức xúc động vì tòa để ông được trình bày những điều ông trăn trở. Bà Lê Thị Thanh Thúy (Chủ tịch HĐQT Công ty Hoa Tháng Năm), nữ bị cáo duy nhất, đã khóc nức nở khi nói lời nói sau cùng.
Các bị cáo Đào Anh Kiệt, Nguyễn Hoài Nam, Trương Văn Út có trình độ, năng lực trong lĩnh vực quản lý đất đai, nhận thức rõ nhà đất 8-12 Lê Duẩn thuộc sở hữu Nhà nước, Công ty Lavenue không phải đối tượng chỉ định giao đất, cho thuê đất, hồ sơ chưa đầy đủ nhưng vẫn đề xuất, tham mưu cho ông Tài ký các quyết định trên dẫn đến chuyển dịch quyền sở hữu khu đất 8-12 Lê Duẩn từ tài sản Nhà nước sang sở hữu của doanh nghiệp tư nhân. Chính các quyết định trái luật của các bị cáo đã tạo sự bất bình đẳng trong đầu tư kinh doanh, gây thiệt hại kinh tế, làm giảm lòng tin của nhân dân vào quản lý nhà nước, hậu quả khó lường.
Ngoài vụ án này, ngày 19-11 vừa qua, bị cáo Nguyễn Thành Tài cũng bị TAND TP Hồ Chí Minh tuyên phạt 5 năm tù về tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” liên quan đến nữ “đại gia” Dương Thị Bạch Diệp về vụ hoán đổi tài sản nhà đất 57 Cao Thắng với 185 Hai Bà Trưng. Tại phiên tòa trên bị cáo Tài cũng đã khóc rất nhiều.
Cho rằng những việc mình làm tất cả vì lợi chung, không vụ lợi và ông cũng không đổ lỗi cho ai. Tuy nhiên, thực tế qua những vụ việc mà bị cáo Tài và các đồng phạm (đều nguyên là cán bộ thuộc UBND TP Hồ Chí Minh) đã gây thiệt hại rất nghiêm trọng cho Nhà nước, để lại hậu quả nặng nề ảnh hưởng lòng tin của người dân với chính quyền.
Khởi tố Phó Chủ tịch UBND huyện Đak Đoa do liên quan sai phạm đất đai 
