Bộ Công an đang triển khai áp dụng thí điểm phương pháp kiểm soát tự động tại sân bay cửa khẩu, sau đó sẽ đánh giá hiệu quả thực tế trước khi mở rộng mô hình này tại Tân Sơn Nhất và Nội Bài.
Hiện, Cục Quản lý xuất, nhập cảnh và hãng NEC (Nhật Bản) cho lắp đặt, áp dụng thí điểm hai bục kiểm soát xuất nhập cảnh tự động tại sân bay Tân Sơn Nhất nhằm kiểm soát hộ chiếu cả khách xuất và nhập cảnh. Công nghệ này được cho là hiện đại, đã được nhiều nước tiên tiến áp dụng, là một trong các nội dung nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính xuất, nhập cảnh.
Thay cho việc kiểm soát viên kiểm tra hộ chiếu, hành khách khi đi qua cửa tự động sẽ áp mã vạch hộ chiếu để máy tự kiểm tra, đảm bảo tuyệt đối chính xác. Hệ thống kiểm soát xuất, nhập cảnh tự động căn cứ đặc điểm sinh trắc học để kiểm tra, đối chiếu vân tay của người làm thủ tục với vân tay đã được đăng ký trước (như trong CMND).
Muốn sử dụng dịch vụ kiểm soát tự động thì người xuất nhập cảnh phải làm thủ tục đăng ký tên và mẫu vân tay đặt tại trước mỗi quầy kiểm soát tự động. Thời gian thí điểm bắt đầu từ nay đến hết năm 2010, sau đó sẽ có đánh giá đầy đủ.
Thượng tá Trần Quang Tám, Đồn trưởng Đồn Công an cửa khẩu Nội Bài cho hay, việc thí điểm tiến hành ở Tân Sơn Nhất, song nếu kết quả khả quan thì tới đây, Nội Bài sẽ triển khai một số bục kiểm soát tự động trước khi mở rộng mô hình này. Hiện nay, tại sân bay Nội Bài, các bục kiểm soát đều được trang bị máy đọc mã vạch, khách khi qua bục kiểm tra, cán bộ an ninh chỉ cần áp hộ chiếu để máy đọc, tự động kiểm tra nhân thân của người mang hộ chiếu. Công nghệ này được áp dụng khá phổ biến tại sân bay cửa khẩu các nước trên thế giới.
Tại Nội Bài hiện đã đầu tư 64 bục kiểm tra theo phương pháp này, trong đó có 24 bục khách xuất cảnh và 40 bục cho khách nhập cảnh. Với công nghệ này đã giảm rất nhiều thời gian so với phương pháp gõ máy tính như trước đây, chỉ mất vài chục giây cho mỗi lượt khách.
Trong khi đó, để đơn giản hóa thủ tục, Đồn Công an Nội Bài cũng đã kiến nghị và được cấp có thẩm quyền cho phép bỏ tờ khai đối với công dân Việt
Việc kiểm tra, phát hiện hộ chiếu giả bằng công nghệ kiểm soát mã vạch cũng cho kết quả khả quan. Khi có nghi vấn, lập tức các hộ chiếu sẽ được giám định ngay tại chỗ. Máy đọc theo thuật toán về mã vạch, song chủ yếu việc phát hiện hộ chiếu giả lại nhờ trình độ, kỹ năng của kiểm soát viên.
Tại sân bay Nội Bài và Tân Sơn Nhất, mỗi nơi trang bị một phòng giám định hộ chiếu, nếu nghi ngờ hộ chiếu giả thì giám định ngay tại đây. Một đội ngũ chuyên gia kỹ thuật giám định hộ chiếu, giấy tờ giả được đào tạo và bố trí phòng làm việc ngay tại sân bay.
Cán bộ, chiến sỹ làm nhiệm vụ, nếu thấy nghi ngờ thì báo cáo lãnh đạo Đồn để chỉ đạo giám định ngay tại phòng giám định sân bay. Năm 2009, Đồn phát hiện hơn 50 trường hợp mang hộ chiếu giả với kỹ thuật làm giả rất tinh vi. Theo đánh giá chung, với công nghệ như hiện nay (chưa áp dụng tự động) thì thời gian làm việc của ta cũng nhanh hơn, thông thoáng hơn nhiều nước, thủ tục cũng gọn.
Ngoài ra, việc miễn thị thực cũng được áp dụng rộng với 56 quốc gia trên thế giới, còn trong khối ASEAN đã hoàn thành vài năm gần đây. Đối với 5 nước Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan, Nga, ta đã đơn phương miễn thị thực, cấp hộ chiếu phổ thông trong vòng 15 ngày
