Trong thời gian gần đây, trên thị trường vàng bạc đá quý đã rộ lên nhiều thông tin về loại vàng giả được làm rất tinh vi xuất hiện trên thị trường và có thể qua mặt tất cả các phương pháp kiểm tra tuổi vàng hiện nay. Trước tình hình trên, ngày 8/7, Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP Hồ Chí Minh đã tổ chức hội thảo "Vàng nguyên liệu pha tạp chất và giải pháp phòng tránh" để thông tin đến các nhà sản xuất, kinh doanh cũng như người tiêu dùng liên quan đến vấn đề này.
Ông Nguyễn Sinh Thành - hội viên Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP Hồ Chí Minh, Giám đốc xưởng nữ trang SJC cho biết: Có thể phân vàng giả thành 2 dạng: dạng thứ nhất tạm gọi là "vàng giả lõi đặc", đây là loại vàng giả có lõi là khối wolfram đặc hoặc chất liệu nào đó rồi được bọc lớp vàng nguyên chất bên ngoài. Dạng này dễ bị phát hiện bằng các phương pháp thông thường như: cán, cắt, nghe âm thanh, thổi lửa trực tiếp… nên không còn xuất hiện nhiều; dạng thứ hai tạm gọi là "vàng giả lõi trộn bột tạp chất" là loại vàng giả có lõi là dạng vàng trộn với bột wolfram, osminum, iridium, ruthenium, Fe, Ni… riêng lẻ hoặc nhiều thành phần rồi được bọc lớp vàng nguyên chất bên ngoài. Dạng này rất khó phát hiện bằng phương pháp thông thường và qua mặt các thiết bị phân tích hàm lượng vàng.
Để nhận biết vàng nguyên liệu có pha tạp chất, ông Trần Hải - Ban Khoa học kỹ thuật Hội Mỹ nghệ kim hoàn đá quý TP Hồ Chí Minh cũng cho biết qua việc "thử" bằng một số phương pháp: Dùng kính lúp 12x (loại xem kim cương), quan sát kỹ thì thấy có lẫn những hạt li ti màu trắng, xám sẫm đen lẫn trong vàng và bề mặt vàng bị rỗ, không bóng láng; khi dùng lửa để cháy thì khi đang tan chảy, vàng có pha tạp chất không trong như vàng y nguyên chất.
Đặc biệt, sau khi "cháy bóng" thì chỗ cháy của vàng pha tạp chất không bóng, rất mờ, thậm chí rất xù xì, nhám; còn khi nấu hườn, vàng có pha tạp chất khi đang tan chảy, nhưng nếu giật ngọn lửa ra chỗ khác sẽ có một màn mờ bao phủ "cục vàng". Khi để nguội "cục vàng" trong mẻ có màu hơi sẫm (bã trầu) bề mặt tròn bầu, trong khi vàng 24K thì láng bóng, "sụp mặt". Khi nấu hườn đổ ra thảo, vàng có tạp chất sẽ không bóng, bề mặt rỗ hiện rõ những hạt tạp chất li ti… Nếu sản phẩm là vàng 24K hoặc vàng 18K, muốn nhận biết có lẫn tạp chất hay không thì cần phải cháy lại sản phẩm hoặc giũa sản phẩm mới phát hiện được.
Ông Nguyễn Sinh Thành cũng cho rằng, trước tình hình vàng giả xuất hiện tại thị trường như hiện nay, giải pháp đưa ra là cần xây dựng quy trình thủ tục sản xuất kinh doanh chặt chẽ, nhất là khâu thu mua nguyên liệu (nguyên liệu mua vào phải chứng minh được nguồn gốc, có chứng từ, có thông tin rõ ràng đối với đơn vị, cá nhân giao dịch); kiểm tra chặt chẽ nguyên liệu đầu vào bằng cách: dùng nhiệt kiểm tra, dùng biện pháp cơ khí, dùng thiết bị XRF và dùng biện pháp hoá học (phân kim)
