Thật ra, một số người đã quá quen với việc quên đi cá tính, quan điểm của mình để suốt đời phải hùa theo nói cho đẹp lòng người khác, hay họ độc đoán quá mức, luôn coi mình là nhất, cái gì của mình cũng đúng luôn muốn người khác nhất nhất phải làm theo ý mình. Phải chăng, những người này muốn hướng cho trẻ con phải nói dối ngay cả khi chúng mới chập chững vào đời. Hãy thử xem các nghệ sĩ có cách dạy con như thế nào.
Danh hài Xuân Hinh: Tôi chúa ghét cái cảnh ép buộc trẻ con
Nổi tiếng là một vua hài đất Bắc, anh mang đến cho khán giả những tràng cười nghiêng ngả bằng lối diễn xuất tưng tửng, phong thái khác biệt và giọng nói (ôi! thôi thì, chua ngoa đanh đá hơn bà bán cá, bán tôm ngoài chợ). Nhưng về phương diện làm cha, và hướng nghiệp cho con danh hài lại tỏ ra rất nhu mì, nhũn nhặn. Có nếp, có tẻ. Cô con gái đầu lòng cách đây 3 năm khi đang học lớp 11 đã tự tìm được học bổng và du học tại Mỹ, cậu con trai lại học rất khá các môn khoa học tự nhiên, năm nay thi vào cấp 3. Sau khi nghe danh hài trải lòng khá thú vị về quan điểm dạy con, nhiều đứa trẻ đã ao ước thốt lên: "Giá bố mình cũng như thế!"…
PV: Hai con anh, anh có hướng cho con theo nghiệp diễn như cha chúng không?
Xuân Hinh: Không, tôi muốn các con tôi phát triển tự nhiên. Mình chẳng ép buộc gì cả. Các con tôi rất tự giác học, không bao giờ phải để nhắc. Cả hai cháu từ bé đến lớn đều là học sinh giỏi.
PV: Thế cũng là điều may mắn vì chí ít con anh còn tự giác học. Nhưng có nhiều gia đình, họ ép con em mình học khủng khiếp và kì vọng…
Xuân Hinh: Tôi chúa ghét cái cảnh ép buộc trẻ con. Cứ bắt là con phải học giỏi. Học giỏi hay không còn do tố chất nữa. Biết tìm cách cho con, thấy con học văn hóa kém, không mắng nhưng sẽ tìm cách để hướng xem con có năng khiếu về lĩnh vực gì.
Lắm lúc tôi nói vui với mấy cậu bạn đang có con đi học là con nó học giỏi thì cho sang Mỹ, sang Tây, sang Tàu làm ăn. Hai là đi bán thịt lợn ở chợ Hôm. Làm phản thịt ngày cũng được triệu bạc. Đúng không? Tháng có 30 triệu. Người thực, việc thực có phải dễ hơn không. Chứ cãi nhau ỏm tỏi, quát nạt học hành làm gì. Mệt người. Con nó bán thịt, bố mẹ ngày cũng được một, hai lạng thịt. Bố mẹ có thức ăn tẩm bổ, con nó lại còn có dư thời gian đi ra, đi vào trông nom được bố mẹ. Hay nếu không thì làm việc gì đấy, giả dụ con nó khéo tay, lại có tí hội họa thì làm nghề thời trang may mặc. Cắt may xoèn xoẹt này. Về quê tuyển mấy chục nhân viên ra mỗi ngày làm mấy chục cái áo. Thế không được khối tiền à? Chứ cứ trên mây trên gió, hái cà bắt bướm, vặt lúa bắt chim ở đâu. Đúng không?...
Đấy! mình phải nhìn thấy ngay con có năng khiếu gì thì hướng cho chứ không phải là con không học được cứ bắt nó học. Thế chỉ có nhiều tiền ra nước ngoài mà đi thay não. Con nó đã cố rồi nhưng cũng chỉ đến thế thôi. Không nên cố. Cố không cố được thì cố làm gì. Ngay kể cả đi du học ở Tây, ở Tàu, chắc gì đã khá mới giỏi. Ở đâu chẳng có người ngu người không, đứa dốt đứa giỏi. Có khi ở trong nước chẳng đỗ được trường nào, sang nước ngoài cứ đóng tiền là học. Có ông bố bà mẹ khoe là con tôi đi Tây cho oách, cho sang, quan trọng là mình phải biết con mình như thế nào.
Mà có bắt con nó cố thì cũng phải có lúc học, lúc chơi chứ không phải cố rồi đến lúc ốm đau suốt ngày vào bệnh viện. Thế là con đi viện, mình cũng đi viện. Con nằm bên trong, mình nằm bên ngoài. Rạc người, mệt thân.
Anh là một nhạc sĩ thành danh từ sớm, nổi tiếng với những giai điệu mang đậm âm hưởng dân gian của đồng quê Bắc Bộ. Nồng nàn và da diết, dữ dội và cuồng nộ, nhạc của anh như những đợt sóng lòng không chút bình lặng. Mạnh mẽ đầy cá tính với đam mê ngùn ngụt trong âm nhạc và cả cuộc sống đời thường. Anh có hai cậu con trai, đứa đầu 11 tuổi và một đứa thứ hai vẫn đang nằm trong nôi. Cách dạy con của người đàn ông đặc biệt này cũng rất khác biệt.
Tôi có hai cậu con trai và tôi muốn con tôi mai kia cũng phải có những người bạn giỏi ở bên cạnh. Những người bạn giỏi thật sự sẽ quyết định toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp của chúng. Tất nhiên bản thân chúng cần có bản ngã rất mạnh nhưng điều đầu tiên là phải được chơi với những người giỏi đã. Tôi vẫn luôn bảo với con: "Chọn bạn, con hãy chơi với người tài bởi vì chỉ có những tài năng mới biết được tài năng của người khác. Nhớ nhé, hãy nhớ kỹ điều này, cuộc sống đã cho bài học như vậy. Còn những người không biết đến tài năng của người khác mà luôn luôn đố kị ghen ghét tài năng của người khác là những kẻ bất tài". Vậy thôi.
PV: Ồ! Anh vừa nói đến con trai, anh là người có tính cách khá kỳ lạ vậy phương pháp dạy con có gì đặc biệt không?
NS Lê Minh Sơn: Khi con tôi lên lớp 2, mỗi lần nhìn thấy con thích lắm. Tôi hỏi con tôi: "Hôm nay mấy điểm hả con?", nó trả lời: "Bố ơi, 1 ạ". Tôi bảo: "Không sao, very good". Ngày hôm sau, tôi lại hỏi: "Hôm nay mấy điểm hả con?". Nó buồn rầu: "1 ạ". Lại “very good”. Tôi thích con tôi hồn nhiên thế lắm bởi vì mình thấy rằng một đứa trẻ con nó còn 60 năm nữa để phải học. Tôi không bao giờ bắt con tôi học ở nhà. Học lớp 1 mà mỗi lần tôi thấy con tôi phải gò lưng và chúi cổ vào tập viết là tôi cho thằng bé nghỉ ngay. Nó có thể gò lưng gò cổ tập đàn thì được. Không bao giờ tôi biến con tôi thành một cái máy lập trình chuẩn xác. Chà, 1 cộng 1 bằng 4 hay chứ. Nói rộng ra 1 cộng 1 bằng 4 có khi còn chuẩn hơn 1 cộng 1 bằng 2.
Tôi rất thích con tôi ngốc nghếch kiểu như thế. Một đứa trẻ phải được sống đúng với nó. Trẻ thơ không biết gì cả, như tờ giấy trắng ấy, mình vẽ vào cái gì thì nó ra được cái đó thôi. Nó là một cốc nước tinh khiết còn mình bây giờ đục quá rồi, vẩy màu không lên màu được nữa. Lúc mình biết 1 cộng 1 bằng 2 thì cuộc sống lúc bấy giờ chán lắm nên khi con tôi nó bảo 1 cộng 1 bằng 4 thì tôi thích lắm, bởi vì nó vẫn là đứa trẻ thật sự.
Rất kỹ tính và cầu toàn, nhạc sĩ Phú Quang là ông bố của những đứa trẻ (3 người con ruột và một cô con riêng của người vợ hiện giờ). Lúc nào ông cũng bận rộn những suy tư chất chứa trong lòng với một mớ hỗn độn bòng bong của cảm xúc. Người cha nghệ thuật này cũng không hề cực đoan, thậm chí ông còn rất chiều lòng con cái và với ông con không chỉ là con mà còn là bạn, bạn thân.
Tôi có hai cô con gái. Chị là Giáng Hương. Em là Trinh Hương. Và cậu con trai út. Giáng Hương bảo với tôi: "Nghề nhạc của bố khổ lắm, con thấy bố cứ thức đêm thức hôm, con chả muốn làm thế". Thằng con trai học nhạc rất khá, nhưng lại than phiền với cậu lái xe: "Cháu chỉ thích vẽ thôi nhưng bố mẹ cháu cứ cho cháu học nhạc". Cậu lái xe về nói lại với tôi. Tôi bảo con: "Nếu con không thích học nhạc thì thôi. Con thích học vẽ thì ba cho con đi học vẽ".
Mấy năm nay thằng bé đi học thiết kế ở Singapore. Cho đến bây giờ tôi vẫn giữ những bức tranh của con từ hồi nó 5 tuổi. Bức tranh vẽ rất ấn tượng. Tôi nghĩ nghệ thuật phải là tự nguyện và nói chung tình yêu là thế. Với tình yêu chả ai có thể cưỡng bức được ai. Cho nên đối với con cái tôi luôn luôn coi như những người bạn lớn. Tôi không bế ẵm con vào đời, các con phải tự đi lấy, mình chỉ tạo điều kiện để con phát triển thôi…
"Cuộc sống rất công bằng. Có thể tôi trải qua cuộc sống vợ chồng không được như ý, vật chất từng có lúc thiếu thốn nhưng bù lại thành công nghề nghiệp và có con ngoan học rất giỏi. Con của tôi đã từng đỗ thủ khoa Đại học Ngoại thương và cháu đi du học nước ngoài. Bây giờ làm kiểm toán ở Mỹ. Ông trời không cho ai tất cả và cũng không lấy đi của ai tất cả. Trước đây trong thời gian sống ở trong nước hai mẹ con đã từng đi đóng phim". Diễn viên điện ảnh Minh Châu trải lòng…
Tôi kệ cho con phát triển. Con tự lựa chọn con đường đi, tôi không áp đặt khi cháu học lớp 11 có đóng phim nhựa cùng với mẹ. Đạo diễn nhờ tôi nói với cháu vì thấy cháu rất hợp vai đấy. Tôi bảo nếu con làm được thì con làm cho vui tùy con, nếu con không đóng thì thôi không sao. Cháu nhận lời đi đóng phim, hai mẹ con cùng diễn xuất trong bộ phim ấy. Con sợ lắm, diễn xuất có những cảnh khóc thì nhờ mẹ mồi hộ. Khi đóng phim xong thì con bé thấy nghề của mẹ quá vất vả, nên quyết định không làm nữa. Con bé chỉ đóng hai phim. Cô bé cá tính mạnh mẽ lắm. Còn mạnh hơn cả tôi. Con tự đi thi xin được học bổng của nước ngoài rồi tự đi học.
Con tôi thiệt thòi. Tôi nghĩ đứa bé nào sinh ra trong gia đình nghệ thuật thì chắc chắn sẽ bị thiệt thòi. Thương con lắm, có những lúc làm phim liên tục, tôi mang con gửi con khắp nơi, lúc thì ở với ông bà, lúc ở với bác. Cứ mỗi lần mẹ đi làm phim là con lại vác một cái balô đầy đủ quần áo với sách vở đi ở nhà các bác, có những khi tôi đi lâu quá, 1- 2 tháng mới về nó dỗi thương lắm. Con chịu thiệt thòi và tự lập từ bé cho nên môi trường tạo cho con cá tính rất mạnh.
Những ngày đầu khi con xa nhà, nhớ con tôi buồn lắm. Hôm đầu tiên con gọi điện về hai mẹ con chả ai nói được câu nào, cứ khóc mãi. Hiện nay con làm kiểm toán ở thành phố New York, Mỹ được mấy năm rồi.
Tôi muốn cho cháu làm ở bên đó khi thành hình thành nếp, đủ kinh nghiệm thì về nước. Tôi cũng đi nhiều nước trên thế giới rồi đến các thành phố khi đi dự liên hoan phim, đi chơi thì thấy chả đâu bằng Việt Nam. Mình đi ra nước ngoài thấy Việt kiều buồn nhớ quê hương mình bảo chả có cớ gì mà không quay về Việt Nam để làm việc cả.
Tôi nghĩ trước sau gì con cũng sẽ về thôi. Có nhiều người bảo mình cho con đi học là mất con. Tôi bảo là kể cả con nó ở đây, nếu mà hư thì vẫn mất. Đứa con mất thì nó mất ngay trước mặt mình. Ở đâu nó là con mình thì vẫn là con mình. Bây giờ thế giới gần lắm, thích thì mình sang chơi. Hoặc là lên mạng chát mình xem ảnh, xem con… Mình không buồn bã. Mình phải tạo điều kiện cho con có môi trường làm việc tốt nhất. Việc con đi học, làm việc ở nước ngoài đem lại điều gì tốt cho con là tôi tạo điều kiện
