Các mặt hàng này chủ yếu được nhập từ các nước Campuchia, Trung Quốc, Singapore… và gửi tại kho ngoại quan tại các tỉnh, thành phố, trong đó phần lớn tại Hải Phòng, Quảng Ninh để xuất đi Trung Quốc, một số ít tại TP Hồ Chí Minh để xuất đi Campuchia. Các kho ngoại quan tại các tỉnh, thành phố khác không lưu giữ những mặt hàng này. Tuy nhiên, hoạt động kinh doanh tạm nhập - tái xuất (TNTX), chuyển khẩu, gửi kho ngoại quan qua địa bàn các tỉnh biên giới phía Bắc sang Trung Quốc, thời gian qua cho thấy có tình trạng hàng hóa kinh doanh TNTX sau khi đã làm thủ tục tái xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam, thì doanh nghiệp không làm thủ tục nhập khẩu vào Trung Quốc, mà đưa hàng quay ngược trở lại Việt Nam, nhằm mục đích buôn lậu, trốn thuế.
Cũng có trường hợp đưa vào lãnh thổ Trung Quốc, nhưng là tái xuất lậu, không làm thủ tục hải quan nhập khẩu tại nước này. Như vụ Công ty TNHH Tuấn Đông tạm nhập 36 xe ôtô từ Hồng Kông, sau khi hoàn thành thủ tục tạm nhập, đã tái xuất lậu vào nội địa Trung Quốc. Vụ việc đang được Tổng cục Cảnh sát phòng, chống tội phạm tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ. Hay một vụ việc khác cũng được Cục Cảnh sát kinh tế điều tra, phát hiện là vụ thẩm lậu 125.000 bao thuốc lá ngoại gồm Esse, 555 và Camel tạm nhập từ Singapore.
Sau khi làm xong thủ tục tái xuất, các đối tượng buôn lậu dùng xuồng siêu tốc đưa quay trở lại Việt Nam để thẩm lậu vào nội địa nước ta. Do loại hình kinh doanh TNTX và gửi kho ngoại quan có nhiều điểm giống nhau, nhưng thủ tục hải quan và chế độ quản lý kho ngoại quan đơn giản, thông thoáng hơn, nên doanh nghiệp dễ chuyển từ hình thức kinh doanh TNTX, sang gửi kho ngoại quan để buôn lậu.
Vì vậy, trước thực trạng trên, ngày 19/7, Bộ Tài chính đã gửi công văn đề xuất Thủ tướng Chính phủ quyết định tạm dừng làm thủ tục đưa hàng từ nước ngoài vào kho ngoại quan đối với một số mặt hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt, gồm: rượu, bia, xì gà, thuốc lá điếu, ôtô du lịch dưới 24 chỗ ngồi và các mặt hàng được áp dụng thuế suất theo hạn ngạch thuế quan, gồm: đường, muối, trứng gia cầm.
Theo Bộ Tài chính, biện pháp này sẽ đảm bảo kịp thời ngăn chặn các hành vi thẩm lậu vào nội địa, hoặc hành vi vi phạm chính sách pháp luật của quốc gia lân cận. Đồng thời, xây dựng một số giải pháp nhằm tăng cường công tác quản lý hàng hóa gửi kho ngoại quan như: quy định chế độ yêu cầu chặt chẽ hơn về tiêu chuẩn hạ tầng, điều kiện để kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng với hoạt động của kho; giám sát trực tiếp của công chức hải quan 24/7; phải nộp thuế ngay trước khi đưa hàng vào kho ngoại quan và được hoàn thuế sau khi tái xuất…
