Đến ngày 28-4, tồn kho tại các nhà máy đường là 674.487 tấn, tại các công ty thương mại là 43.032 tấn. Như vậy, tổng cộng, ngành đường đang tồn kho 717.000 tấn. Đây là mức tồn kho kỷ lục vì mức tồn kho cao nhất trước đây là 701.680 tấn (tháng 4-2014).
Ông Nguyễn Hải, Tổng thư ký Hiệp hội Mía đường Việt Nam chia sẻ, tình hình tiêu thụ đường hiện đang rất chậm. Nguyên nhân được cho là do nhu cầu giảm nhiều sau Tết Nguyên đán.
Đường xuất khẩu lại vẫn bế tắc. Từ đầu năm đến nay, đường Việt Nam hầu như không xuất được sang Trung Quốc, dù nước này đang phải nhập khẩu đường với số lượng khá lớn.
Trong 2 tháng đầu năm nay, Trung Quốc đã phải nhập tới 590.000 tấn đường, cao nhất so với cùng kỳ kể từ 2009. Chính phủ Trung Quốc vẫn đang cho mở rộng nhập khẩu đến 22-5. Nhưng đường Việt Nam lại gần như không xuất khẩu được sang Trung Quốc do không cạnh tranh được với sản phẩm cùng loại của Thái Lan.
Bên cạnh đó, đường lậu và đường gian lận thương mại hoạt động mạnh trong thời gian qua cũng ảnh hưởng tiêu cực đến việc tiêu thụ đường trong nước và làm tồn kho đến mức rất cao như trên. Trên thị trường, giá đường lậu hiện đang thấp hơn khá nhiều so với giá đường trong nước.
“Theo phản ánh của một số doanh nhân ngành đường, đường lậu thường được hợp thức hóa bằng cách đóng bao, mang nhãn hiệu của một số công ty sản xuất, kinh doanh đường ở đồng bằng sông Cửu Long và miền Trung, nhưng những công ty này không có nhà máy chế biến đường.
Đường lậu cũng còn được đóng vào bao in tên của một số công ty đường có tên tuổi ở trong nước. Thậm chí, có nơi, đường lậu vẫn để nguyên bao bì Thái Lan mà vẫn được vận chuyển, cung cấp trên thị trường”, báo cáo Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết.
Ngoài ra, một nguyên nhân khác khiến đường trong nước sản xuất tồn đọng nhiều là do đường gian lận thương mại (đường tạm nhập tái xuất nhưng lại tuồn vào thị trường nội địa) cũng đang được bán ở nhiều tỉnh phía Bắc với giá thấp hơn so với giá bán buôn trong nước.
Có những tàu chở đường từ Thái Lan, tạm nhập qua cảng Hải Phòng để tái xuất sang Trung Quốc, nhưng lại được lén đưa vào tiêu thụ ở thị trường nội địa.
Lượng đường tạm nhập tái xuất đang chui vào thị trường nội địa với số lượng không nhỏ, giá lại thấp hơn, nên đã gây khó khăn không ít cho việc tiêu thụ đường của các nhà máy.
