Những dự án công nghệ cao hàng tỷ USD
Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND thành phố cho rằng, động lực thúc đẩy tăng trưởng trên 10% là phải dịch chuyển sang tăng trưởng dựa vào năng suất nhân tố tổng hợp; khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Trong đó, tập trung vào những ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao như công nghiệp bán dẫn, công nghệ sinh học, trung tâm tài chính quốc tế, kinh tế xanh, kinh tế số… cũng như tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế để tạo ra các xung lực mới cho kinh tế bứt phá.
Đối với một siêu đô thị như TP Hồ Chí Minh, việc hội nhập quốc tế sâu rộng đòi hỏi năng lực quản trị công và nền tảng kinh tế phải dịch chuyển từ mô hình truyền thống sang mô hình dựa trên tri thức và công nghệ cao.
Ngày 25/4 vừa qua, UBND TP Hồ Chí Minh đã trao Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho 4 dự án công nghệ cao chiến lược thuộc các lĩnh vực trung tâm dữ liệu siêu quy mô, công nghệ y - sinh và thiết bị điện tử thông minh. Tổng vốn đầu tư thu hút đạt mức kỷ lục hơn 1,23 tỷ USD chỉ trong Quý 1/2026 là minh chứng mạnh mẽ cho nỗ lực hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong năm nay của TP Hồ Chí Minh.
Đến nay, chỉ riêng Khu Công nghệ cao thành phố đã thu hút được 166 dự án với tổng vốn đầu tư khoảng 13,4 tỷ USD, tạo việc làm cho hơn 53.678 lao động trình độ cao. Lũy kế giá trị sản xuất sản phẩm công nghệ cao đã đạt hơn 203 tỷ USD với giá trị xuất khẩu đạt khoảng 185 tỷ USD. Theo lãnh đạo UBND thành phố, đây là nền tảng vững chắc để TP Hồ Chí Minh tiếp tục thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Thời gian qua, TP Hồ Chí Minh đã mời gọi đầu tư vào một loạt các dự án quy mô lớn trong lĩnh vực công nghệ cao như dự án CMC Hyperscale với tổng vốn 250 triệu USD; dự án ATP chip 100 triệu USD; dự án SAP Labs R&D với quy mô 150 triệu Euro. Đồng thời khởi công Trung tâm dữ liệu Viettel và đưa vào vận hành Trung tâm dữ liệu FPT Fornix HCM02 tại Khu Công nghệ cao. Đây là những hạ tầng quan trọng, tạo nền tảng cho phát triển các công nghệ chiến lược, kinh tế số và đô thị thông minh của thành phố trong giai đoạn mới.
TP Hồ Chí Minh đã thu hút loạt dự án đầu tư công nghệ cao với tổng quy mô cam kết trên 4,5 tỷ USD cùng sự hiện diện và mở rộng hợp tác của các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như NVIDIA, AMD, Intel. Thành phố đã ký kết được nhiều thỏa thuận quốc tế quan trọng trong các lĩnh vực ưu tiên như công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, đô thị thông minh và y tế công nghệ cao với các đối tác đến từ Hàn Quốc, Hoa Kỳ, Vương quốc Anh, Đức và một số quốc gia phát triển khác. Các thỏa thuận này tạo tiền đề quan trọng để mở rộng hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đầu tư dài hạn.
TP Hồ Chí Minh đã và đang xúc tiến việc thu hút đầu tư vào các trung tâm dữ liệu quy mô lớn, như dự án của Tập đoàn G42 (UAE) khoảng 2 tỷ USD; dự án CMC Hyperscale Data Center hơn 250 triệu USD; dự án SGI-HCM Campus gần 2 tỷ USD; dự án siêu trung tâm dữ liệu do Tổng Công ty Phát triển đô thị Kinh Bắс (KBC) và Accelerated Infrastructure Capital (AIC) thực hiện hợp tác đầu tư trị giá 2 tỷ USD đặt tại khu công nghiệp Tân Phú Trung. Điều này giúp TP Hồ Chí Minh hướng tới việc hình thành cụm hạ tầng tính toán AI, Data Cloud ở cấp khu vực.
Ngoài ra, thành phố đang triển khai sandbox trọng điểm như blockchain, tài sản số, y sinh học; phát triển khu công nghệ số tập trung và chương trình vi mạch bán dẫn.
Ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định, trong năm nay thành phố có ít nhất 5 sản phẩm về công nghệ chiến lược ứng dụng vào thực tế, gồm các sản phẩm về tế bào gốc, UAV, trí tuệ nhân tạo, vật liệu và y - sinh.
Từ kết quả đạt được, thành phố đang khẩn trương hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách mang tính đột phá, chủ động đề xuất Trung ương cho phép thí điểm các mô hình, chính sách mới, nhất là trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, kinh tế số và đô thị thông minh. Trong đó ưu tiên phát triển các nhóm công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ trọng điểm, gắn chặt nghiên cứu - phát triển với thương mại hóa, hình thành năng lực sản xuất công nghệ lõi và chuỗi giá trị nội địa.
Khơi thông điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển bền vững
Các sở, ngành, địa phương của TP Hồ Chí Minh đang chạy đua với thời gian để kịp khởi công, động thổ loạt dự án hạ tầng trọng điểm. Trong số này, siêu dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với số vốn đầu tư dự kiến hơn 93.159 tỷ đồng sẽ hiện thực hóa việc di chuyển nhanh chóng từ trung tâm TP Hồ Chí Minh xuống vùng biển Vũng Tàu. Với chiều dài hơn 14 km gồm cầu và hầm dìm dưới biển, quy mô 6 - 8 làn xe, dự án là trục kết nối duy nhất, trực tiếp giữa khu vực Cần Giờ và Vũng Tàu. Tuyến đường này sẽ rút ngắn thời gian di chuyển từ 90 - 120 phút xuống còn 15 - 20 phút và hình thành “khớp nối chiến lược” giữa đô thị lõi TP Hồ Chí Minh với khu vực Cần Giờ và Vũng Tàu.
Ông Nguyễn Công Vinh, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh cho rằng, mục tiêu của dự án là hình thành tuyến đường bộ kết nối trực tiếp giữa khu vực Cần Giờ với Vũng Tàu qua vịnh Gành Rái, tạo phương thức kết nối ổn định, thông suốt, từng bước thay thế hình thức vận tải bằng phà biển hiện hữu. Tạo trục giao thông ngắn nhất kết nối khu vực trung tâm thành phố, cầu Cần Giờ, đường Rừng Sác với khu vực Vũng Tàu, giữa hệ thống cảng biển Cái Mép - Thị Vải và các khu công nghiệp, khu dịch vụ hậu cần logistics.
Dự án sẽ giúp tăng cường khả năng kết nối liên vùng giữa TP Hồ Chí Minh với các tỉnh Đông Nam Bộ, giảm áp lực giao thông cho tuyến QL51, cao tốc TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, đường Vành đai 3 và các tuyến đường hiện hữu. Tuyến đường vượt biển này cũng giúp rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống cảng biển, khu công nghiệp và các trung tâm dịch vụ của khu vực.
Ngoài ra, dự án sẽ hỗ trợ phát triển khu du lịch biển Cần Giờ và khu công nghiệp Long Sơn, tăng năng lực khai thác cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, góp phần phát huy tiềm năng du lịch sinh thái, công nghiệp - cảng biển và logistics của hai địa bàn ven biển Cần Giờ và Long Sơn - Vũng Tàu.
Tuyến cao tốc Hồ Tràm - sân bay Long Thành, chiều dài 42km với tổng vốn đầu tư khoảng 46.918 tỷ đồng cũng đang được TP Hồ Chí Minh đẩy nhanh các bước triển khai. Theo Phó Chủ tịch Nguyễn Công Vinh, tuyến cao tốc này đóng vai trò như một trục ngang, kết nối mạng lưới giao thông phía Tây, phía Đông thành phố thông qua các cao tốc: Biên Hòa - Vũng Tàu, TP Hồ Chí Minh - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, cầu Phú Mỹ, cầu Cần Giờ… để phát huy hiệu quả kết nối vùng của 2 thành phố trực thuộc Trung ương…
Ở khu vực trung tâm, dự án mở rộng đường Nguyễn Tất Thành, tuyến đường huyết mạch nối trung tâm thành phố với khu vực phía Nam lên 8-10 làn xe; xây dựng công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với số vốn đầu tư khoảng 29.317 tỷ đồng cũng được triển khai trong dịp này. Dự án hướng tới mục tiêu tạo không gian công cộng, mảng xanh, hình thành dải công viên ven sông liên tục từ Ba Son - Bến Bạch Đằng - Bến Nhà Rồng - Khánh Hội để phục vụ người dân và tạo bộ mặt cảnh quan đô thị của thành phố.
Điểm nhấn của công trình công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội được thành phố triển khai là mở rộng không gian Bảo tàng Hồ Chí Minh - Bến nhà Rồng và phát huy giá trị di tích quốc gia đặc biệt này.
Cùng với Bến Nhà Rồng - Khánh Hội, sự kiện Bác ra đi tìm đường cứu nước ngày 5/6/1911 gắn với con tàu Amiral Latouche - Tréville. Do đó, việc nghiên cứu khả năng phục dựng con tàu, gắn với không gian Bảo tàng Hồ Chí Minh - Bến Nhà Rồng có ý nghĩa quan trọng trong giáo dục truyền thống cách mạng, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa và góp phần phát triển du lịch khu vực. Với mục tiêu trên, toàn bộ khu cảng Khánh Hội trước đây sẽ được sử dụng cho mục đích công viên văn hóa, lịch sử, công trình công cộng. Trong đó công viên văn hóa Bến Nhà Rồng sẽ có diện tích 11 ha; dành 16 ha chỉnh trang cảnh quan khu vực Khánh Hội; dành diện tích 32 ha mở rộng đường Nguyễn Tất Thành kết hợp với nâng cấp dải cây xanh Bến Bạch Đằng và trục giao thông Tôn Đức Thắng với diện tích hơn 15 ha.
