Mỗi năm, số bệnh nhân mới mắc ung thư ở Việt Nam tới 150.000 người, trong đó 75.000 người tử vong, mà theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu phòng, chống ung thư Việt Nam, nguyên nhân chủ yếu là do nguồn nước ô nhiễm và thực phẩm có chất bảo quản độc hại.
TS Nguyễn Thanh Phong, Phó Cục trưởng Cục ATTP (Bộ Y tế) cho biết, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2013, cả nước đã có 87 vụ NĐTP với gần 2.000 người mắc, hơn 1.600 người đi viện và 18 trường hợp tử vong. Còn năm 2012, có 164 vụ NĐTP, làm gần 5.400 người mắc, trong đó có 33 người tử vong. Đó là chưa kể số người bị NĐTP vào cấp cứu tại các BV tỉnh, huyện, trạm xá xã, hoặc điều trị tại nhà. Trường hợp mới nhất là vụ NĐTP tập thể xảy ra tại Công ty May Vạn Hà (Thanh Hóa) vào ngày 9/8, khiến 71 công nhân phải cấp cứu.
Trước đó, cuối tháng 7/2013, 2 vụ NĐTP liên tiếp xảy ra tại Công ty TNHH Kotop Vina (Đồng Nai), khiến hàng trăm công nhân nhập viện vì chóng mặt, đau bụng, nhức đầu, buồn nôn rồi ngất xỉu hàng loạt. Tháng 3/2013, cũng có vụ NĐTP tại Công ty Terratex Việt Nam (TP. Hồ Chí Minh) khiến 146 nạn nhân nhập viện sau khi ăn hủ tiếu giò heo và rau giá sống.
Các vụ NĐTP gia tăng là dễ hiểu, khi kết quả “Khảo sát ký sinh trùng trên rau sống” của Trung tâm đào tạo bồi dưỡng cán bộ Y tế, TP. Hồ Chí Minh, cho thấy thực phẩm “bẩn” ở mức nào: Trên 94% mẫu rau bị nhiễm ký sinh trùng E.histolytica, E.coli, trứng giun đũa, giun móc, trứng giun đũa chó mèo và ấu trùng giun. Trong đó, ấu trùng giun được phát hiện trên rau sống chiếm 78,8%. Đáng lo ngại khi các vi sinh vật trên có thể tấn công nội tạng, gây tắc ruột, áp-xe gan, giun chui ống mật.
Không chỉ hàng năm có số người bị NĐTP cao, mà theo nghiên cứu của Viện Nghiên cứu phòng, chống ung thư Việt Nam, số bệnh nhân mắc ung thư được phát hiện ở Việt Nam mỗi năm đang thuộc “top” các nước có nhiều bệnh nhân ung thư trên thế giới. Đó là chưa kể còn khoảng 250.000 bệnh nhân ung thư trong cả nước, chủ yếu là ung thư phổi, dạ dày, đại tràng, ung thư gan, ung thư vú… Ở Bệnh viện K Trung ương, lượng bệnh nhân nhập viện năm sau cao hơn năm trước 20-30%. Mỗi năm, số bệnh nhân đến Bệnh viện Ung bướu TP Hồ Chí Minh cũng tăng 7-10%. Riêng năm 2012, có khoảng 20.000 trường hợp.
Bên cạnh các vụ NĐTP có thể gây tử vong ngay, hoặc gieo rắc mầm bệnh ung thư, thực phẩm “bẩn” còn “ném” tai ương cho nhiều người với những nguy cơ khôn lường.
PGS.TS Nguyễn Hữu Đức (Phó Ban nghiên cứu khoa học Khoa Dược, Đại học Y-Dược TP Hồ Chí Minh) chia sẻ: Kim loại nặng có độc tính cao. Nếu ăn phải các thực phẩm nhiễm chì, thủy ngân (có trong nhiều loại hoa quả khô, xí muội Trung Quốc từng bị cấm, đồ chơi trẻ em, cốc thủy tinh…) rất nguy hại, vì sẽ gây tàn phá thận và gan, là 2 cơ quan đào thải chất độc trong cơ thể. Còn chất Tinopal thường dùng cho vào bột giặt, để tẩy trắng, nhưng lại được người sản xuất cho vào bánh phở, bún, nếu ăn phải sẽ khiến thận, gan, hệ tiêu hóa, hệ thần kinh bị nhiễm độc. Trường hợp ngộ độc cấp tính kim loại nặng trong thực phẩm, có thể tử vong. Còn nhiễm độc mạn tính do ăn thực phẩm có hàm lượng kim loại nặng cao rồi tích lũy dần, sẽ gây suy thận, gan, phá huỷ tế bào não… Nhiễm độc chì dẫn đến hơi thở hôi, sưng lợi, da vàng, đau khớp xương, gây sảy thai ở phụ nữ. Ngộ độc mãn tính Asen khiến da mặt xám, tóc rụng, viêm dạ dày và ruột, đau mắt, đau tai, gầy yếu dần và kiệt sức.
Theo PGS.TS Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm chống độc (BV Bạch Mai): Dùng thực phẩm có chứa chì có thể làm giảm khả năng sinh sản của cả nam và nữ, tăng nguy cơ ung thư, rối loạn trao đổi chất, các tổ chức sống, các tuyến và các cơ quan nội tạng, làm mất cân bằng các hệ coenzym… Mẹ mang thai bị ngộ độc chì thì con chắc chắn bị ngộ độc chì, đồng thời mẹ dễ bị sảy thai, đẻ non. Chì đặc biệt ảnh hưởng tới phát triển thể chất và tinh thần của trẻ ngay từ trong bào thai.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh: Hậu quả của ngộ độc do ăn phải thực phẩm nhiễm kim loại nặng rất nặng nề, vì thải chì ra khỏi cơ thể cần thời gian dài: để thải hết chì ở thận là 7 năm, ở xương là 32 năm. Đặc biệt, cơ thể trẻ em hấp thụ chì ô nhiễm trong thực phẩm cao gấp 2 lần người lớn, nên càng nguy hiểm. Ở người lớn, lượng chì vào cơ thể được tích tụ trong xương trên 94%, nhưng ở trẻ em lại bị tích tụ nhiều ở máu, não, thận, khiến trẻ mệt mỏi, xanh xao, suy thận, nếu ở mức độ nặng, sẽ bị co giật, hôn mê rồi tử vong. Dù có cứu được thì di chứng thần kinh cũng gần như không thể hồi phục hẳn.
Còn với độc tố C. botulinum có trong một số sản phẩm từ sữa Similac Gain Plus Eye-Q l và Dumex Gold của hãng Fonterra đang khiến các cha mẹ lo ngại, TS Lâm Quốc Hùng, Trưởng Phòng Giám sát NĐTP (Cục ATTP) cảnh báo: Độc tố của Clostridium botulinum cực độc, có thể khởi phát đột ngột, gây buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, ăn uống kém, mệt mỏi toàn thân. Nặng hơn, người bệnh sẽ bị giãn đồng tử, khó nuốt, khó nói, khó thở, táo bón, chướng bụng và nếu nhiễm độc nặng có thể tử vong do liệt cơ hô hấp. Đặc biệt, do sức đề kháng, miễn dịch thấp, nên trẻ dưới 1 tuổi mẫn cảm hơn với độc tố C.botulinum và có tỷ lệ mắc cao hơn. Hiện không có vaccin cho bệnh C. botulinum. Do đó, để phòng nhiễm bệnh do khuẩn C. botulinum gây ra, người dân cần tuyệt đối không ăn, uống thực phẩm nghi ngờ nhiễm C.botulinum.
| Phát hiện chất Tinopal trong thực phẩm ở nhiều tỉnh Ngày 13/8, Cục ATTP (Bộ Y tế) cho biết về kết quả giám sát ATTP đối với sản phẩm bún, bánh phở, bánh canh tươi… trên một số địa bàn. Theo đó, tại Hà Nội, cơ quan chức năng đã tiến hành giám sát 24 mẫu tại 12 chợ ở trung tâm TP Hà Nội (2 lần), nhưng không phát hiện mẫu nào bị ô nhiễm. Trước đó, Chi cục ATVSTP Hà Nội cũng đã kiểm tra 13 mẫu bún và 1 mẫu bánh phở, song không phát hiện có Tinopal. Tuy nhiên, tại Tây Ninh, cơ quan chức năng đã phát hiện tại 2 cơ sở sản xuất bún có mẫu hóa chất mầu huỳnh quang Tinopal. Tại Bà Rịa – Vũng Tàu cũng đã phát hiện 1 cơ sở có hóa chất mầu huỳnh quang, và trong 1 mẫu bún có Tinopal. Ở TP Hồ Chí Minh đã phát hiện 6 mẫu sản phẩm gồm bún tươi, bánh phở, bánh hỏi của 3 cơ sở sản xuất có chứa Tinopal, acid Oxalic là hoá chất công nghiệp không có trong danh mục cho phép của Bộ Y tế và Natri sulfite là chất có trong danh mục cho phép của Bộ Y tế nhưng vượt mức cho phép. Tại TP Cần Thơ cũng phát hiện 2/36 mẫu (gồm 1 mẫu bún, 1 mẫu bánh lọt) có chất Tinopal và 1 mẫu hóa chất Tinopal dạng bột, 1 mẫu dung dịch hương nếp có Tinopal. Cả 4 mẫu trên đều được lấy tại một cơ sở kinh doanh quy mô hộ gia đình ở khu vực 5, phường An Bình, TP Cần Thơ. Ở Quảng Ninh cũng tiến hành lấy 6 mẫu, Hải Phòng 15 mẫu, Hà Nam 8 mẫu, Yên Bái 6 mẫu, Bắc Kạn 1 mẫu, Hà Tĩnh 6 mẫu, Lào Cai 6 mẫu… song đều không phát hiện mẫu nào bị ô nhiễm Tinopal. Theo Cục ATTP, các tỉnh, thành phố khác vẫn đang tiếp tục giám sát, lấy thêm mẫu và kiểm nghiệm chất huỳnh quang (Tinopal) trong thực phẩm. Dạ Miên |
