Không giấu được niềm vui khi là tàu đầu tiên mang rác thải về bờ, ông Luyến vui vẻ cho biết, tàu ông làm nghề vây ánh sáng, gồm 11 thuyền viên, tàu xuất bến vào cuối tháng 11/2023. “Trước khi xuất bến, tôi đã dặn dò kỹ lưỡng các bạn thuyền là tất cả các rác nhựa sinh hoạt phải thu gom bỏ vào túi lưới, chứ không được vứt xuống biển, nếu túi lưới đầy thì bỏ xuống hầm, hoặc mang theo bao tải, túi lưới tự chế để đựng.
Tôi đã nói với anh em rằng, nếu cảng cá Quy Nhơn kiểm tra số rác mang về không đủ với số lượng ban đầu đã mang đi thì chủ tàu sẽ bị phạt 5-7 triệu, chính vì vậy tất cả bạn tàu đều nghe theo”, ông cười.
Người đưa ra sáng kiến về quản lý rác thải nhựa trên tàu cá và chế tạo ra “sọt rác” chuyên dùng cho tàu cá là TS Trần Văn Vinh, Phó Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Bình Định. Theo lời ông Vinh, trong quá trình nghiên cứu về quản lý rác thải, ông nhận thấy một vấn đề rác thải nhựa đại dương không phải chỉ đến từ đất liền như nhiều người đã biết mà một lượng lớn rác thải nhựa được tạo ra từ đời sống sinh hoạt hằng ngày của ngư dân trên biển. Phần lớn các tàu cá hiện nay đều không có dụng cụ thu gom rác thải. Tất cả các loại thức ăn, nước uống, nhu yếu phẩm được mang theo sau 1 chuyến biển kéo dài gần một tháng đều đã trở thành rác và nằm lại ngoài đại dương. Vì vậy ngoài việc ngăn chặn nguồn rác thải từ bờ, phải tiếp cận ngay với ngư dân để hoạt động trên tàu giảm phát thải rác, trước mắt phải làm sao để ngư dân dễ dàng thu gom lưu giữ rác thải nhựa trên tàu cá để đưa về bờ sau chuyến biển. “Chính vì vậy, tôi đã đề xuất ý tưởng xây dựng mô hình quản lý rác thải nhựa trên tàu cá là một trong 3 mục tiêu chính của phi dự án “Thí điểm các mô hình quản lý chất thải rắn sinh hoạt và chất thải ngành thủy sản nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại TP Quy Nhơn”, giai đoạn 2022-2024, do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tài trợ, UBND TP Quy Nhơn chủ trì phối hợp với Chi cục Thủy sản và Ban quản lý Cảng cá Bình Định (Sở NN&PTNT) cùng triển khai”, ông Vinh chia sẻ thêm.
Trước đó, vào ngày 27/11, UBND TP Quy Nhơn phối hợp với Chi cục Thủy sản, Ban quản lý cảng cá Bình Định, Tổ chức UNDP tại Việt Nam tổ chức Hội thảo khởi động kết hợp tập huấn nâng cao nhận thức về quản lý chất thải nhựa, bảo vệ môi trường biển cho các tàu cá Bình Định tham gia mô hình. Tại sự kiện, các chủ tàu cá đánh bắt xa bờ của Bình Định được các chuyên gia Dự án giới thiệu về mô hình thí điểm thu gom rác thải nhựa từ tàu cá về bờ. Dự án cũng đã hỗ trợ 200 túi đựng rác thải để các chủ tàu trang bị trên tàu cá; trao thiết bị hỗ trợ mô hình thu gom rác thải nhựa và ra mắt tổ thu gom rác thải nhựa cảng cá Quy Nhơn. Dự án cũng đã tổ chức khánh thành và đưa vào hoạt động Nhà thu gom rác thải nhựa tàu cá tại cảng cá Quy Nhơn. Theo đó, nhà thu gom rác thải nhựa tàu cá tại cảng cá Quy Nhơn được xây dựng mới với các hạng mục: Khu nhà kho thu gom, phân loại, đóng gói rác thải nhựa có diện tích 96m2; phòng thay đồ của nhân viên thu gom rác; sân bê tông hơn 117m2; hệ thống tường rào; thiết bị điện, nước, vệ sinh… với tổng mức đầu tư hơn 592 triệu đồng.
Ông Nguyễn Thành Long, ngư dân phường Hoài Hương, thị xã Hoài Nhơn chia sẻ hoạt động mang rác thải từ tàu cá về bờ vừa là nghĩa vụ đồng thời cũng là quyền lợi của ngư dân. “Chúng tôi, 200 ngư dân tham gia mô hình hết sức ủng hộ, cam kết quyết tâm từ giờ sẽ mang rác thải từ tàu cá về bờ để bảo vệ môi trường biển, nguồn lợi thủy sản - nguồn sống của chúng ta hôm nay và thế hệ mai sau”, ông Long bộc bạch.
Ngư dân Hải Phòng khốn khổ vì đăng kiểm tàu cá 
