Ngư dân Đắk Lắk tiếp tục nỗ lực tháo gỡ “thẻ vàng” thủy sản

Trò chuyện với PV Báo CAND, ông Trần Văn Ché (SN 1957, trú tại khu phố Phú Đông 4, phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk) cho biết, hàng chục năm qua, nhờ kinh tế, khoa học - công nghệ phát triển, chỉ riêng hai làng biển Đông Tác và Phú Câu thuộc phường Phú Yên và Tuy Hòa nằm ở đôi bờ hạ lưu sông Đà Rằng nối liền cửa biển Đà Diễn đã có hàng trăm tàu cá công suất lớn được ngư dân đầu tư đóng mới, kết hợp mua sắm ngư cụ và lắp đặt thiết bị kỹ thuật hiện đại, đủ năng lực vươn khơi đến những ngư trường xa đánh bắt hải sản một, hai tháng.

Tàu cá PY-96059 TS do con trai ông là Trần Thanh Hồng cùng 4 ngư dân vươn khơi ra vùng biển Trường Sa từ ngày 10/1 để câu cá ngừ đại dương. Hơn 20 ngày sau, nhóm ngư dân câu được 44 con gửi lên tàu cá khác chuyển tải vào bờ rồi tiếp tục hành nghề xuyên Tết Nguyên đán Bính Ngọ, đến nay mới trở về cảng mang thêm 57 con cá nữa.

Kết thúc chuyến biển 55 ngày, tàu cá của ông đã câu được 101 con cá ngừ đại dương có tổng trọng lượng hơn 3,7 tấn. Với mức giá cá ngừ 102.000 đồng/kg loại trên 30kg và 75.000 đồng/kg loại dưới 30kg, chuyến biển này tàu cá PY-96059 TS thu được gần 350 triệu đồng, trừ chi phí nhiên liệu, đá lạnh, lương thực thực phẩm, lợi nhuận của chủ tàu, thì mỗi ngư dân thu được hơn 20 triệu đồng, ngoài ra khi hành nghề trên biển ngư dân còn tranh thủ câu mực để kiếm thêm mỗi người 5-7 triệu đồng.

Nói về trách nhiệm chống khai thác thủy sản (KTTS) bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định (IUU), ông Ché cho biết, ngoài việc đảm bảo đầy đủ các thủ tục pháp lý trước khi ra khơi, tàu cá của ông và các tàu cá khác đều lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), thực hiện đầy đủ các thủ tục theo quy định pháp luật để mỗi chuyến biến đảm bảo an ninh, an toàn.

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, đến nay trên địa bàn tỉnh này có 2.575 tàu cá đều đã đăng ký trên hệ thống cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase), đạt 100% và đối khớp với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID), trong đó có 686 tàu cá dài 12-15m và 1.313 tàu cá dài 6-12m. Trong tổng số 686 tàu cá có đủ điều kiện và năng lực vươn ra khơi xa đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS), đạt 100%.

Cùng với việc tăng cường triển khai các biện pháp siết chặt công tác theo dõi, giám sát hoạt động của tàu cá hành nghề KTTS trên biển, trong thời gian qua Chi cục Thủy sản và Biển đảo (TS&BĐ) tỉnh Đắk Lắk thường xuyên phối hợp các Hải đội 2, Đồn biên phòng Xuân Hòa, Xuân Đài, An Hải, Tuy Hòa, Hòa Hiệp, Vũng Rô cùng Công an 21 xã, phường ven biển và Ban quản lý 4 cảng cá Dân Phước, Tiên Châu, Đông Tác, Phú Lạc tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến sâu rộng đến từng khu dân cư ven biển, nhóm ngư dân, chủ tàu và thuyền trưởng tàu cá nắm bắt những nội dung cơ bản của Luật Thủy sản và các văn bản pháp luật có liên quan. Đặc biệt là Nghị quyết số 52/NQ-TTg ngày 22/4/2024 của Chính phủ về Chương trình hành động và Kế hoạch triển khai thực hiện Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024 của Ban Bí thư “Về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chống KTTS bất hợp pháp, không báo cáo, không theo quy định”.

Thực hiện phương châm “Đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà soát từng tàu cá”, các tổ công tác đã kịp thời thu thập, bổ sung dữ liệu thông tin về tàu cá, thuyền trưởng, ngư dân, công tác đăng ký, đăng kiểm, giấy phép KTTS, lắp đặt thiết bị VMS, vi phạm đã và đang xử lý, hướng dẫn 100% chủ tàu cá và thuyền trưởng có đủ điều kiện vươn khơi KTTS thực hiện nghiêm các quy định pháp luật về tàu cá, thủy sản, hàng hải và chống khai thác IUU. Tại 4 cảng cá, công tác kiểm soát tàu cá ra – vào cảng và xác nhận nguồn gốc thủy sản khai thác đã được siết chặt từ thông tin trên sổ ghi chép đến biên bản kiểm tra, giám sát sản lượng thủy sản bốc dỡ qua cảng đảm bảo phù hợp dữ liệu giữa nhật ký khai thác và thiết bị VMS đối với tàu cá dài trên 15m.

Bên cạnh đó, trong hai năm (2024-2025) và 2 tháng đầu năm 2026, các cơ quan chức trách ở Đắk Lắk đã xử lý hành chính 116 lượt tàu cá bị vi phạm trong lĩnh vực thủy sản với số tiền hơn 1,6 tỷ đồng, trong đó có 27 trường hợp vi phạm mất kết nối thiết bị VMS.

Ông Đào Quang Minh – Chi cục trưởng Chi cục TS&BĐ tỉnh Đắk Lắk cho hay, để nâng cao hiệu quả phòng chống vi pháp pháp luật về thủy sản, đặc biệt là chống vi phạm IUU, sớm khắc phục “thẻ vàng” thủy sản, trong công tác tuyên truyền, đơn vị đã đã cùng các cơ quan chức trách, địa phương chú trọng hướng dẫn, giải thích cho chủ tàu cá, thuyền trưởng và ngư dân hiểu rõ những vi phạm về lắp đặt, quản lý, sử dụng thiết bị VMS; sử dụng tài liệu giả mạo để khai thác, mua bán, vận chuyển thủy sản trái phép; vi phạm quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản và những trường hợp sẽ bị xử lý hình sự, hành chính; hậu quả thiệt hại về người và tài sản khi tàu cá bị bắt giữ do xâm phạm vùng biển nước ngoài để KTTS; những bất lợi về kinh tế xuất khẩu thủy sản nếu không quyết liệt chống khai thác IUU… Ngoài ra, Chi cục TS&BĐ còn phối hợp Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 triển khai thực hiện nhiều cuộc tuần tra, kiểm soát tàu cá hành nghề trên biển, kịp thời phát hiện để chấn chỉnh và xử lý nghiêm minh những trường hợp vi phạm IUU.