Đã 3 ngày trôi qua kể từ ngày em Tăng Quốc Bình, sinh viên Việt Nam đang theo học tại ĐH Tổng hợp quốc gia về Quản lý (GUU) tại Liên bang Nga bị sát hại. Vụ án đã được Cục Điều tra thuộc Ủy ban Điều tra - Viện Công tố Liên bang Nga phụ trách Matxcơva khởi tố hình sự. Sự việc đau buồn này một lần nữa lại gióng lên lời cảnh tỉnh trong việc quản lý lưu học sinh (LHS), đặc biệt là LHS đi du học tự túc.
Ngày 13/1, PV Báo CAND đã trao đổi với Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Bành Tiến Long về sự việc trên, Thứ trưởng Bành Tiến Long cho biết:
Hiện Bộ GD&ĐT có 2 cơ quan để chăm lo quản lý LHS ở nước ngoài, đó là Cục Đào tạo với nước ngoài và Vụ Hợp tác quốc tế, những cơ sở này chủ yếu làm nhiệm vụ cử các em đi học theo ngân sách Nhà nước, còn số LHS theo diện tự túc thì theo quy định không phải qua Bộ GD&ĐT, mà chỉ liên hệ trực tiếp làm thủ tục với các địa phương.
Về trường hợp em Tăng Quốc Bình, đây không phải là trường hợp duy nhất; Bộ GD&ĐT cũng đã liên hệ với Đại sứ quán Việt Nam tại Nga và đã có báo cáo của Phòng Quản lý LHS thuộc ĐSQ. Với cộng đồng Việt
Khi đã trở thành công dân Việt Nam học tập ở nước ngoài trong các trường ĐH, CĐ thì các em cần phải làm thủ tục đăng ký tại các Phòng Quản lý LHS thuộc ĐSQ, vừa được hỗ trợ về mặt giáo dục đào tạo, đồng thời vừa được giúp đỡ về sinh hoạt và an ninh.
Trong một số nước có tình huống phức tạp, các em tránh đi ra ngoài vào buổi tối, kể cả những nước có nền an ninh chính trị tốt. Đây là một kinh nghiệm sâu sắc của những người đã từng học tập ở nước ngoài. Bởi ngoài đối tượng xấu ra, còn có những đối tượng rượu chè, không làm chủ được mình. Qua đây, phụ huynh học sinh cần phải thường xuyên liên lạc, nhắc nhở con em mình để bảo đảm an ninh tính mạng cho các em.
- Hiện các cơ sở tư vấn du học mọc lên rất nhiều, nhưng ràng buộc trách nhiệm với người học gần như không có. Phía Bộ có biện pháp gì chỉ đạo về mặt Nhà nước để họ có trách nhiệm hơn với LHS?
Thứ trưởng Bành Tiến Long: Các cơ sở du học tự túc đã thu tiền của các em thì phải có trách nhiệm. Trách nhiệm không chỉ ở những cam kết nhất thời mà họ phải thường xuyên liên hệ với các cơ quan quản lý giáo dục trong nước, tỉnh, thành, địa phương như các Sở GD&ĐT và thậm chí là Bộ GD&ĐT, làm sao để tạo cầu nối, mối liên hệ giúp đỡ nhau trong việc tìm trường, tìm thầy giáo, hỗ trợ trong quá trình học tập.
Nhưng rất đáng tiếc là các cơ sở dịch vụ không làm được việc đó, họ chỉ làm được duy nhất một việc là làm sao tuyển được người và đưa được người đi là hết trách nhiệm. Các LHS cũng phải hết sức tỉnh táo vì không phải công ty tư vấn du học nào cũng chất lượng cả…
Để khắc phục tình trạng này, theo tôi, những công ty đưa học sinh du học từ bậc ĐH trở lên, nhất thiết phải có ý kiến của Bộ GD&ĐT. Các Sở GD&ĐT địa phương cũng phải tăng cường siết chặt quản lý các công ty du học, không để họ hoạt động trôi nổi như hiện nay. Đã đến lúc phải đổi mới cách quản lý để bảo vệ quyền lợi các em!
- Theo phản ánh của nhiều LHS ở nước ngoài, cán bộ quản lý LHS rất thiếu, thậm chí có nước còn chưa có cán bộ của mình ở đó để quản lý…
Thứ trưởng Bành Tiến Long: Đúng vậy! Vừa rồi, Bộ GD&ĐT có tuyển một số cán bộ đi quản lý LHS ở Mỹ, Nhật Bản,
- Vậy Bộ có giải pháp gì cải thiện tình trạng này không, thưa Thứ trưởng?
Thứ trưởng Bành Tiến Long: Việc này phụ thuộc vào chỉ đạo của Bộ Ngoại giao vì các ĐSQ trực thuộc Bộ Ngoại giao.
- Sắp đến mùa các em sẽ sang Nga du học tiếp, theo Thứ trưởng, các em cần trang bị thêm hành trang để an toàn hơn khi học xa nhà?
Thứ trưởng Bành Tiến Long: Em Bình bị sát hại là một tình huống hết sức bất ngờ mà chúng ta không mong muốn. Theo tôi, trang bị cái quý nhất mà các em không thể quên là sự cảnh giác và ý thức cộng đồng, tập trung học tập theo kế hoạch cá nhân có định hướng, trên tinh thần luôn luôn nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân và có sự phối hợp trong cộng đồng người Việt.
- Xin cảm ơn Thứ trưởng!