Chủ nhân Giải thưởng VinFuture nhận Giải Nobel Hóa học 2025

Ngày 8/10, GS. Omar M. Yaghi, nhà hóa học nổi tiếng người Mỹ gốc Jordan - Chủ nhân Giải Đặc biệt VinFuture mùa đầu tiên (2021) - vừa được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố là người đoạt Giải Nobel Hóa học năm 2025.

Theo thông báo của Ủy ban Nobel Hóa học, GS. Omar M.Yaghi, cùng giáo sư Susumu Kitagawa và Richard Robson đã được trao Giải Nobel Hóa học vì công trình phát triển dạng kiến trúc phân tử hoàn toàn mới.

Chủ nhân Giải thưởng VinFuture nhận Giải Nobel Hóa học 2025 -0
GS. Omar M. Yaghi được vinh danh ở Giải Nobel Hóa học 2025 - Ảnh: Guardian.

Trong các cấu trúc trên, các ion kim loại đóng vai trò như những “viên gạch nền móng”, được liên kết bởi các phân tử hữu cơ dài (dựa trên carbon). Sự kết hợp tạo thành các tinh thể có chứa những khoang rỗng lớn. Những vật liệu xốp này được gọi là khung kim loại – hữu cơ (metal–organic frameworks, MOFs).

Bằng cách thay đổi các “viên gạch” cấu thành MOFs, các nhà hóa học có thể thiết kế vật liệu để hấp thụ và lưu trữ các chất cụ thể. MOFs cũng có thể thúc đẩy các phản ứng hóa học hoặc dẫn điện.

“Các khung kim loại – hữu cơ có tiềm năng to lớn, mang đến những cơ hội chưa từng có cho việc tạo ra các vật liệu tùy chỉnh với những chức năng mới”, Chủ tịch Ủy ban Nobel Hóa học Heiner Linke cho biết.

Chủ nhân Giải thưởng VinFuture nhận Giải Nobel Hóa học 2025 -0
GS. Omar M.Yaghi được trao Giải Đặc biệt VinFuture mùa đầu tiên tại Hà Nội -  Ảnh: VFP.

Trước đó, GS. Yaghi đã được vinh danh tại Giải thưởng VinFuture mùa đầu tiên (2021) bởi chính công trình tiên phong khám phá ra vật liệu khung cơ-kim (MOFs), tại hạng mục Giải Đặc biệt dành cho “Nhà khoa học nghiên cứu các lĩnh vực mới”.

Theo đánh giá của Hội đồng Giải thưởng VinFuture năm 2021, vật liệu mới MOFs có thể thay đổi cuộc sống của hàng triệu người đang sinh sống tại những nơi khan hiếm nguồn nước sạch, giúp tự chủ về nguồn nước và nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Việc GS. Yaghi tiếp tục được trao Giải Nobel Hóa học 2025 không chỉ là niềm tự hào của giới khoa học toàn cầu mà còn khẳng định tầm nhìn chiến lược và năng lực nhận diện những phát minh mang tính bước ngoặt của Giải thưởng VinFuture.

Đáng chú ý, GS. Susumu Kitagawa – đồng Chủ nhân Giải Nobel Hóa học năm nay – cũng là nhà khoa học từng đồng hành và đóng góp tích cực vào quá trình phát triển của Giải thưởng VinFuture. Điều này một lần nữa khẳng định VinFuture chính là sợi dây kết nối, thúc đẩy các nhà khoa học Việt Nam với cộng đồng khoa học quốc tế.

Được khởi xướng và tổ chức thường niên tại Việt Nam, Giải thưởng VinFuture đã nhanh chóng khẳng định vị thế là một trong những giải thưởng khoa học – công nghệ hàng đầu thế giới, tôn vinh các công trình không chỉ xuất sắc về mặt học thuật mà còn có giá trị nhân văn sâu sắc và tác động tích cực đến đời sống con người.

Hiện mạng lưới đối tác đề cử của VinFuture đã mở rộng tới gần 14.800 nhà khoa học thuộc 90 quốc gia và vùng lãnh thổ trên 5 châu lục, củng cố vị thế của Việt Nam trên bản đồ khoa học toàn cầu.

Chỉ sau 5 năm ra đời, VinFuture liên tục ghi dấu khi nhiều chủ nhân Giải thưởng tiếp tục được vinh danh ở các giải thưởng quốc tế uy tín lâu đời, bao gồm Giải Nobel, liên tiếp từ năm 2023 đến nay.

Điển hình như nhóm Chủ nhân Giải thưởng Chính VinFuture 2021 – TS. Katalin Karikó và GS. Drew Weissman được vinh danh ở Nobel Y Sinh năm 2023. Vào năm 2024, TS. John Jumper - Chủ nhân Giải Đặc biệt VinFuture 2022 dành cho Nhà nghiên cứu các lĩnh vực mới - được trao giải Nobel Hóa học, trong khi GS. Geoffrey Hinton - đồng Chủ nhân Giải thưởng Chính VinFuture 2024 - được vinh danh ở giải Nobel Vật lý.

Những vinh danh liên tiếp tại Nobel là minh chứng thuyết phục cho khả năng nhận diện sớm các phát minh có sức ảnh hưởng toàn cầu của Giải thưởng VinFuture, đồng thời khẳng định tầm nhìn chiến lược của VinFuture luôn bám sát xu hướng phát triển của khoa học công nghệ thế giới.

Thanh Tuyền

Các tin khác

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

67 đội tuyển tranh tài tại vòng Chung khảo Cuộc thi “Sinh viên an ninh mạng 2026”

Với thông điệp “Tuổi trẻ số, kiến tạo tương lai an toàn”, cuộc thi hướng tới khơi dậy tinh thần chủ động, sáng tạo và bản lĩnh của thế hệ trẻ trong việc góp phần bảo vệ không gian mạng. Đây không chỉ là sân chơi để sinh viên thử sức, vận dụng kiến thức và năng lực chuyên môn, mà còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng những nhân tố tiềm năng, hướng tới xây dựng đội ngũ nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực an ninh mạng tại Việt Nam trong tương lai.

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Báo chí CAND trước bài toán kép: Tăng tốc bằng AI, giữ vững lòng tin

Hàng nghìn giờ tư liệu quý được lưu giữ qua nhiều thập kỷ, nhưng để tìm lại vài giây hình ảnh, phóng viên có khi phải mất cả buổi, thậm chí cả ngày. Trong khi AI đang mở ra khả năng tìm kiếm chỉ bằng một câu lệnh, các tòa soạn lại đối mặt với nỗi lo khác: Tin giả, deepfake và những cuộc tấn công mạng ngày càng tinh vi. Làm thế nào để tận dụng sức mạnh công nghệ mà vẫn giữ được sự chính xác và niềm tin của công chúng?

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

MobiFone được vinh danh tại Vietnam Digital Awards 2026

Chiều 14/10, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Chuyển đổi số Việt Nam lần thứ 9 – Vietnam Digital Awards (VDA) 2026 đã diễn ra với thông điệp “Tôn vinh giá trị thực – Lan tỏa tương lai số”. Tổng Công ty Viễn thông MobiFone được vinh danh với 6 giải thưởng, khẳng định những nỗ lực và cam kết của doanh nghiệp trong đổi mới sáng tạo, phát triển các sản phẩm, giải pháp công nghệ số và thúc đẩy chuyển đổi số trong nhiều lĩnh vực của đời sống kinh tế – xã hội.

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

"Lạm phát giấc mơ" trong thời AI

Chưa bao giờ con người có nhiều cơ hội để mơ về thành công như hiện nay. Chỉ với một chiếc điện thoại và vài công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), người trẻ có thể xây dựng kế hoạch khởi nghiệp, tạo ra sản phẩm hay phác thảo tương lai của chính mình trong vài phút. Nhưng khi giấc mơ ngày càng dễ được tạo ra, năng lực biến chúng thành hiện thực chưa chắc tăng tương ứng. Một nghịch lý đang hình thành: “Lạm phát giấc mơ”, khi kỳ vọng ngày càng lớn, còn cảm giác hài lòng với cuộc sống ngày càng trở nên xa xỉ.

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Samsung đưa AI vào hệ sinh thái thiết bị gia dụng thông minh

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Samsung Electronics tổ chức sự kiện The Brief 2026, giới thiệu các sản phẩm và giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực thiết bị gia dụng, điều hòa không khí và giặt là tại thị trường Đông Nam Á và Châu Đại Dương.

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Xoá “lõm sóng” ở vùng cao mở đường cho sinh kế người dân

Từ chỗ phải nhờ người quen dò hỏi việc làm, tự chở lợn, dê xuống chợ, người dân Sáng Sò nay có thể gọi nơi tuyển lao động, xem giá và mời thương lái tới tận nhà. Đằng sau những cuộc gọi tưởng như bình thường ấy là hành trình đưa hơn một tấn thiết bị lên các điểm cao, nối những bản làng giữa địa hình chia cắt của Tuyên Quang với thị trường bên ngoài.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận vai trò tiên phong của FPT trong nghiên cứu, đào tạo công nghệ lượng tử và AI

Ngày 12/10, Tập đoàn FPT và Pasqal (doanh nghiệp đứng đầu bảng xếp hạng 10 doanh nghiệp công nghệ lượng tử tại Pháp) đề xuất hợp tác đưa máy tính lượng tử về Việt Nam, phục vụ đào tạo, nghiên cứu và phát triển ứng dụng công nghệ. Đề xuất được hai bên trình bày tại buổi làm việc với Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, hướng tới từng bước xây dựng năng lực điện toán lượng tử và phát triển nguồn nhân lực làm chủ công nghệ chiến lược tại Việt Nam.

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Xóa vùng lõm sóng ở Lạng Sơn: Đưa kết nối đến những bản làng biệt lập

Từ bản Lân Đặt biệt lập giữa núi rừng, nơi người dân vừa trải qua nhiều tháng bị nước lũ chia cắt, đến những tuyến cáp đang được triển khai tại Tràng Định, hành trình xóa vùng lõm sóng di động ở Lạng Sơn đang được thực hiện bằng quyết tâm của Viettel, sự vào cuộc của bộ đội và sự đồng lòng của chính quyền, nhân dân. Không chỉ đưa sóng 4G đến những nơi còn thiếu kết nối, chương trình còn mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, dịch vụ số, góp phần phát triển kinh tế - xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh trên địa bàn biên giới.

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Ứng dụng công nghệ viễn thám và GeoAI: Đột phá làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai

Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai "đúng, đủ, sạch, sống" đang là nhiệm vụ trọng tâm. Sự kết hợp giữa công nghệ viễn thám, thiết bị bay không người lái (UAV) và trí tuệ nhân tạo không gian địa lý (GeoAI) đang trở thành "chìa khóa" giúp ngành chức năng tối ưu hóa công tác kiểm tra, đối soát và làm sạch dữ liệu trên phạm vi toàn quốc.

Đô thị thông minh là để phục vụ con người tốt hơn, an toàn hơn

Đô thị thông minh là để phục vụ con người tốt hơn, an toàn hơn

Ngày 10/10, nằm trong chuỗi sự kiện chào mừng ngày Đổi mới sáng tạo Quốc gia 2026, Diễn đàn Đô thị thông minh tương lai 2026, do Cục Chuyển đổi số quốc gia, Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (VIDTI) phối hợp với Stamford Global Leadership Center (SGLC) tổ chức, dưới sự chỉ đạo và bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và UBND TP Hà Nội đã diễn ra với sự góp mặt của nhiều chuyên gia trong và ngoài nước.