Phát biểu khai mạc, đồng chí Lê Quốc Minh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Tổng biên tập Báo Nhân dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX năm 2024 khẳng định: Giải báo chí Quốc gia là giải thưởng cao quý dành tặng cho các tác phẩm báo chí, tôn vinh các tác giả có tác phẩm xuất sắc nhất hằng năm; đồng thời là đợt sinh hoạt nghiệp vụ thường niên bổ ích, lan tỏa sâu rộng trong các cấp hội.
Giải báo chí Quốc gia ngày càng khẳng định uy tín là giải thưởng nghề nghiệp danh giá nhất của những người làm báo. Đặc biệt, năm nay chúng ta long trọng kỷ niệm 80 năm Ngày thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, 100 năm ngày Báo chí cách mạng Việt Nam, Giải báo chí Quốc gia càng góp phần khẳng định những đóng góp to lớn của các thế hệ nhà báo Việt Nam trong công cuộc giải phóng và xây dựng đất nước.
Theo Chủ tịch Hội đồng Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX năm 2024, đây là năm đầu tiên thực hiện theo Điều lệ Giải báo chí Quốc gia sửa đổi. Hai nhóm thể loại mới được đưa vào chấm là Báo chí đa phương tiện và Báo chí sáng tạo. Hội đồng sơ khảo, Hội đồng chung khảo tiếp tục được kế thừa và bổ sung. Công tác tổ chức giải được Ban Thư ký tổng hợp thực hiện nề nếp, bài bản, thu hút được sự tham gia tích cực, hào hứng của các hội viên nhà báo, cộng tác viên trong cả nước. Dù gặp nhiều khó khăn trong giai đoạn tổng kết Nghị quyết 18-NQ/TW về sắp xếp, tinh gọn bộ máy, song các cơ quan báo chí trung ương và địa phương vẫn nhiệt tình gửi bài dự giải. Số lượng tác phẩm tham dự giải đạt mức cao nhất từ trước tới nay.
Các ban giúp việc của Hội đồng giải đã nỗ lực triển khai công tác đúng tiến độ, đảm bảo yêu cầu của quy trình tổ chức. 74 thành viên của Hội đồng Sơ khảo chia thành 12 tiểu ban đã làm việc khẩn trương, nghiêm túc, chặt chẽ với tính chuyên nghiệp và tinh thần trách nhiệm cao, thực hiện đúng Điều lệ, Hướng dẫn và Quy chế chấm giải, tiến hành thẩm định, chấm và trình lên Hội đồng chung khảo danh sách 183 tác phẩm thuộc 13 nhóm giải, được lựa chọn từ 1.970 tác phẩm gửi về tham dự.
Về chấm vòng chung khảo, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cũng cho biết, các thành viên Hội đồng chung khảo là những nhà báo giàu kinh nghiệm, nhiệt tình cống hiến và có uy tín cao, vững vàng về tư tưởng, tinh thông nghề nghiệp, khách quan trong thẩm định và phát hiện những tác phẩm hay, những tác giả giỏi nghiệp vụ. Sự góp mặt của các nhà báo này là đảm bảo quan trọng cho thành công của giải. Đồng chí cũng đồng thời đề nghị, các thành viên Hội đồng chung khảo, với tinh thần trách nhiệm cao nhất, tích cực thảo luận kỹ lưỡng và thẩm định chính xác, công tâm các tác phẩm vào vòng chung khảo, đảm bảo sức thuyết phục trước công chúng và trước đồng nghiệp cả nước.
Báo cáo kết quả chấm sơ khảo, nhà báo Nguyễn Đức Lợi, Phó Chủ tịch thường trực Hội Nhà báo Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng sơ khảo cho biết, các tác phẩm dự giải đã bám sát các chủ đề lớn từ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước trong năm 2024. Trong đó, một số mảng đề tài nổi bật là công cuộc tinh gọn bộ máy đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, cải cách thể chế, cải cách thủ tục, sắp xếp đơn vị hành chính; xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch; chống lãng phí và ngăn chặn thất thoát lãng phí tài sản công. Những nỗ lực thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2024 trong bối cảnh hai năm cuối của nhiệm kỳ Đại hội XIII của Đảng; vấn đề chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế xanh, nông nghiệp xanh; những cơ chế đặc thù cho địa phương. Các chủ đề kỷ niệm lớn của đất nước như: 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, 70 năm ký kết hiệp định Giơnevơ, 55 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh và 45 năm chiến tranh biên giới Tây Nam… Ngoài ra, tiếp tục có những đề tài về phát triển công nghiệp văn hóa, xóa bỏ các hủ tục lạc hậu, bồi đắp hệ giá trị văn hóa, con người Việt Nam và lan tỏa tinh hoa dân tộc trong bản sắc nhân loại.
Đáng chú ý, nhiều tác phẩm nêu bật được những vấn đề xã hội nóng trong năm 2024 như: Những thiệt hại từ cơn bão Yagi, những vụ phá rừng, khai thác quá mức tài nguyên khoáng sản, ô nhiễm nguồn nước; những vụ lực lượng chức năng triệt phá hàng lậu, kinh doanh vàng miếng trái phép; những nghịch lý của tái định cư; vấn đề sát hạch lái xe, sang chiết gas trái phép… Một số tá phẩm khai thác về những tấm gương điển hình, những nghĩa cử cao đẹp …
“Nhìn chung tác phẩm tham dự giải năm nay có chất lượng tốt. Hầu hết các tác phẩm bám sát thực tiễn, có tính thời sự cao, đi vào các điểm nóng trong năm 2024 trên mọi lĩnh vực… Nhiều tác phẩm được đầu tư rất công phu, phát hiện vấn đề mới, phản biện tốt các chủ trương, chính sách lớn của Đảng, Nhà nước; đề xuất nhiều giải pháp kiến tạo, cách làm hay, có sức lan toả, ảnh hưởng trong xã hội. Nhiều tác phẩm có bố cục chặt chẽ, cách thức thể hiện gần gũi, sinh động, hấp dẫn độc giả. Đặc biệt, có những tác phẩm về cuộc đời, sự nghiệp cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng gây xúc động mạnh mẽ”, Chủ tịch Hội đồng sơ khảo nhận định.
Tại buổi họp, các thành viên Hội đồng chung khảo thảo luận, cho ý kiến về tác phẩm, công tác chấm giải, các vấn đề liên quan, tiến hành bỏ phiếu sau đó tiếp tục thảo luận, xét giải chính thức và giải khuyến khích Giải Báo chí Quốc gia lần thứ XIX năm 2024.
Số tác phẩm tham dự Giải Báo chí quốc gia lần thứ XIX tăng cao 
Giải Báo chí Quốc gia 2024 sẽ có thêm Giải báo chí đa phương tiện và Giải báo chí sáng tạo 
