Xử lý hành vi vô cảm trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai

Ngày 9/10, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì cuộc họp của Thường trực Chính phủ về khắc phục hậu quả thiên tai, nhất là bão số 11 và mưa lũ sau bão.

Cùng dự cuộc họp có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Hòa Bình; các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ; lãnh đạo bộ, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo các tập đoàn trong lĩnh vực viễn thông, năng lượng.

Từ đầu năm 2025 đến nay, tại Việt Nam đã xảy ra 20 loại hình thiên tai trên các vùng, miền trong cả nước. Thiên tai diễn ra dồn dập, khốc liệt, mang nhiều yếu tố bất thường, vượt mức lịch sử, trên phạm vi rộng. Trong đó bão số 5, số 9, số 10, số 11 di chuyển rất nhanh, cường độ rất mạnh và bất thường, trái quy luật.

Mưa lớn cực đoan, lũ vượt lịch sử tại nhiều tuyến sông; ngập lụt rất nghiêm trọng tại các đô thị, vùng trũng thấp, nhất là tại thành phố Hà Nội, Thái Nguyên, Bắc Ninh...

Để phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, từ đầu năm 2025 đến nay, Ban Bí thư đã có 2 công điện; Thủ tướng Chính phủ ban hành 1 Chỉ thị, 51 công điện và 2 quyết định và 94 văn bản chỉ đạo ứng phó.

Đặc biệt, Tổng Bí thư và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và trực tiếp xuống hiện trường thăm hỏi, động viên, chỉ đạo ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai.

Do tính chất bất thường và cường độ mạnh, thiên tai vẫn gây thiệt hại nghiêm trọng. Tính đến ngày 9/10, thiên tai trên cả nước đã làm 238 người chết, mất tích, 367 người bị thương; 258.232 nhà bị hư hỏng, tốc mái; 555.869ha lúa, hoa màu, cây trồng khác bị ngập úng, thiệt hại; 15.177 gia súc, 1.454.997 gia cầm bị chết, cuốn trôi; 40.84 6ha thủy sản bị thiệt hại... Tổng thiệt hại ước tính trên 33.549 tỷ đồng.

Riêng bão số 11 và mưa lũ sau bão, tính đến sáng sớm 9/10 đã gây ngập lụt sâu diện rộng tại Thái Nguyên, Bắc Ninh, Lạng Sơn, nhất là các xã/phường ven sông Cầu, sông Thương, sông Trung.

Bão 11 và mưa lũ đã làm 15 người chết và mất tích, 7 người bị thương; 221.954 nhà bị ngập, trong đó Thái Nguyên 200.000 nhà; 22.951ha lúa và hoa màu bị ngập úng, thiệt hại; 2.288 gia súc, 357.235 gia cầm bị chết, cuốn trôi.

Nhiều công trình hạ tầng bị hư hại như vỡ đập thủy điện Bắc Khê 1, tỉnh Lạng Sơn; 23 sự cố đê điều tại Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hà Nội; 66 vị trí quốc lộ bị ách tắc do sạt lở và ngập nước; nhiều tuyến tỉnh lộ, giao thông nông thôn bị ngập sâu, chia cắt, gây ách tắc giao thông; điện lực, viễn thông bị mất trên diện rộng tại Thái Nguyên, Bắc Ninh, Cao Bằng, Lạng Sơn với hàng trăm ngàn khách hàng bị ảnh hưởng...

Sau khi các bộ, ngành, cơ quan chức năng báo cáo tình hình, đề xuất các nhiệm vụ tiếp theo trong phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, phát biểu tại cuộc họp, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đánh giá cao sự chủ động, vào cuộc quyết liệt, sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương từ khi bão lũ mới hình thành, cũng như công tác ứng phó, khắc phục hậu quả bão, mưa lũ.

Thường trực Ban Bí thư cho rằng bão số 11 và mưa lũ sau bão đã gây hậu quả nặng nề, ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất ở nhiều địa phương. Do đó, cần tiếp tục rà soát, tổng hợp cụ thể tình hình thiệt hại, nhất là đối với các địa phương còn ngập lụt, chia cắt; triển khai ngay các giải pháp hỗ trợ. Trong đó, nhiệm vụ cấp bách là khôi phục hoạt động của các cơ sở y tế, trường học để đảm bảo việc khám, chữa bệnh cho người dân và đón học sinh đến trường trở lại.

Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú lưu ý cần tiếp tục kêu gọi, vận động tổ chức, cá nhân, huy động nhân lực, vật lực, chung tay ủng hộ nhân dân, các địa phương khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời khẩn trương phân bổ kinh phí hỗ trợ ngay tới người dân và các địa phương để khắc phục hậu quả, vượt qua khó khăn do bão, mưa lũ.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đề nghị các bộ, ngành liên quan nghiêm túc tiếp thu, tổ chức thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.

Thủ tướng nêu rõ thời gian qua, thiên tai diễn biến rất phức tạp, khó lường, cường độ mạnh, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, tác động đến đời sống, sản xuất của người dân và ảnh hưởng tới tăng trưởng kinh tế.

Công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai được quan tâm, chỉ đạo, tổ chức thực hiện quyết liệt, xuyên suốt từ Trung ương, tới địa phương, cơ sở; đặc biệt là sự quan tâm, chỉ đạo của Ban Bí thư, Tổng Bí thư, sự nỗ lực tối đa của cả hệ thống chính trị, sự vào cuộc của nhân dân, góp phần giảm thiệt hại do thiên tai.

Tuy nhiên, sau bão số 11 và mưa lũ sau bão, hiện nay nhiều địa phương bị thiệt hại nặng nề, chưa thể khôi phục và dự báo thời gian tới thiên tai, thời tiết có thể diễn biến phức tạp, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu nâng cao năng lực dự báo để chủ động phòng, chống kịp thời, linh hoạt, hiệu quả trước thiên tai.

Các bộ, ngành, địa phương phải bám sát, chỉ đạo và tổ chức thực hiện tốt các chỉ đạo của Ban Bí thư, Tổng Bí thư Tô Lâm, Chỉ thị, công điện của Thủ tướng Chính phủ, phản ứng linh hoạt, kịp thời, hiệu quả trước bão, mưa lũ.

Trong đó, các bộ, ngành tổ chức thăm hỏi, động viên, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả thiên tai, nhất là những nơi thiệt hại nghiêm trọng, đặc biệt địa phương còn bị ngập lụt, chia cắt; tổ chức thăm hỏi, động viên, hỗ trợ gia đình có người bị thiệt mạng lo hậu sự chu đáo; tiếp tục tìm kiếm người mất tích; cứu chữa người bị thương.

Các bộ, ngành, lực lượng, nhất là Quân đội, Công an phối hợp với các địa phương huy động lực lượng, phương tiện, bằng mọi cách tiếp cận các khu vực đang bị chia cắt, cung cấp lương thực, thực phẩm, thuốc men hỗ trợ người dân đang gặp khó khăn, tuyệt đối không để người dân bị đói, rét.

Các bộ, ngành sẵn sàng hỗ trợ địa phương hộ đê, đảm bảo an toàn đê điều, hồ đập; tăng cường lực lượng xuống cơ sở hỗ trợ nhân dân dọn dẹp nhà cửa, đường sá, vệ sinh môi trường sau thiên tai; sửa chữa nhà bị sập, hư hại, đảm bảo chỗ ở tạm cho người dân, không để ai phải chịu cảnh “màn trời, chiếu đất.”

Các bộ, ngành, địa phương kịp thời mở dự trữ, cấp phát hỗ trợ người dân, địa phương bị thiệt hại nặng; giải quyết bảo hiểm, có chính sách hỗ trợ về lãi suất, vốn vay để người dân khôi phục sản xuất; rà soát, tổng hợp các cơ sở giáo dục, y tế bị thiệt hại, từ đó sử dụng ngay nguồn vốn dự phòng chi cho khắc phục thiệt hại, không để người dân nào không được khám, chữa bệnh, không để bất cứ học sinh nào không được đến trường.

Cùng với đó, các địa phương và cơ quan chức năng tập trung khắc phục các hạ tầng thiết yếu về điện, nước, sóng viễn thông, đường giao thông, hồ đập, các công trình hạ tầng khác; tập trung hỗ trợ tối đa tổ chức, người dân bị thiệt hại nặng về sản xuất, kinh doanh, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp, khẩn trương khôi phục, ổn định sản xuất, góp phần vào thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế của năm 2025.

Về lâu dài, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng hướng dẫn các địa phương xây dựng quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, hạ tầng, dân cư trong điều kiện không bình thường; rà soát lại phương tiện, trang thiết bị, nguồn dự trữ để đảm bảo ứng trực, xử lý sự cố ngay tại địa phương khi xảy ra tình huống với phương châm “4 tại chỗ.”

Nhắc lại những hình ảnh đẹp của các lực lượng và nhân dân trong hỗ trợ, giúp đỡ người dân, địa phương trong bão lũ và khắc phục hậu quả, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu có hình thức biểu dương, khen thưởng kịp thời; có hình thức xử lý đối với chủ thể không hoàn thành nhiệm vụ, phản ứng không kịp thời, hành vi vô cảm, thậm chí trục lợi trước mất mát của đồng bào.

Thủ tướng nhấn mạnh: “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân ủng hộ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi.”

Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành khẩn trương trình ban hành Nghị quyết của Chính phủ để khắc phục hậu quả thiên tai trước mắt, thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp căn cơ, lâu dài trên cơ sở tính toán thời gian, nguồn lực và hiệu quả; tăng cường kiểm tra, xây dựng bộ công cụ, chỉ số để đo lường, giám sát việc thực hiện.