Vì vậy, người dân cần hết sức cảnh giác với sự kích động, xúi giục làm trái pháp luật của các đối tượng khác, để tránh ảnh hưởng đến cuộc sống sinh hoạt của bản thân và gia đình, gây mất ANTT ở cơ sở. Đồng thời các cấp, các ngành ở địa phương cũng cần hướng dẫn, giải thích thật cụ thể để bà con chung sức, đồng lòng vì Dự án cao tốc Bắc-Nam, công trình trọng điểm quốc gia góp phần phát triển kinh tế, văn hoá xã hội của địa phương.
Đảm bảo thủ tục pháp lý cho doanh nghiệp khai thác cát
Để đảm bảo nguồn vật liệu đáp ứng nhu cầu thi công Dự án cao tốc Bắc-Nam, UBND tỉnh Quảng Bình đã cấp mỏ khai thác cát theo cơ chế đặc thù của Chính phủ. Hai địa điểm mà UBND tỉnh Quảng Bình quyết định cấp phép khai thác cát trên tuyến sông Son ở địa bàn xã Cự Nẫm và xã Hưng Trạch huyện Bố Trạch. Trước khi cấp phép, UBND tỉnh Quảng Bình đã phối hợp với các bộ, ngành liên quan tiến hành đánh giá tác động môi trường, tính toán công suất, khối lượng, phương pháp khai thác, kế hoạch bảo vệ môi trường…và đặc biệt tạm dừng ngay lập tức nếu có hiện tượng sạt lở, hay ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân địa phương.
Để đảm bảo việc cung cấp cát thực hiện Dự án cao tốc Bắc-Nam, các Ban quản lý dự án của Bộ Giao thông Vận tải đã tính toán chấp thuận 29 mỏ cát với trữ lượng 6.250.135m3, công suất khai thác 381.529m3/năm. Trên cơ sở tính toán khoa học và thực tế tại địa phương, UBND tỉnh Quảng Bình đã quyết định cấp vị trí khai thác cát cho Công ty cổ phần Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành (Công ty Phương Thành) tiến hành khai thác trên sông Son bằng phương pháp lộ thiên, trải dài trên diện tích 18,40ha (vị trí khai thác là các bãi bồi giữa dòng) để cung cấp cát nền cho Dự án cao tốc Bắc-Nam. UBND tỉnh Quảng Bình cũng yêu cầu Công ty Phương Thành khai thác sử dụng thuyền máy để hút cát với độ sâu 2,65m (tính từ bề mặt địa hình đáy sông). Thời gian khai thác ban ngày, cấm mọi hoạt động vào ban đêm, những ngày thời tiết bất lợi, lễ, tết, chỉ khai thác vật liệu phục vụ dự án. Đồng thời, cắm đầy đủ các mốc ranh giới mỏ, thực hiện việc khai thác đúng khối lượng, công suất, kế hoạch, phương pháp theo quy định. Thống kê, kiểm kê, tổng hợp đầy đủ khối lượng khoáng sản khai thác thực tế để thực hiện nghĩa vụ tài chính và các nghĩa vụ khác theo đúng quy định của pháp luật về khoáng sản và pháp luật khác có liên quan... Trong quá trình triển khai việc khai thác cát trên tuyến sông Son, UBND tỉnh Quảng Bình cũng yêu cầu đơn vị khai thác nếu quá trình hút cát phát hiện có hiện tượng sạt lở bờ sông Son trong phạm vi mỏ, thì phải dừng ngay mọi hoạt động và báo cáo chính quyền địa phương cùng Sở Tài nguyên-Môi trường kiểm tra nguyên nhân, mức độ tác động đến bờ, lòng và bãi sông để báo cáo UBND tỉnh xem xét quyết định.
Sau khi có quyết định của UBND tỉnh Quảng Bình, Công ty Phương Thành tiến hành khai thác cát để phục vụ Dự án cao tốc Bắc-Nam, nhưng đã vấp phải sự ngăn cản quyết liệt từ một số người dân địa phương. Thậm chí có đối tượng còn kích động người dân huỷ hoại tài sản của đơn vị thi công, tụ tập đông người gây ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tại cơ sở.
Cần sự đồng thuận từ phía người dân
Dự án cao tốc Bắc-Nam giai đoạn 2021-2025 đoạn qua địa phận tỉnh Quảng Bình bao gồm 3 dự án thành phần với tổng chiều dài 126,79km; tổng mức đầu tư trên 24.282 tỷ đồng. Dự án gồm 3 dự án thành phần là đoạn Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh, Vạn Ninh - Cam Lộ; với tổng diện tích thu hồi đất là 1.273,84ha. Để bảo đảm tiến độ tiến độ thực hiện dự án theo yêu cầu của Chính phủ, tỉnh Quảng Bình đã và đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng của tỉnh; tạo sự đồng thuận trong việc giải phóng mặt bằng triển khai dự án; khẩn trương giải quyết dứt điểm các khiếu nại, kiến nghị của người dân liên quan đến dự án.
Tuy nhiên, gần đây một số đối tượng đã kích động, xúi giục một số người dân trên địa bàn xã Hưng Trạch, huyện Bố Trạch phản ứng, gây cản trở và hủy hoại tài sản của doanh nghiệp khai thác cát phục vụ Dự án cao tốc Bắc-Nam. Theo đó, khi Công ty Phương Thành dùng xà lan để tiến hành khảo sát, chuẩn bị khai thác tại khu vực sông Son thuộc địa phận thôn Khương Hà 1, xã Hưng Trạch (vị trí được cấp phép khai thác theo cơ chế đặc thù) thì có một số người dân địa phương tụ tập, ngăn cản. Tiếp đó, khi đơn vị vận hành khai thác cát thì người dân tiếp tục kéo ra ngăn cản, phản đối và gây cản trở. Cụ thể, trường hợp bà Nguyễn Thị H. (SN 1995) và ông Nguyễn Văn N. (SN 1968), cùng trú tại thôn Thanh Bình 2, Hưng Trạch đã dùng dao đâm thủng, cắt ống cao su chuyên dùng để hút cát nhằm mục đích không cho các phương tiện khai thác. Sau khi Công an xã Hưng Trạch, Công an huyện Bố Trạch mời 2 trường hợp này về trụ sở để làm rõ về hành vi hủy hoại tài sản thì có khoảng 100 người dân, chủ yếu ở thôn Thanh Bình 2 tụ tập tại trụ sở UBND xã Hưng Trạch nhằm gây áp lực, ngăn cản lực lượng Công an xử lý 2 trường hợp trên. Sau khi cơ quan chức năng địa phương vào cuộc vận động, giải thích thì số người dân này đã tự giải tán.
Lợi ích của dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam là vô cùng to lớn. Do đó, người dân cần thấu hiểu, đồng thuận, ủng hộ chủ trương khai thác vật liệu xây dựng phục vụ dự án hoàn thành đúng tiến độ, nhằm tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước và địa phương. Chính quyền và các cơ quan liên quan cần tích cực vào cuộc, tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, đối thoại, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng cũng như giải đáp kịp thời, thấu đáo những thắc mắc, kiến nghị của người dân, tránh gây ra những phức tạp và hệ lụy về an ninh trật tự.
Làm việc với các cơ quan chức năng liên quan ở địa phương, chúng tôi được biết, tỉnh Quảng Bình đang chỉ đạo các cơ quan kiên quyết xử lý các đối tượng kích động người dân, cản trở, gây ảnh hưởng đến việc cung cấp nguyên vật liệu để thực hiện Dự án cao tốc Bắc-Nam. Công an huyện Bố Trạch đang phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an tỉnh Quảng Bình để đánh giá, xác định tính chất, mức độ và các phương án để xử lý với quan điểm kiên quyết xử lý nghiêm các đối tượng hủy hoại tài sản, kích động, xúi giục chống lại chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Trong tháng 4 khai thác cát biển để làm đường Cao tốc Bắc-Nam 
