Xét xử vụ tai nạn máy bay Concorde: Phiên tòa vắng nguyên cáo

Mười năm sau ngày chiếc máy bay Concorde bị rơi sau khi cất cánh, khiến 113 người thiệt mạng, Tòa án Tiểu hình thành phố Pontoise, Pháp bắt đầu mở phiên xét xử kể từ ngày 2/2/2010.

Đứng trước vành móng ngựa có đại diện của Hãng Hàng không Continental Airlines của Mỹ, hai cựu viên chức của chương trình Concorde và một cựu viên chức của Tổng cục Hàng không Dân sự, cơ quan bảo đảm an ninh vận tải hàng không của Pháp, vì vai trò của họ trong tai nạn hàng không thảm khốc, đưa tới việc chấm dứt di chuyển bằng loại máy bay siêu âm xa xỉ này.

Tuy nhiên, tại phiên tòa hôm 2/2, trên hàng ghế dân sự nguyên cáo, người ta không thấy sự hiện diện đông đảo của gia đình các hành khách nạn nhân. Lý do là vì đa số đã nhận được tiền bồi thường từ công ty bảo hiểm của Hãng Air France . Nhưng gia đình của các nạn nhân ở dưới đất thì không được bồi thường và họ có mặt tại phiên tòa. Giới báo chí Pháp gọi đây là một phiên tòa xét xử vụ "tai nạn máy bay không có hành khách".

Ngày 25/7/2000, một chiếc máy bay Concorde của Hãng Hàng không Air France, đã bốc cháy và rơi xuống một khách sạn, không đầy 2 phút sau khi cất cánh khỏi sân bay Roissy để bay qua New York, Mỹ. Tất cả hành khách (phần lớn là người Đức) và phi hành đoàn cùng với 4 người ở dưới đất đã bị thiệt mạng.

Nếu như cuộc điều tra về mặt kỹ thuật để tìm ra nguyên nhân tai nạn kết thúc trong vòng 18 tháng sau đó, thì cuộc điều tra về trách nhiệm hình sự đã kéo dài 8 năm. Theo kịch bản được các chuyên gia kỹ thuật và tư pháp đưa ra, thì tai nạn đã xảy ra vì có một mảnh titan mỏng đã rơi xuống đường băng từ một chiếc máy bay mang số hiệu DC10 của Hãng Hàng không Continental Airlines vừa cất cánh khỏi Roissy trước chiếc Concorde. Chính mảnh titan này đã làm cho một bánh xe của máy bay Concorde bị nổ và các mảnh vụn bắn ra đã làm thủng bình đựng xăng dưới cánh máy bay, khiến chiếc Concorde bốc cháy.

Continental Airlines luôn phủ nhận giả thiết này và bảo vệ lập luận là máy bay Pháp đã bốc cháy trước khi bánh xe cán phải mảnh titan trên. Theo Olivier Metzner, luật sư bào chữa cho Continental Airlines thì sự thẩm cứu không tính đến những chi tiết bị rơi ra từ máy bay.

Mặt khác, nhiều nhân chứng, trong đó có cả nhân viên sân bay và một số phi công, cho biết chiếc Concorde đã bốc cháy khi còn cách miếng titan rớt ra từ máy bay của Continental Airlines tới 800m.

Ngoài ra, ngành Tư pháp cũng quy trách nhiệm cho người chịu trách nhiệm chương trình Concorde đã không quan tâm nhiều đến sự cố đã xảy ra liên quan đến chiếc máy bay.

Chiếc Concorde bốc cháy vài phút sau khi cất cánh.

Chiếc Concorde bốc cháy vài phút sau khi cất cánh.

Tòa án Pontoise, một thành phố nhỏ cách thủ đô Paris khoảng 30km về phía bắc, đưa ra thời hạn 4 tháng để quy định trách nhiệm về tai nạn đã chấm dứt sự nghiệp vẻ vang của chiếc Concorde cách đây 10 năm. Vị thẩm phán chủ tọa phiên tòa đã bắt đầu thủ tục bằng cách đọc tên của 109 hành khách và phi hành đoàn trên chiếc Concorde và 4 nhân viên khách sạn trên mặt đất đã thiệt mạng trong biển lửa. Theo các nhà quan sát, vụ xét xử này có thể kéo theo những hệ lụy có tầm mức rộng rãi về đường lối kỹ nghệ hàng không bảo trì các máy bay của họ và tính cách nghiêm ngặt của các biện pháp an ninh.

Continental Airlines và 5 cá nhân, kể cả 3 chuyên viên hàng không của Pháp, đều bị cáo buộc tội ngộ sát. Nếu bị xét có tội, Continental Airlines có thể bị phạt tới 375.000 euro và những bồi thường thiệt hại đáng kể, trong khi 5 bị cáo còn lại có thể bị 5 năm tù và một khoản phạt 75.000 euro. Những bị cáo bị truy tố trên là John Taylor, một thợ hàn đã gắn thanh titan vào chiếc máy bay của Hãng Continental Airlines, và thượng cấp của anh ta, Stanley Ford. Không ai trong số họ có mặt tại tòa hôm 2/2 và không rõ là họ có dự tính tham dự việc xét xử trong bất cứ giai đoạn nào hay không.

Ba bị cáo người Pháp là Henri Perrier, người đứng đầu việc thử nghiệm của chương trình máy bay Concorde trước khi trở thành Giám đốc chương trình, Jacques Herubel, cựu kỹ sư trưởng, người đã bị đổ lỗi vì không phát hiện và sửa chữa những khiếm khuyết về thiết kế, và Claude Frantzen, cựu Giám đốc của Cơ quan Hàng không dân sự Pháp, bị cáo buộc đã không ra lệnh thay đổi cho Concorde khi các vấn đề về các bánh xe nổi lên từ trước năm 2000 rất lâu.

Về phía dân sự nguyên cáo, gần như đã không có gia đình nạn nhân nào tham dự phiên tòa vì phần lớn trong số họ đã rút mọi đơn truy tố sau khi nhận được khoản tiền bồi thường rất lớn (ước tính 115 triệu euro/mỗi nạn nhân), do các nhà bảo hiểm của Air France chi trả. Tuy nhiên, Stéphane Gicquel, Tổng thư ký Hiệp hội Các nạn nhân tai nạn máy bay tập thể của Pháp (FENVAC) thì cho rằng, người ta đã mua sự im lặng của những gia đình nạn nhân này.

Trong khi đó, gia đình của những nạn nhân trong khi thi hành bị chết lại không được bồi thường, trong đó có gia đình Cơ trưởng Christian Marty, điều khiển chuyến bay Concorde định mệnh trên. Roland Rappaport, Luật sư bào chữa đòi bồi thường cho gia đình viên phi công này cho rằng, tai nạn trên là hoàn toàn có thể tránh được vì những lỗi kỹ thuật của máy bay Concorde đã được biết đến từ 20 năm nay. Bà Roland Rappaport nhận xét: nếu những nạn nhân bị tử nạn không được bồi thường thì đây quả là phiên tòa xét xử vụ án chiếc máy bay tử nạn mà không có hành khách nào!

Chương trình Concorde được điều hành bởi Hãng Air France và British Airways đã bị nằm kho sau vụ rớt máy bay. Các bình nhiên liệu được củng cố và các máy bay trở lại phục vụ vào năm 2001 nhưng cuối cùng phải triệt thoái khỏi bầu trời vào năm 2003. Đến nay, người ta chỉ có thể nhìn thấy những chiếc máy bay này tại các viện bảo tàng hàng không

Nguyễn Lê Bảo Phương (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.