Từ những bước chân bám bản
Nằm dưới chân dãy Hoàng Liên Sơn, Tả Phìn là địa bàn có tiềm năng lớn về du lịch với nhiều bản làng mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, sau khi sáp nhập với xã Trung Chải năm 2025, địa bàn được mở rộng gần 75km2, dân cư phân tán, nhiều thôn bản cách xa trung tâm, trong khi lượng khách du lịch và lao động từ nơi khác đến ngày càng gia tăng. Những yếu tố đó đặt ra không ít thách thức đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự, nhất là công tác phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm và tệ nạn ma túy.
Trước thực tế đó, Công an xã Tả Phìn xác định phải chủ động phòng ngừa từ sớm, từ cơ sở. Trên địa bàn Tả Phìn, hình ảnh cán bộ Công an xã băng qua những con đường đất lầy lội trong mưa rừng, vượt dốc giữa cái rét cắt da của mùa đông hay lặng lẽ bám bản dưới cái nắng gay gắt mùa hè đã trở nên quen thuộc. Có những chuyến đi chỉ để gặp gỡ một thanh niên có biểu hiện bất thường, xác minh một nguồn tin từ người dân hay vận động một gia đình phối hợp quản lý con em. Những bước chân không mỏi ấy đã trở thành công việc thường ngày của lực lượng Công an xã trong hành trình giữ bình yên cho từng thôn bản, ngăn chặn nguy cơ ma túy ngay từ cơ sở.
Theo Đại úy Ngô Công Thắng, Phó trưởng Công an xã Tả Phìn, với địa bàn rộng, dân cư phân tán và hoạt động du lịch phát triển mạnh, nếu không chủ động nắm chắc tình hình từ cơ sở thì nguy cơ phát sinh tệ nạn xã hội là rất lớn. Vì vậy, lực lượng Công an xác định lấy phòng ngừa làm trọng tâm, xây dựng thế trận phòng, chống ma túy ngay từ mỗi gia đình, mỗi khu dân cư.
Không chờ đến khi phát sinh vụ việc mới xử lý, Công an xã thường xuyên rà soát nhân khẩu, quản lý chặt các trường hợp nghiện, nghi nghiện, người sau cai nghiện và những đối tượng có nguy cơ vi phạm pháp luật. Công tác quản lý cư trú, lưu trú tại các cơ sở du lịch, homestay được tăng cường; các tổ tuần tra ban đêm được duy trì thường xuyên nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm ngay từ sớm.
Từ năm 2022, đồng chí Ngô Công Thắng đã tham mưu xây dựng mô hình điểm "Thôn không ma túy" tại thôn Tả Chải. Không có mô hình mẫu để áp dụng, cán bộ Công an xã phải kiên trì xuống từng hộ dân tuyên truyền, vận động, tổ chức ký cam kết chấp hành pháp luật, đồng thời phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong công tác phòng, chống ma túy.
Nhớ lại những ngày đầu triển khai mô hình, Đại úy Ngô Công Thắng cho biết, có những thời điểm cán bộ Công an phải tranh thủ đến từng nhà vào buổi tối vì ban ngày người dân đi nương. Sự kiên trì ấy từng bước tạo chuyển biến trong nhận thức của người dân, giúp nhiều gia đình chủ động phối hợp với lực lượng chức năng trong quản lý con em và phát hiện, cung cấp thông tin liên quan đến tội phạm, tệ nạn xã hội.
Sau thời gian triển khai, thôn Tả Chải không phát sinh người nghiện mới, không hình thành tụ điểm ma túy, tình hình an ninh trật tự chuyển biến tích cực. Từ mô hình điểm ban đầu, phong trào xây dựng thôn bản, gia đình không ma túy từng bước được nhân rộng trên toàn xã.
Đối với lực lượng Công an xã Tả Phìn, danh hiệu "Xã không ma túy" không phải là đích đến mà là trách nhiệm phải được giữ vững mỗi ngày. Đó là thành quả của sự bền bỉ bám cơ sở, bám dân, của công tác phòng ngừa được thực hiện từ sớm, từ xa và sự đồng lòng của cả cộng đồng. Bởi hơn ai hết, những người lính Công an cơ sở hiểu rằng chỉ cần một phút chủ quan, hiểm họa ma túy có thể quay trở lại. Vì vậy, giữ vững địa bàn không ma túy cũng chính là giữ gìn sự bình yên, hạnh phúc cho từng gia đình và tương lai của vùng cao Tả Phìn.
Khi bình yên được xây dựng bằng niềm tin
Sau khi xã Tả Phìn mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập hai địa bàn Tả Phìn và Trung Chải, diện tích rộng hơn, dân số đông hơn cùng sự phát triển mạnh của hoạt động du lịch đã đặt ra nhiều yêu cầu mới đối với công tác bảo đảm an ninh trật tự. Lượng khách lưu trú tăng, lao động thời vụ từ nhiều địa phương đến làm ăn khiến công tác quản lý cư trú, quản lý địa bàn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.
Trước tình hình đó, Công an xã Tả Phìn tiếp tục tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp giữ vững thành quả xây dựng địa bàn không ma túy. Công tác rà soát nhân khẩu được thực hiện thường xuyên; các trường hợp nghiện, nghi nghiện, người sau cai nghiện, người chấp hành xong án phạt tù được phân loại, quản lý chặt chẽ.
Song song với đó, lực lượng Công an duy trì các tổ tuần tra khép kín địa bàn, đẩy mạnh phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và phát huy vai trò của già làng, trưởng thôn, người có uy tín trong công tác tuyên truyền, vận động quần chúng. Nội dung phòng, chống ma túy được lồng ghép vào các buổi sinh hoạt cộng đồng, họp thôn, sinh hoạt đoàn thể và các hoạt động văn hóa tại địa phương.
Để phù hợp với đặc thù vùng cao, công tác tuyên truyền cũng được đổi mới theo hướng gần dân, sát dân. Nhiều buổi tuyên truyền được tổ chức vào buổi tối, khi bà con đã trở về sau một ngày lao động. Không ít cuộc tuyên truyền được thực hiện bằng cả tiếng phổ thông và tiếng dân tộc để bảo đảm mọi người dân đều tiếp cận được thông tin. Từ đó, nhận thức của người dân về tác hại của ma túy và trách nhiệm tham gia giữ gìn an ninh trật tự ngày càng được nâng cao.=Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, tình hình an ninh trật tự trên địa bàn tiếp tục được giữ vững, không phát sinh điểm nóng về ma túy. Quan trọng hơn, người dân đã chuyển từ tâm lý trông chờ vào lực lượng chức năng sang chủ động tham gia phòng ngừa, phát hiện và tố giác các hành vi vi phạm pháp luật.
Trong những kết quả đó, câu chuyện của chị Lương Thị Yến là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác cảm hóa, giáo dục và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Từng chấp hành án phạt tù về hành vi mua bán trái phép chất ma túy, ngày trở về địa phương, chị Yến mang theo nhiều mặc cảm và lo lắng cho tương lai. Nhận thấy hoàn cảnh của chị, Công an xã đã chủ động phối hợp với chính quyền và các tổ chức đoàn thể thường xuyên thăm hỏi, động viên, hỗ trợ tiếp cận nguồn vốn và định hướng phát triển mô hình trồng hoa, cây cảnh phù hợp với điều kiện địa phương.
Từ sự đồng hành ấy, chị Yến dần vượt qua mặc cảm, ổn định cuộc sống và phát triển kinh tế gia đình. Đến nay, mô hình trồng hoa, cây cảnh của chị không chỉ mang lại nguồn thu nhập ổn định mà còn trở thành một trong những điển hình tái hòa nhập cộng đồng tại địa phương.
Theo Đại úy Ngô Công Thắng, phòng chống ma túy không chỉ là đấu tranh với tội phạm mà còn là giúp những người từng lầm lỡ có cơ hội trở về với cộng đồng. Mỗi trường hợp hoàn lương thành công là thêm một nguy cơ tái phạm được ngăn chặn, thêm một gia đình được giữ gìn hạnh phúc và thêm một mắt xích góp phần xây dựng địa bàn an toàn.
Danh hiệu "Xã không ma túy" đối với Công an xã Tả Phìn không phải là điểm kết thúc của một hành trình, mà là trách nhiệm phải được gìn giữ từng ngày. Đằng sau tấm biển công nhận là những nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của Nhân dân và vai trò nòng cốt của lực lượng Công an cơ sở trong công tác tham mưu, quản lý địa bàn, phòng ngừa và đấu tranh với tội phạm từ sớm, từ xa. Chính cách làm chủ động, nhân văn và bám sát thực tiễn ấy đã giúp mô hình của Tả Phìn được Công an tỉnh Lào Cai và Cục C11, Bộ Công an ghi nhận, đánh giá cao trong công tác phòng ngừa tái phạm, đồng thời lựa chọn làm mô hình để nghiên cứu, nhân rộng tại nhiều địa phương khác.
Giữa đại ngàn Tây Bắc, những bản làng bình yên của Tả Phìn hôm nay là minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác phòng, chống ma túy từ cơ sở. Khi thế trận an ninh nhân dân được xây dựng vững chắc, khi mỗi người dân đều trở thành một chủ thể trong bảo vệ an ninh trật tự, ma túy sẽ không còn đất sống trong cộng đồng.
