Ngày 27/4 (theo giờ địa phương), Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) đã chính thức khai mạc tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York (Mỹ) dưới sự chủ trì của Việt Nam, đánh dấu một sự kiện quan trọng trong nỗ lực duy trì nền tảng pháp lý quốc tế về giải trừ và không phổ biến vũ khí hạt nhân.
Theo phóng viên TTXVN tại New York, dưới sự chủ trì của Đại sứ Đỗ Hùng Việt - Trưởng phái đoàn đại diện thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, Chủ tịch được chỉ định của Hội nghị, kỳ kiểm điểm lần này sẽ diễn ra từ ngày 27/4-22/5.
Phiên khai mạc thu hút sự tham dự và phát biểu của các đại diện cấp cao từ 191 quốc gia thành viên NPT, trong đó có các Bộ trưởng Ngoại giao, Đại sứ, lãnh đạo các tổ chức quốc tế và quan sát viên.
Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres nhấn mạnh NPT là nền tảng không thể thay thế của cơ chế không phổ biến và giải trừ vũ khí hạt nhân toàn cầu.
Tổng thư ký chỉ ra các thách thức nghiêm trọng hiện nay như vấn đề hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân của các cường quốc, căng thẳng địa chính trị leo thang tại nhiều điểm nóng, và sự suy giảm niềm tin vào các cơ chế đa phương.
Ông António Guterres kêu gọi các quốc gia thành viên tái cam kết thực thi nghiêm túc ba trụ cột của NPT: gồm không phổ biến vũ khí hạt nhân, giải trừ vũ khí hạt nhân và hợp tác sử dụng năng lượng hạt nhân hòa bình.
Người đứng đầu tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, thúc đẩy đối thoại chiến lược và ngăn chặn các hành vi làm suy yếu Hiệp ước NPT.
Tổng thư ký António Guterres hoan nghênh Việt Nam đảm nhận vai trò Chủ tịch của Hội nghị, coi đây là cơ hội để các nước đang phát triển phát huy tiếng nói mạnh mẽ hơn trong tiến trình giải trừ quân bị toàn cầu, đồng thời khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của Liên hợp quốc để Hội nghị kiểm điểm lần thứ 11 đạt kết quả đồng thuận, thực chất.
Trọng tâm chương trình nghị sự của Hội nghị kiểm điểm lần thứ 11 là rà soát toàn diện việc thực thi NPT kể từ kỳ họp năm 2022, tập trung đánh giá tiến độ trên từng trụ cột.
Kỳ họp sẽ bao gồm các phiên thảo luận chung, sau đó chuyển sang các chủ đề chuyên sâu về giải trừ quân bị, không phổ biến hạt nhân và hợp tác hạt nhân hòa bình.
Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình địa chính trị phức tạp với các thách thức như hiện đại hóa kho vũ khí hạt nhân, căng thẳng khu vực và sự gia tăng nguy cơ phổ biến hạt nhân, Hội nghị năm nay được kỳ vọng sẽ đạt được các biện pháp cụ thể để thúc đẩy việc thực thi Hiệp ước một cách thực chất.
Hội nghị Kiểm điểm NPT lần thứ 11 không chỉ là dịp rà soát mà còn là diễn đàn quan trọng để củng cố cam kết toàn cầu, hướng tới một trật tự thế giới công bằng, không vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Việt Nam, trên vai trò Chủ tịch của hội nghị, thể hiện sự đóng góp tích cực và chuẩn bị chu đáo.
Đại sứ Đỗ Hùng Việt đã nhấn mạnh tinh thần xây dựng, đối thoại và hợp tác đa phương trong các phát biểu trước thềm hội nghị, khẳng định lập trường nhất quán của Việt Nam ủng hộ giải trừ vũ khí hạt nhân toàn diện, không phân biệt đối xử.
Là quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân nhưng chịu hậu quả nặng nề từ chiến tranh hóa học và mong muốn hòa bình bền vững, Việt Nam cam kết thúc đẩy sự đoàn kết giữa các quốc gia thành viên, đặc biệt là tiếng nói của các nước đang phát triển, nhằm xây dựng một thế giới phi vũ khí hạt nhân./.
New START sụp đổ: Mỹ - Nga trước ngưỡng cửa chạy đua hạt nhân 
