Nhiều người trẻ mắc bệnh tim mạch nhưng không biết
Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 trung bình mỗi ngày có hơn 200 người tới khám các bệnh về tim mạch, trong đó khoảng 10% bệnh nhân phải nhập viện, đặc biệt có ngày có từ 8-10 ca phải can thiệp mạch.
Vào nhập viện trong tình trạng đau thắt ngực dữ dội, huyết áp tăng cao, nam bệnh nhân 32 tuổi ở Hà Nội được chuyển từ Khoa Cấp cứu lên Viện Tim mạch để can thiệp chuyên sâu.
Nam bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá, huyết áp cao và thừa cân. Sau một hoạt động gắng sức, anh bị đau ngực dữ dội, người vã mồ hôi và gần như gục ngã. Anh nhanh chóng được thăm khám và xác định nhồi máu cơ tim cấp và được can thiệp mạch vành qua da (PCI), tái thông tổn thương bằng dây dẫn chuyên dụng, nong bóng và đặt stent phủ thuốc.
Do đến viện trong “giờ vàng”, nam bệnh nhân đã thoát khỏi nguy kịch. Khi tỉnh lại và biết mình vừa thoát khỏi “cửa tử”, lúc này nam bệnh nhân mới biết mình mắc huyết áp cao và có dấu hiệu biến chứng nguy hiểm cho tim mạch.
GS.TS Phạm Mạnh Hùng, Viện trưởng Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8 cho biết, tỷ lệ người trẻ tuổi cần can thiệp tim mạch đang tăng rất nhanh.
Tại Bệnh viện 19-8 ghi nhận nhiều ca nhồi máu cơ tim dưới 30 tuổi, thậm chí có những ca dưới 20 tuổi. Bệnh nhân dưới 50 tuổi chiếm khoảng 30%, và dưới 40 tuổi chiếm tới 15-20% tổng số ca can thiệp.
Dựa trên các ước tính lâm sàng thực tế, số ca nhồi máu cơ tim hoặc hội chứng mạch vành cấp xảy ra tại Việt Nam vào khoảng hơn 100.000 ca mỗi năm. Việt Nam có khoảng 200.000 người tử vong mỗi năm do bệnh lý tim mạch, chiếm khoảng 1/3 tổng số ca tử vong.
Theo Viện trưởng Viện Tim mạch, thói quen, lối sống (thức khuya, ăn đồ ăn nhanh, uống nhiều nước ngọt, ăn nhiều muối gây tăng huyết áp…) đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với sức khỏe tim mạch của người trẻ. Phần lớn ca tim mạch ở người trẻ được ghi nhận có liên quan đến hút thuốc lá, đi kèm với béo phì và yếu tố tiền sử gia đình.
Tim mạch là bệnh diễn biến âm thầm, nhiều người không phát hiện được bệnh sớm, đặc biệt là người trẻ do chủ quan nghĩ mình còn khỏe nên không thăm khám, huyết áp tăng cao cũng không biết, chỉ tới khi nhồi máu cơ tim cấp có thể lập tức cướp đi mạng sống mới biết mình mắc bệnh.
Thay đổi lối sống để có trái tim khỏe mạnh
Theo Bộ Y tế, tại Việt Nam, các bệnh không lây nhiễm chiếm đến 73,7% gánh nặng bệnh tật toàn quốc, trong đó có nhiều trường hợp tử vong sớm khi người bệnh vẫn còn ở độ tuổi tương đối trẻ. Đột quỵ và bệnh tim mạch là những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở cả nam và nữ, trong đó tim mạch gây ra khoảng 200.000 ca tử vong mỗi năm.
GS Phạm Mạnh Hùng cũng cho biết, việc tiêu thụ quá nhiều muối trong chế độ ăn uống có thể dẫn đến huyết áp cao (tăng huyết áp) và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch cũng như đột quỵ.
Năm 2015, mức tiêu thụ muối của người dân Việt Nam là 9,4 g mỗi ngày, con số này đã giảm xuống còn 8,1g mỗi ngày vào năm 2020. Tuy nhiên, mức này vẫn cao hơn hơn 60% so với giới hạn tối đa được khuyến nghị là 5g (tương đương 1 thìa cà phê).
Theo PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, môi trường thực phẩm không lành mạnh là một trong những yếu tố chính góp phần làm gia tăng tình trạng thừa cân, béo phì tại Việt Nam. Vì vậy, ngày càng có nhiều người ở Việt Nam bị thừa cân và béo phì.
“Béo phì hiện được định nghĩa là bệnh mạn tính, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi bệnh lý tim mạch - thận - chuyển hóa - gan nhiễm mỡ. Việc điều trị đòi hỏi kết hợp giữa điều chỉnh lối sống, duy trì tập luyện đều đặn và sử dụng các nhóm thuốc thế hệ mới”, GS Phạm Mạnh Hùng cho biết.
Tuy nhiên, phần lớn gánh nặng này có thể phòng ngừa được. Theo GS Phạm Mạnh Hùng, bệnh nhân có thể chung sống hòa bình với bệnh động mạch vành mạn tính, nhưng một cơn nhồi máu cơ tim cấp có thể lập tức cướp đi mạng sống.
Vì thế, việc dự phòng nguy cơ là rất quan trọng. Theo đó, cần kiểm soát tốt toàn diện các yếu tố nguy cơ thông qua ăn uống lành mạnh như hạn chế thức ăn nhanh, siêu chế biến, đồ uống có đường, ăn nhiều rau xanh, trái cây; tập luyện đều đặn, giảm cân, bỏ hút thuốc lá, hạn chế rượu bia.
Đồng thời phải giảm muối trong khẩu phần ăn hàng ngày để không tăng huyết áp và có trái tim khỏe mạnh. Đặc biệt, khi mua sản phẩm cần đọc nhãn dinh dưỡng để cân nhắc lựa chọn thực phẩm phù hợp.
Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam và các chuyên gia dinh dưỡng cũng khuyến nghị thực phẩm đóng gói sẵn bắt buộc phải ghi nhãn dinh dưỡng mặt trước bao bì thực phẩm. Việc này giúp người tiêu dùng nhận biết nhanh sản phẩm có chứa quá nhiều đường, muối hay chất béo không lành mạnh hay không.
Đồng thời, ngoài việc tuyên truyền để thay đổi hành vi, còn cần giải pháp về chính sách, như đưa những khuyến nghị trên vào Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi chuẩn bị trình Quốc hội trong thời gian tới.
Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi đã bổ sung các quy định bắt buộc về việc ghi nhãn thực phẩm đối với thực phẩm chế biến bao gói sẵn. Các nội dung này hướng tới việc minh bạch hóa các thành phần có nguy cơ cao gây bệnh không lây nhiễm như muối, đường, và chất béo không lành mạnh.
Khi có ngưỡng cảnh báo rõ ràng trực quan ở mặt trước bao bì, sẽ giúp người tiêu dùng chủ động nhận biết và hạn chế các chất có hại cho tim mạch, tiểu đường và béo phì.
Ngày Tim mạch thế giới 2026 (29/9) có chủ đề “Đừng bỏ lỡ một nhịp tim”, các chuyên gia tim mạch kêu gọi cộng đồng cùng nâng cao nhận thức về bệnh tim mạch, chủ động nhận biết các dấu hiệu cảnh báo và thực hiện những thói quen tốt để bảo vệ sức khỏe tim mạch. Những thay đổi đơn giản nhưng được duy trì thường xuyên như ăn uống hợp lý, vận động, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và hạn chế các yếu tố có hại có thể góp phần bảo vệ trái tim. Chăm sóc sức khỏe tim mạch không phải là việc chỉ thực hiện khi có bệnh, mà cần được duy trì mỗi ngày.
