Khoảng trống giữa người tìm việc và doanh nghiệp
Sau hơn nửa năm nghỉ việc, anh Nguyễn Dũng Dương (38 tuổi, phường Định Công, Hà Nội) vẫn chưa tìm được công việc phù hợp chuyên môn. Có hơn 10 năm làm việc tại một công ty chuyên về trang trí nội thất nhà ở, anh Dương mong muốn tiếp tục làm công việc mình có kinh nghiệm. Trong thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp, anh vừa tìm việc, vừa phụ giúp vợ buôn bán nhỏ.
“Ưu tiên của tôi là tìm kiếm được công việc như tôi đã từng làm, vì đó là công việc tôi có nhiều kinh nghiệm. Nhưng hiện tại rất ít chỗ tuyển công việc mình mong muốn”, anh Dương chia sẻ.
Không chỉ người lao động khó tìm việc, doanh nghiệp cũng đang gặp khó trong tuyển dụng. Tại Công ty cổ phần cơ điện Tomeco, nhu cầu nhân lực cho nhà máy tại Phú Xuyên khá lớn. Theo ông Lê Quý Khả, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc công ty, giai đoạn đầu nhà máy cần khoảng 160 lao động trong năm đầu tiên, nhưng đến nay mới tuyển được khoảng 70 người.
Theo ông Khả, bài toán tuyển dụng không chỉ là thiếu người. Đối với doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, lao động được tuyển phải có kỹ năng phù hợp và tiếp tục trải qua quá trình đào tạo tại doanh nghiệp trước khi có thể tham gia dây chuyền sản xuất.
Người lao động có kinh nghiệm chưa chắc đáp ứng yêu cầu của vị trí tuyển dụng, trong khi doanh nghiệp có nhu cầu nhân lực lại không dễ tìm được người phù hợp. Số liệu của Cục Việc làm trong 6 tháng đầu năm 2026 phần nào phản ánh rõ thực trạng này.
Cả nước có 373.135 người nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp. Hơn 1,13 triệu lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm. Tuy nhiên, số người được giới thiệu việc làm chỉ đạt 49.726 người, giảm 33,2% so với cùng kỳ năm trước.
Riêng tháng 6/2026, trong tổng số 171.117 lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm, chỉ có 7.024 người được giới thiệu việc làm.
Những con số trên cho thấy, giữa nhu cầu tìm việc và nhu cầu tuyển dụng vẫn còn khoảng cách đáng kể. Vấn đề đặt ra không chỉ là có bao nhiêu người thất nghiệp hay bao nhiêu doanh nghiệp đang tuyển dụng, mà quan trọng hơn là hai phía có tìm được đúng điểm gặp hay không.
Theo ông Lê Quang Trung, nguyên Phó Cục trưởng phụ trách Cục Việc làm, các trung tâm dịch vụ việc làm là nơi trực tiếp tiếp cận người thất nghiệp, nắm bắt thông tin về trình độ, kỹ năng và nhu cầu của từng người. Từ đó, người lao động có thể được tư vấn tiếp tục tìm việc, học thêm nghề hoặc chuyển sang lĩnh vực phù hợp hơn.
“Vấn đề nằm ở chỗ người lao động có thể đang tìm một công việc trong khi doanh nghiệp lại cần một nhóm kỹ năng khác. Có người có kinh nghiệm nhưng không đáp ứng yêu cầu của vị trí mới, có người muốn chuyển nghề nhưng thiếu kỹ năng cần thiết. Trong khi đó, thông tin về nhu cầu tuyển dụng và khả năng của người lao động cũng chưa được chia sẻ, kết nối đầy đủ”, ông Trung phân tích.
Theo ông Trung, người thất nghiệp vẫn nhiều, doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng cũng không ít, song hai bên chưa gặp được nhau do còn khoảng cách về đào tạo và chia sẻ thông tin.
Không chỉ kết nối, phải đúng người đúng việc
Từ thực tế trên, giải bài toán việc làm không thể chỉ dừng ở việc đăng thông tin tuyển dụng hoặc giới thiệu người lao động đến doanh nghiệp. Điều quan trọng là phải xác định được người lao động có gì, doanh nghiệp cần gì và khoảng cách giữa hai phía nằm ở đâu.
Những năm qua, bảo hiểm thất nghiệp đã phát huy vai trò “bà đỡ” đối với người lao động khi mất việc. Tuy nhiên, để hỗ trợ người lao động sớm quay trở lại thị trường, các trung tâm dịch vụ việc làm cần phát huy mạnh hơn vai trò tư vấn, đào tạo và kết nối, thay vì chỉ tập trung giải quyết chế độ trợ cấp thất nghiệp.
Tại Hà Nội, theo ông Vũ Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội, người lao động được phân loại ngay từ quá trình tư vấn. Có người cần tìm việc ngay, có người cần chuyển đổi nghề nghiệp, trong khi một số trường hợp cần tham gia đào tạo để bổ sung kỹ năng.
Việc phân loại giúp quá trình hỗ trợ sát hơn với nhu cầu thực tế. Với người đã có kỹ năng phù hợp, kết nối nhanh với doanh nghiệp có thể giúp họ sớm trở lại thị trường lao động. Với người chưa đáp ứng yêu cầu tuyển dụng, đào tạo, nâng cao kỹ năng là bước cần thiết trước khi tìm kiếm công việc mới.
Hoạt động kết nối cũng được mở rộng bằng nhiều hình thức. Bên cạnh tư vấn, giới thiệu việc làm thường xuyên, Trung tâm Dịch vụ việc làm Hà Nội tổ chức các phiên giao dịch định kỳ, phiên chuyên đề theo nhóm lao động hoặc ngành nghề, đồng thời tổ chức các phiên trực tuyến kết nối với nhiều địa phương.
Theo ông Thành, đa dạng hóa các kênh kết nối giúp người lao động có thêm cơ hội tiếp cận doanh nghiệp, trong khi doanh nghiệp có thể mở rộng phạm vi tìm kiếm nhân lực.
Cùng với đó, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dữ liệu thị trường lao động được xem là một yêu cầu quan trọng. Từ tiếp nhận hồ sơ, tư vấn trực tuyến đến cung cấp thông tin tuyển dụng, dữ liệu cần được thu thập, phân tích và sử dụng hiệu quả hơn để nhận diện chính xác nhu cầu của người lao động và doanh nghiệp.
Các chuyên gia cho rằng, đào tạo nghề cũng là một trong những giải pháp quan trọng để thu hẹp khoảng cách cung - cầu. Bởi để người cần việc gặp được doanh nghiệp cần người, thị trường lao động cần nhiều hơn một cuộc kết nối thông tin. Đó phải là quá trình tư vấn đúng nhu cầu, đánh giá đúng năng lực, đào tạo đúng kỹ năng và đưa người lao động đến đúng vị trí.
Khi những mắt xích này được kết nối chặt chẽ, chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ dừng ở việc hỗ trợ người lao động trong thời gian mất việc, mà còn trở thành một kênh giúp họ sớm quay lại thị trường lao động.
Để giải bài toán cung - cầu, vì thế, điều cần thiết không chỉ là “có việc” và “có người”, mà phải là đúng người, đúng việc. Khi khoảng cách về kỹ năng và thông tin được thu hẹp, doanh nghiệp có thể tuyển được nhân lực phù hợp, còn người lao động cũng có thêm cơ hội nhanh chóng ổn định việc làm.
