Từ điểm giao dịch đến từng hộ dân
Tại Điểm giao dịch Chế Cu Nha, xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai, bên cạnh những hoạt động quen thuộc như giải ngân, thu nợ, thu lãi và gửi tiền tiết kiệm, hình ảnh cán bộ NHCSXH tận tình hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng điện thoại thông minh đã trở nên gần gũi. Giữa không gian giao dịch, những người dân trong trang phục truyền thống chăm chú theo dõi từng thao tác trên màn hình điện thoại. Từ việc làm quen với các ứng dụng đến tìm hiểu cách bảo vệ thông tin cá nhân, phòng tránh lừa đảo trực tuyến, kiến thức số đang từng bước đến với người dân vùng cao bằng những cách thức giản dị, dễ hiểu.
Với đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là những hộ nghèo, hộ cận nghèo ở vùng sâu, vùng xa, việc sử dụng điện thoại thông minh không còn quá xa lạ. Tuy nhiên, làm thế nào để sử dụng công nghệ an toàn, nhận diện các thủ đoạn lừa đảo và bảo vệ tài sản trên môi trường mạng vẫn là vấn đề cần được quan tâm. Xuất phát từ thực tiễn đó, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã gắn nhiệm vụ chuyển đổi số với phong trào thi đua “Dân vận khéo”, lấy người dân làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ Nhân dân làm thước đo kết quả thực hiện.
Một trong những hoạt động nổi bật là triển khai khóa học trực tuyến “An toàn số” đến khách hàng vay vốn, hộ sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp siêu nhỏ, hợp tác xã; đặc biệt chú trọng đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ nông thôn và những người đang sử dụng các dịch vụ tài chính số. Điểm khác biệt trong cách làm là không chỉ tuyên truyền để người dân biết, mà còn trực tiếp hướng dẫn để người dân hiểu, thực hành và từng bước tự mình sử dụng công nghệ an toàn.
Những “hạt nhân số” ở cơ sở
Để đưa kiến thức số đến với đồng bào vùng cao, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đã phát huy hiệu quả mạng lưới Tổ tiết kiệm và vay vốn, lực lượng gần dân, hiểu dân và thường xuyên đồng hành cùng các hộ vay vốn. Thay vì chỉ tổ chức những lớp tập huấn tập trung, ngân hàng chú trọng xây dựng đội ngũ Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn thành những “hạt nhân số” ngay tại thôn, bản. Đến nay, 4.367/4.367 Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn trên địa bàn tỉnh đã sử dụng thành thạo phần mềm Quản lý tín dụng chính sách, đạt tỷ lệ 100%. Việc ứng dụng công nghệ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ khách hàng. Theo số liệu tổng hợp của chi nhánh, hoạt động giao dịch qua hệ thống ghi nhận 1.351.470 lượt, với tổng doanh số 746,4 tỷ đồng; số tiền gửi tiết kiệm của tổ viên đạt 125,4 tỷ đồng.
Từ chỗ làm chủ công nghệ trong hoạt động tín dụng chính sách, các Tổ trưởng tiếp tục trở thành lực lượng nòng cốt, phối hợp với cán bộ ngân hàng và các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân tham gia khóa học “An toàn số”. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người”, những kiến thức tưởng chừng phức tạp như bảo mật tài khoản, nhận diện đường link giả mạo, phòng tránh lừa đảo trực tuyến được truyền tải bằng ngôn ngữ, hình ảnh, âm thanh gần gũi, gắn với những tình huống thực tế trong đời sống.
Kết quả, qua hai đợt triển khai khóa học “An toàn số”, toàn chi nhánh ghi nhận 13.286 lượt học viên tham gia; riêng đợt 2 có 7.675 lượt, đạt 106% kế hoạch. Những con số không chỉ phản ánh kết quả tuyên truyền, vận động mà còn cho thấy khả năng huy động mạng lưới tín dụng chính sách tham gia phổ cập kiến thức số tại cơ sở. Đây chính là nét sáng tạo của phong trào “Dân vận khéo”: Lấy người am hiểu công nghệ hướng dẫn người chưa thành thạo; lấy lực lượng tại chỗ để vận động người dân tại chỗ; lấy lợi ích thiết thực làm động lực thay đổi nhận thức và hành vi.
Lan tỏa “Dân vận khéo” trong kỷ nguyên số
Không dừng lại ở việc phổ cập kiến thức “An toàn số”, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai còn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong hoạt động phục vụ người dân. Việc triển khai mã QR hướng dẫn công khai thủ tục hành chính tại 319 điểm giao dịch xã giúp khách hàng thuận tiện tiếp cận thông tin, tìm hiểu chính sách tín dụng ưu đãi.
Điểm đáng ghi nhận là chuyển đổi số không được triển khai như một nhiệm vụ riêng biệt mà gắn chặt với công tác dân vận, với trách nhiệm phục vụ người nghèo và các đối tượng chính sách. Trong cách làm ấy, cán bộ ngân hàng đóng vai trò hướng dẫn, các tổ chức chính trị - xã hội phối hợp tuyên truyền, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn trở thành cầu nối, còn người dân vừa là đối tượng thụ hưởng, vừa từng bước trở thành chủ thể của quá trình chuyển đổi số.
Đối với phụ nữ vùng cao, việc tiếp cận kiến thức an toàn số còn có ý nghĩa thiết thực trong quản lý tài chính gia đình, bảo vệ tài sản và phòng ngừa các nguy cơ lừa đảo. Với các hộ sản xuất kinh doanh, kỹ năng số an toàn tạo thêm điều kiện để tiếp cận thông tin, dịch vụ và những cơ hội phát triển kinh tế.
Từ thực tiễn triển khai tại Lào Cai có thể thấy, hiệu quả công tác dân vận không chỉ được đo bằng số cuộc tuyên truyền hay số người tham gia học tập, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức, kỹ năng và khả năng tiếp cận các tiện ích số của người dân. Hình ảnh cán bộ ngân hàng tận tình hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng điện thoại thông minh tại Điểm giao dịch Chế Cu Nha là minh chứng sinh động cho một phương thức dân vận mới: Gần dân để hiểu, kiên trì hướng dẫn để dân biết làm, đồng hành để người dân có thêm cơ hội thụ hưởng thành quả chuyển đổi số.
Từ đồng vốn chính sách giúp người dân phát triển sản xuất, vươn lên thoát nghèo đến những kiến thức “An toàn số” giúp họ tự tin hơn trên môi trường mạng, chi nhánh NHCSXH tỉnh Lào Cai đang góp phần làm sâu sắc thêm ý nghĩa phong trào thi đua “Dân vận khéo” trong kỷ nguyên số. Khi mỗi Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn trở thành một “hạt nhân số”, mỗi hộ vay vốn có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ an toàn, những tri thức mới sẽ tiếp tục lan tỏa từ điểm giao dịch xã đến từng thôn, bản. Đó cũng là cách để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, không để ai bị bỏ lại phía sau.
