Chính quyền Mỹ dù thế nào cũng không còn lý do để mà trì hoãn. Cuộc khủng hoảng tại Yemen càng kéo dài chỉ càng làm tồi tệ hơn tình hình kinh tế và chính trị tại quốc gia này, tạo điều kiện "đục nước béo cò" cho các phần tử Hồi giáo cực đoan đang muốn biến quốc gia tại bán đảo Arập thành một căn cứ địa mới của mình.
Theo những thông tin chính thức, Tổng thống Ali Abdullah Saleh (người đã nắm quyền tại Yemen trong suốt 33 năm) sẽ tới Mỹ để chữa bệnh. Ông Saleh hồi tháng 6 vừa rồi đã phải hứng chịu nhiều vết bỏng và vết thương, sau khi một số kẻ lạ mặt nã đạn vào dinh Tổng thống tại thủ đô Sana. Giờ đây, theo lời các trợ lý, ông ta sẽ phải trải qua những thủ tục chữa trị phức tạp.
Các bên quan tâm hiểu rất rõ rằng, kế hoạch xuất ngoại điều trị của Saleh được hình thành từ những nguyên nhân chính trị ẩn giấu đằng sau. Nói cách khác, đây chỉ là một bước đi tiếp theo trong kế hoạch hòa bình được các nước trong vùng Vịnh Persic đề xuất, theo đó Tổng thống Saleh đã chuyển giao quyền lực cho Phó tổng thống và đồng ý thành lập một chính phủ bao gồm cả các đại diện của phe đối lập.
Có điều ngay cả sau bước ngoặt trên, xung đột giữa những người ủng hộ ông Saleh và phe đối lập vẫn liên tục xảy ra ngay tại thủ đô Sana. Ngay trong ngày 27/12 vừa rồi, đã có ít nhất 20 người thiệt mạng trong một vụ xung đột giữa hai phe này. Các nhà quan sát đều cho rằng, những thay đổi về căn bản sẽ không thể xảy ra, một khi ông Saleh vẫn còn có mặt tại Yemen. Cuộc khủng hoảng kéo dài này mặt khác lại tạo điều kiện rất thuận lợi cho các phần tử Hồi giáo cực đoan, những kẻ đã coi Yemen là một căn cứ ẩn náu chính của mình. Người Mỹ nhận thức rất rõ rằng, giai đoạn bất ổn này càng nhanh chóng kết thúc, chính quyền mới càng có thể nhanh chóng bắt tay vào tập trung giải quyết một loạt vấn đề thiết yếu.
Cần nhớ là Mỹ vẫn như trước kia, đang có những quyền lợi chiến lược tại Yemen. Đầu tiên phải kể tới cuộc chiến chống lại Al-Qaeda tại bán đảo Arập. Mạng lưới khủng bố này cho dù đã có phần suy yếu trong thời gian gần đây, nhưng vẫn còn là một mối đe dọa thực tế đối với nước Mỹ, đặc biệt là đối với các đồng minh của họ trong khu vực. Nguyên nhân gây lo ngại thứ hai chính là xu hướng nổi dậy của cộng đồng người Shiite tại miền Bắc Yemen. Lực lượng này được cho là đang nhận được sự hỗ trợ từ Iran để đối đầu với Arập Xêút, đồng minh chủ chốt của Mỹ tại đây.
Những quyền lợi trên đã khiến Washington phải tìm cách nhanh chóng thúc đẩy sự ra đi của Saleh, tạo điều kiện cho quá trình thay thế chính quyền được nhanh chóng hơn. Các đại diện chính quyền Mỹ trước đó đã tuyên bố với giới báo chí rằng, một quyết định về mặt nguyên tắc đã được thông qua (cũng được một số quan chức Yemen xác nhận). Có điều Nhà Trắng cùng lúc đó cũng phải tìm kiếm những nỗ lực nhằm tránh những hậu quả bất lợi có thể nảy sinh, sau khi họ đồng ý đảm bảo nơi cư trú (cho dù với danh nghĩa nhân đạo) dành cho nhà cựu độc tài Yemen, người được cho là phải chịu trách nhiệm trước cái chết của hàng trăm người biểu tình.
Ngoài ra, các trợ lý của Obama cũng phải công khai thừa nhận vẫn chưa quên bài học từ 30 năm về trước. Ngay sau khi Mỹ quyết định cho phép nhà vua Iran bị lật đổ tới chữa bệnh, lực lượng cách mạng đã chiếm Đại sứ quán Mỹ tại Tehran, bắt các nhà ngoại giao của họ làm con tin. Nhưng nếu vẫn để Saleh quanh quẩn ở khu vực này, chẳng hạn như tại Arập Xêút, vị thủ lĩnh bị thất thế này rất có thể sẽ không chịu rời bỏ hoàn toàn cuộc chơi, can thiệp vào quá trình chuyển giao chính quyền, thậm chí có thể quay trở về bất kỳ lúc nào với lực lượng ủng hộ vẫn được trang bị vũ khí đến tận răng của mình.
Còn có một rắc rối nữa, khi một phần phe đối lập vẫn từ chối đảm bảo quyền miễn tố đối với cựu Tổng thống, họ nằng nặc đòi xét xử Saleh vì những tội ác và cả chuyện lạm dụng quyền lực. Còn đối với Washington, điều quan trọng về mặt nguyên tắc là phải đảm bảo mối quan hệ tốt với chính quyền mới tại Yemen, sao cho họ đồng ý tiếp tục hợp tác trong cuộc chiến chống khủng bố, cụ thể là không ngăn cản các chuyến bay không người lái của CIA săn lùng những tên khủng bố.
Chính vì vậy, chuyến đi theo dự kiến của Saleh tới Mỹ có kèm theo rất nhiều điều kiện khác nhau. Để phòng ngừa và tránh nguy cơ bị chỉ trích từ phía các tổ chức nhân quyền và báo chí, Washington muốn để Saleh ban đầu tới chữa trị tại một trong các nước Arập, trước khi bay tới Mỹ theo "đề xuất" của các chuyên gia y tế địa phương.
Các phương tiện truyền thông đại chúng Mỹ cho biết, Nhà Trắng còn dự định yêu cầu Saleh ký một thỏa thuận, trong đó nêu rõ lịch trình chuyển giao quyền lực, cũng như ngày tháng chính xác từ bỏ hoàn toàn quyền hành của nhà lãnh đạo Yemen. Washington vẫn dự phòng điều kiện về khả năng lưu trú vô thời hạn của Saleh trên đất Mỹ. Theo đó, ông Saleh được yêu cầu phải đoạn tuyệt hoàn toàn không can thiệp vào chính trường Yemen trong tương lai. Tại Yemen hiện giờ vẫn có nhiều họ hàng và các đồng minh của Saleh, những người chắc chắn sẽ không thể không bảo vệ quyền lợi của phe nhóm mình. Tất cả đều cho thấy, mục tiêu bình ổn tình hình tại Yemen vẫn đang là một nhiệm vụ cực kỳ nan giải của Washington
