Ukraina: Hòa bình không thể đánh đổi bằng vũ lực

Cuộc khủng hoảng Ukraina đang rẽ sang hướng mới. Chính phủ Kiev thừa nhận không thể tiêu diệt lực lượng ly khai bằng vũ lực mà phải tìm cách khác. Trong khi đó tình hình kinh tế Ukraina ngày càng sa sút do đất nước bị chia rẽ và nội chiến.

Từ hơn một tháng qua, chính quyền Ukraina liên tục phát đi thông báo cho thấy họ đang chuẩn bị cho cuộc tấn công cuối cùng vào hai thành trì của phe ly khai ở miền Đông là Donetsk và Lugansk. Tuy nhiên, dường như mọi cuộc "đánh thử" của quân đội chính phủ đều bị phe nổi dậy đẩy lùi. Tổn thất của cả hai phe đều lớn.

Chỉ trong ngày 20/8 đã có 43 dân thường thiệt mạng trong cuộc giao tranh giữa quân đội và các tay súng đòi liên bang hóa ở Donetsk. Ngoài ra, phát ngôn viên Hội đồng An ninh quốc gia và Quốc phòng Ukraina Andrey Lysenko cùng ngày thừa nhận các tay súng đã bắn rơi máy bay tiêm kích SU-25 trên bầu trời Lugansk và hiện chưa rõ số phận của viên phi công lái chiếc máy bay trên.

Nhận thấy tình hình ở miền Đông Ukraina không thể giải quyết chỉ bằng vũ lực, Chính phủ Kiev vừa tuyên bố đổi chiến thuật: Cô lập các cứ địa của phe nổi dậy khỏi khu vực biên giới với nước Nga. Ngày 20/8, trong cuộc gặp với Phó Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc phụ trách các vấn đề chính trị Jeffrey Feltman đang có chuyến công du Kiev theo ủy nhiệm của Tổng Thư ký Ban Ki-moon, Tổng thống Ukraina, Petro Poroshenko, thừa nhận tình hình ở miền Đông Ukraina không thể giải quyết chỉ bằng vũ lực.

Theo ông Poroshenko, các lực lượng chính phủ hiện nay phải gộp lại để chuẩn bị một cuộc tấn công mới nhằm cô lập các phiến quân, không cho họ tiếp cận với vùng biên giới Nga, mà họ vẫn còn kiểm soát một phần.

Tổng thống Ukraina Poroshenko (trái) tiếp Phó Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Jeffrey Feltman tại Kiev ngày 20/8.
Tổng thống Ukraina Poroshenko (trái) tiếp Phó Tổng Thư ký Liên Hiệp Quốc Jeffrey Feltman tại Kiev ngày 20/8.

Ban tham mưu chiến dịch quân sự Ukraina ở vùng Donetsk và Lugansk xác nhận rằng, các nỗ lực chính của lực lượng Ukraina đang tập trung vào việc cô lập các địa bàn (dưới sự kiểm soát của phe ly khai) để ngăn chặn hành vi xâm nhập của các nhóm vũ trang bất hợp pháp, cũng như các nhóm trinh sát và phá hoại đến từ bên ngoài. Từ trước đến giờ, Kiev và phương Tây luôn cáo buộc Nga hỗ trợ vũ khí và nhân lực cho lực lượng ly khai đòi liên bang hóa ở miền Đông Ukraina. Moskva luôn bác bỏ điều này.

Trước đó, Tổng thống Poroshenko nói rằng, quân nổi dậy ở miền Đông Ukraina đã nhận 1.200 chiến binh mới được huấn luyện kỹ càng, cùng với xe tăng và xe bọc thép.

Theo giới quan sát, chiến thuật mới của chính quyền Kiev là nhằm cắt đứt mọi nguồn cung cấp vũ khí, đạn dược và chiến binh từ bên ngoài cho quân nổi dậy. Làm được vậy thì chỉ trong một thời gian ngắn, lực lượng chống đối đang tử thủ bên trong Donetsk và Lugansk sẽ ra tự ra đầu hàng. Tuy nhiên, vấn đề giành quyền kiểm soát vùng biên giới giữa Nga và Ukraina không phải là mới. Trong quá khứ, lực lượng chính phủ đã cố gắng làm việc này nhiều lần nhưng chưa bao giờ thành công.

Các nhà phân tích còn cho rằng Tổng thống Ukraina đang lúng túng và liên tục thay đổi chiến thuật, chiến lược. Có nhiều tổn thất nặng nề cả trong bộ phận dân thường lẫn trong đội ngũ các lực lượng vũ trang Ukraina. Phát biểu của ông Poroshenko với đại diện của Tổng thư ký Liên Hiệp Quốc hàm chứa nhiều thông điệp khác nhau. Đó là ông Poroshenko thực sự muốn ngồi vào bàn đàm phán, đi đôi với việc chấm dứt hoạt động quân sự.

Nhưng đó là một vấn đề hoàn toàn khác nếu ông Poroshenko có ý đề cập đến áp lực từ phía các nước phương Tây vào lực lượng dân quân và nước Nga khi cho rằng không thể chiến thắng bằng các biện pháp quân sự và cần thiết phải sử dụng các biện pháp chính trị.

Kiev thừa nhận tình hình ở miền đông không thể giải quyết bằng vũ lực.
Kiev thừa nhận tình hình ở miền đông không thể giải quyết bằng vũ lực.

Ngày 26/8 tới, ông Poroshenko sẽ đến thủ đô Minsk của Belarus dự hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo của Liên minh Hải quan - Nga, Belarus và Kazakhstan. Trên thực tế đây là cuộc gặp đầu tiên của ông với Tổng thống Nga Vladimir Putin nếu không kể đến lần giao lưu ngắn ngủi giữa hai bên trong lễ kỷ niệm ở Normandy hồi đầu mùa hè. Vì vậy, ông Poroshenko không đến một mình mà đi cùng với một nhóm hỗ trợ của Liên minh châu Âu. Cuộc họp này là cần thiết dù chỉ vì lý do Ukraina đang cảm thấy mình gặp nguy hiểm từ sự đe dọa của Nga và do đó liên tục yêu cầu sự hỗ trợ của phương Tây về tài chính, quân sự và chính trị. Các chính trị gia sẽ hiểu nhau dễ dàng hơn khi mắt nhìn tận mắt.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng, không nên kỳ vọng quá nhiều vào cuộc họp này. Nói rằng ông Poroshenko có quan điểm riêng của mình khi nhìn nhận vấn đề thì đó sẽ là sự phóng đại rất tích cực. Những quan điểm của ông ấy mang tính chất thích nghi. Nếu như người ta khuyên rằng ông ta có thể giành được chiến thắng quân sự, ông ta sẽ tiến về phía trước. Nếu như ông ta cảm thấy rằng điều này bây giờ khó có thể xảy ra, ông ta sẽ dừng lại và nói: phương Tây phải hỗ trợ vũ khí để ông ta giành được chiến thắng. Lập trường của Tổng thống Poroshenko sẽ còn thay đổi nhiều lần nữa.

Tuy nhiên một cuộc đối thoại là cần thiết. Với ông Poroshenko, người hành động tự chủ hay theo mệnh lệnh, hiện đang sa lầy trong cuộc xung đột Ukraina. Kiev và Brussels buộc phải thừa nhận rằng dự định đối phó thật nhanh chóng với cuộc kháng chiến ở phía đông nam đã thất bại. Rằng việc tiếp tục các hoạt động vũ trang sẽ dẫn đến những nạn nhân mới mà sớm hay muộn rồi họ cũng sẽ phải chịu trách nhiệm. Nhưng làm thế nào để thuyết phục họ rằng kế hoạch mới phải là một kế hoạch hòa bình chứ không thể vẫn là kế hoạch quân sự như trước đây.

Nửa năm sau khi cuộc khủng hoảng nổ ra, nền kinh tế của Ukraina ngày càng lún sâu vào khủng hoảng. Nợ quốc gia và nợ được Chính phủ bảo lãnh của Ukraina tính đến ngày 30-6 đã tăng lên 821,8 tỉ hryvnia (hiện 1 USD tương đương khoảng 13 hryvnia), từ 683 tỉ hryvnia hồi cuối tháng 2. GDP của Ukraina trong năm 2013 đứng ở mức 0%, còn trong 6 tháng đầu năm nay giảm 4,7%.

Theo dự báo, GDP của Ukraina năm nay sẽ ở mức âm 6%-7%. Trong khi đó, lạm phát từ mức 0,5% năm ngoái đã tăng vọt lên 12% chỉ trong vòng 7 tháng đầu năm 2014, và dự kiến sẽ tăng lên mức 19%-20% trong năm nay. Chính phủ Ukraina cũng đã phải tăng mức thâm hụt ngân sách lên 5% trong năm nay, cao hơn dự báo ban đầu (4,5%).

Trong bối cảnh kinh tế suy thoái, giá cả cũng không ngừng leo thang. Trong vòng 1 năm, giá vé tàu đã tăng 3 lần, mỗi lần tăng 10%. Giá khí đốt, điện, nước và các loại nông sản cũng tăng gấp nhiều lần. Ngoài ra, còn chưa kể đến những thiệt hại từ cuộc xung đột vũ trang ở miền Đông, hiện theo ước tính sơ bộ đã lên tới gần khoảng 615 triệu USD.

Trước tình hình này, ngày 21/8, Bộ trưởng Phát triển Kinh tế và Thương mại, Pablo Sheremeta đã đệ đơn từ chức. Giải thích với báo giới, ông Sheremeta cho biết lý do khiến ông từ chức là vì không đồng ý với quy trình Chính phủ Ukraina phê chuẩn chức vụ đại diện thương mại của đất nước.

Ông cho rằng việc chính phủ phê chuẩn đại diện thương mại, chức vụ mang hàm Thứ trưởng, là vi phạm quy định hàm chức vụ này phải do bộ trưởng đề cử. Nội chiến cộng với những mâu trong nội bộ chính quyền Kiev trong thời gian qua càng làm cho Ukraina chìm sâu vào khủng hoảng. Hy vọng hòa bình cho quốc gia Đông Âu này còn quá xa vời

Mộc Thạch (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.