Ukraina: Chưa thấy ánh sáng cuối đường hầm

Giao tranh bạo lực tiếp tục gia tăng tại các tỉnh miền đông -nam Ukraina giữa lực lượng ly khai và quân đội chính phủ ngay cả khi nước này vừa có một tân tổng thống. Dường như chưa có lối thoát nào cho cuộc khủng hoảng Ukraina hiện nay.

Ngày 29/5, chính quyền Kiev cho biết những phần tử đòi ly khai ở miền Đông Ukraina đã bắn rơi một chiếc máy bay trực thăng. Nguyồn tin chính phủ Ukraina cho biết: 14 quân nhân thiệt mạng khi "những phần tử khủng bố" dùng súng vác vai bắn phi đạn bắn rơi chiếc trực thăng đó gần thành phố Slovyansk do phiến quân kiểm soát.

Trong số những người thiệt mạng có Đại tướng Serhiy Kulchytskiy, người đứng đầu Cục Tác chiến và Huấn luyện đặc biệt của Lực lượng Phòng vệ Quốc gia Ukraina.

Cũng trong ngày 29/5, một thủ lĩnh của phe đòi ly khai nói rằng nhóm của ông đang bắt giữ 4 quan sát viên châu Âu đã biệt tích từ tối 26/5. Ông Vyacheslav Ponomarev, người tự xưng là "thị trưởng nhân dân của thành phố Slovyanks", cho biết các quan sát viên vẫn khỏe mạnh và sẽ được trả tự do trong nay mai. Ponomare cho biết, ông đã cảnh cáo Tổ chức An ninh và Hợp tác châu Âu (OSCE) là các quan sát viên của tổ chức này không được tới vùng này, nhưng họ vẫn tới nơi, bất chấp lời cảnh báo.

Hôm 28/5, Tổ chức OSCE cho biết một nhóm khác, gồm 11 quan sát viên, đã bị câu lưu trong cùng khu vực, nhưng sau đó đã được thả. Các quan sát viên này đến Ukraina trong một sứ mạng nhằm giảm thiểu căng thẳng và thúc đẩy cho hòa bình và an ninh.

Khói bốc lên từ địa điểm chiếc trực thăng bị bắn rơi, bên ngoài Slovyansk, Ukraina ngày 29/5.
Khói bốc lên từ địa điểm chiếc trực thăng bị bắn rơi, bên ngoài Slovyansk, Ukraina ngày 29/5.

Ngày 29/5, Nhà Trắng cho biết vụ máy bay trực thăng của chính phủ bị phe ly khai ở Ukraina bắn rơi cho thấy quân nổi dậy tiếp cận được "các loại vũ khí tiên tiến và những hỗ trợ khác từ bên ngoài", ám chỉ Nga cung cấp vũ khí cho phe ly khai ở Ukraina.

Trong một phát biểu riêng rẽ, Ngoại trưởng Mỹ John Kerry cùng ngày nêu lo ngại với người đồng cấp Nga về tình trạng bạo lực đang diễn ra, và về tin tức nói rằng chiến binh nước ngoài xâm nhập Ukraina từ lãnh thổ của Nga.

Trong khi đó, các báo mạng của Nga đang tố cáo vai trò của phương Tây trong việc xúi giục chính quyền Kiev đàn áp người dân nói tiếng Nga ở các tỉnh miền Đông Ukraina. Hãng tin RIA Novosti đưa tin:  Ngoài hàng chục thi thể của dân quân Donetsk còn có rất nhiều thi thể của dân thường. Tất cả những người này là nạn nhân của các cuộc tấn công bạo lực vào thành phố trong những ngày gần đây do các đơn vị quân đội trung thành với Kiev, các lính đặc nhiệm cận vệ quốc gia và các đơn vị đặc nhiệm thực hiện.

Người dân chết dưới bom đạn, bị nổ mìn, do tên lửa bắn từ máy bay và trực thăng của quân đội chính phủ... Các kênh truyền hình Nga công bố cảnh quay vụ tấn công tên lửa vào Donetsk, cảnh khủng khiếp với những xác chết trên đường phố và trong nhà xác.

Theo chính quyền nước Cộng hòa nhân dân (tự phong) Donetsk, trên địa bàn thành phố, binh sĩ Ukraina đã nổ súng vào 2 chiếc xe tải chở những người bị thương tới bệnh viện, rồi bắn tên lửa không đối đất. Chỉ riêng trong một chiếc xe tải có khoảng 35 người bị thương đã bị giết chết. Khi tâm sự với các nhà báo Nga, các cụ già địa phương nói rằng, hành động tàn bạo như vậy họ đã không nhìn thấy ngay cả khi nước Đức chiếm đóng thành phố trong những năm 1941-1943.

Hai tay súng lực lượng ly khai đang hộ tống một nhà hoạt động thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk hôm 29/5/2014.
Hai tay súng lực lượng ly khai đang hộ tống một nhà hoạt động thuộc Cộng hòa Nhân dân Donetsk hôm 29/5/2014.

Trước tình hình này, Moskva kêu gọi chấm dứt ngay hoạt động quân sự của Ukraina nhắm vào những phần tử đòi ly khai thân Nga, trong lúc các giới chức ở Kiev hứa tiếp tục cuộc hành quân cho tới khi nào các phiến quân đầu hàng hoặc bị tiêu diệt. Phòng thông tin Điện Kremlin trích lời Tổng thống Vladimir Putin kêu gọi "ngưng ngay những hành động trừng phạt quân sự" ở đông nam Ukraina và bắt đầu "cuộc đối thoại hòa bình" giữa Chính phủ Ukraina và phe đòi ly khai.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống vừa mới được bầu Petro Poroshenko bày tỏ mong muốn tiến hành ngay lập tức các cuộc thương lượng với Mỹ và châu Âu về một liên minh quốc phòng "để bảo vệ Ukraina" về mặt quân sự. Theo giới quan sát, tân Tổng thống Poroshenko dù đã giành được chiến thắng áp đảo, nhưng sẽ đối mặt với những nhiệm vụ bất khả thi. Đó là đất nước đang bị xâu xé bởi các cuộc đối đầu quân sự ở miền Đông. Đó là một nền kinh tế èo uột.

Tờ Le Monde nhận định: Ông Poroshenko phải hiểu là muốn giải quyết xung đột ở miền Đông, thì chính phủ của ông phải cần hợp tác với Nga. Giải pháp quân sự là không thể. Các tay súng miền Đông được Nga ủng hộ, bởi thế nếu không hợp tác với Nga thì không thể ổn định tình hình.

Tương lai của Ukraina tùy thuộc những điều kiện nào? Tổng thống mới của Ukraina cho biết chủ trương và lịch trình làm việc đầu tiên: Hợp tác tốt với EU và tái lập quan hệ với Moskva. Sau lễ nhậm chức Tổng thống vào ngày tới đây 8/6, ông sẽ đi Ba Lan để gặp Tổng thống Obama và đại diện của EU, sau đó sẽ thăm Nga gặp Tổng thống Putin. Về chính sách đối nội, ông chủ trương tha thứ cho những ai từ bỏ bạo động và những người gốc Nga ở Ukraina có quyền giữ ngôn ngữ của họ.

Qua các tuyên bố đầu tiên này cho thấy, trong nước, ông Poroshenko muốn hòa giải với nhóm người gốc Nga ở miền Đông và Nam Ukraina và về ngoại giao, ông muốn dựa lưng vào Mỹ và EU để thương lượng trong thế tốt với Nga.

Theo giới phân tích, tương lai Ukraina trong thời gian tới sẽ tùy thuộc vào: 1) Sự ủng hộ của Mỹ và EU cả trong ngoại giao, kinh tế và tài chính, 2) Mức độ can thiệp của Nga và 3) Hai việc trên lại tùy thuộc rất lớn vào sự khôn ngoan của tân Tổng thống Ukraina, đó là ông có hòa giải được các lực lượng trong nước để cô lập các nhóm quá khích không? Có cải thiện mau chóng và hiệu quả trong kinh tế, tài chính và chống tham nhũng không? Nếu không giải quyết tốt được các khó khăn trên thì ông Poroshenko sẽ chỉ là "Vua sôcôla" gặp lửa nóng lại tan ra 

Mộc Thạch (theo báo nước ngoài)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.