Ngày 26/10, tập đoàn năng lượng Eni của Italia đã ký kết các hợp đồng trị giá lên tới 1,8 tỷ USD (1,61 tỷ euro) nhằm xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ khai thác mỏ khí đốt tự nhiên Kronos, nằm trong Vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Cộng hòa Síp.
Dự án hướng tới thương mại hóa nguồn khí đốt tự nhiên của Cộng hòa Síp thông qua Ai Cập, với kế hoạch xuất khẩu sang thị trường quốc tế, đặc biệt là châu Âu, ngay sau khi hoạt động khai thác bắt đầu, dự kiến vào năm 2028.
Các thỏa thuận đánh dấu cột mốc quan trọng trong nỗ lực củng cố vị thế của Síp trên bản đồ năng lượng Đông Địa Trung Hải, đồng thời góp phần đa dạng hóa nguồn cung khí đốt tự nhiên cho châu Âu.
Trong tuyên bố bằng văn bản về thỏa thuận, Tổng thống Síp Nikos Christodoulides khẳng định: “Việc ký kết các hợp đồng trị giá lên tới 1,8 tỷ USD nhằm phát triển mỏ Kronos, qua đó tiến tới khai thác thương mại khí đốt tự nhiên lần đầu tiên của Síp, thể hiện sự tin tưởng mạnh mẽ vào triển vọng năng lượng của đất nước chúng tôi, đồng thời mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng về địa chính trị và kinh tế”.
Trữ lượng khí đốt ước tính 85 tỷ m3
Mỏ Kronos có trữ lượng khí đốt tự nhiên ước tính 85 tỷ m3 . Khi đi vào vận hành ổn định, sản lượng khai thác dự kiến có thể đạt tới 14,16 triệu mét khối mỗi ngày.
Khí đốt khai thác từ mỏ Kronos sẽ được vận chuyển đến Ai Cập để xử lý thông qua hệ thống cơ sở hạ tầng hiện có, bao gồm các công trình kết nối với mỏ khí đốt Zohr ngoài khơi nước này.
Sau đó, khí đốt sẽ được đưa đến nhà máy khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) Damietta để xuất khẩu sang các thị trường quốc tế, chủ yếu là châu Âu.
Việc tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có của Ai Cập là một trong những trụ cột quan trọng của dự án, tạo điều kiện phát triển mỏ khí đốt thông qua các quan hệ đối tác năng lượng trong khu vực, đồng thời thúc đẩy khai thác thương mại nguồn tài nguyên này.
Chiến lược năng lượng giữa Síp, Hy Lạp, Ai Cập và Italia
Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế và thương mại, dự án phát triển mỏ Kronos còn cho thấy tầm quan trọng chiến lược của việc tăng cường hợp tác năng lượng trong khu vực Đông Địa Trung Hải.
Hợp tác giữa Síp, Hy Lạp, Ai Cập và Ý có thể trở thành trụ cột quan trọng trong việc hình thành một hành lang năng lượng rộng lớn hơn, kết nối các mỏ khí đốt ở Đông Địa Trung Hải với thị trường châu Âu.
Trong đó, Síp có tiềm năng cung cấp thêm sản lượng khí đốt tự nhiên; Ai Cập sở hữu hệ thống cơ sở hạ tầng xử lý và hóa lỏng khí đốt; Hy Lạp có vị trí địa lý chiến lược cùng mạng lưới kết nối năng lượng, tạo điều kiện vận chuyển năng lượng đến khu vực Đông Nam và Trung Âu; trong khi Italia đóng vai trò cửa ngõ quan trọng để tiếp cận một trong những thị trường năng lượng lớn nhất Liên minh châu Âu (EU).
Việc khai thác hiệu quả những lợi thế này có thể mở ra cơ hội đầu tư vào cơ sở hạ tầng, tăng cường quan hệ thương mại và phát triển các tuyến vận chuyển năng lượng mới. Đồng thời, sự hợp tác cũng góp phần nâng cao vị thế đàm phán của các quốc gia châu Âu và giảm thiểu rủi ro do phụ thuộc vào số ít nhà cung cấp và các tuyến vận chuyển năng lượng.
Tăng cường an ninh năng lượng và đa dạng hóa nguồn cung cho châu Âu
Đối với Síp, ý nghĩa của các thỏa thuận không chỉ giới hạn ở giá trị kinh tế trước mắt.
Cam kết đầu tư của Eni thể hiện niềm tin vào triển vọng phát triển năng lượng của Síp, đồng thời củng cố cơ sở cho việc khai thác các nguồn tài nguyên năng lượng tại khu vực châu Âu nhằm giảm sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp bên ngoài.
Những diễn biến này càng có ý nghĩa trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang, cùng với những lo ngại về tác động của cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran tại eo biển Hormuz, một trong những tuyến vận tải năng lượng quan trọng nhất thế giới.
Nguy cơ gián đoạn dòng chảy năng lượng trong khu vực tiếp tục cho thấy nhu cầu cấp thiết của châu Âu trong việc tìm kiếm các nguồn cung thay thế và củng cố quan hệ đối tác chiến lược với những quốc gia sở hữu tài nguyên năng lượng và cơ sở hạ tầng phục vụ xuất khẩu.
Trong bối cảnh đó, việc phát triển các mỏ khí đốt mới tại Đông Địa Trung Hải có thể góp phần đa dạng hóa cơ cấu nguồn cung năng lượng của châu Âu, qua đó giảm thiểu rủi ro do phụ thuộc quá mức vào một số quốc gia hoặc một số tuyến vận chuyển nhất định.
Tuy nhiên, việc đưa mỏ Kronos vào khai thác không đồng nghĩa với khả năng thay thế ngay lập tức nguồn cung khí đốt từ Mỹ hay Nga, mà chủ yếu bổ sung thêm một lựa chọn vào danh mục nguồn cung năng lượng của châu Âu.
