Dân sẽ đảo chính nếu chính phủ mới cải thiện được vấn đề an ninh
Ba quốc gia: Guatemala, El Salvador và Honduras hiện đang hình thành nên "Tam giác quỷ phía Bắc" của Trung Mỹ, đây là những nơi buôn bán ma túy với các băng đảng đường phố diễn ra không thể quản lý được. Các quốc gia này cần sự giúp đỡ từ bên ngoài, và đã tới lúc, các khu vực còn lại của Mỹ Latinh thể hiện sự quan tâm của mình đối với 3 nước này.
Mỗi năm, các quốc gia nhỏ bé: Guatemala, Honduruas và El Salvador-hay còn gọi là "Tam giác quỷ phía Bắc" - đã xảy ra các vụ trọng án, bạo lực hơn cả 27 thành viên của EU kết hợp lại.
Theo Văn phòng Liên Hiệp Quốc về ma túy và tội phạm, Honduras dẫn đầu thế giới về các vụ giết người bạo lực với 82,1 vụ mỗi năm/100.000 dân; theo sau là El Salvador với 66 vụ/100.000 dân. Hai quốc gia Trung Mỹ này đã vượt qua cả các nước Trung Đông và châu Phi về các cuộc xung đột vũ trang. Guatemala đứng thứ 7 với 41 vụ giết người/100.000 người (có thể so sánh với những con số ở Pháp với 1,4 vụ/ 100.000 dân và ở Hoa Kỳ là 5/100.000 dân).
Sự tàn phá do các vụ ẩu đả gây ra rõ ràng đang tăng nhanh ở cả 3 nước. Nguyên nhân là do chính phủ các nước còn yếu kém, cộng với sự tham nhũng trong hệ thống cảnh sát và các cơ quan nhà nước. Ngoài ra, những người trẻ tuổi thất nghiệp, sống bên lề xã hội, trong cảnh nghèo đói luôn nổi dậy. Tóm lại, đây là những nơi có điều kiện tốt để các băng đảng lộng hành.
Cái chết chờ đợi bất cứ ai dám chống lại những ông trùm ma túy ở những nước trên. Tuy nhiên, chính những người tham gia vào các băng đảng ma túy cũng chịu chung số phận này. Những chủ băng đảng thuộc tập đoàn ma túy phân phát vũ khí cho các băng nhóm tội phạm, tạo ra những nhóm nhỏ và có khả năng tự điều tiết. Sau đó, các băng nhóm nhỏ này tự do sử dụng vũ khí "cá nhân" để hành nghề.
Các công ty tư nhân ở các nước trên chi tiêu trung bình 20% ngân sách điều hành vào vấn đề an ninh cho nhân viên mỗi năm.
Bạo lực nghiêm trọng không những ngăn cản sự đầu tư trong khu vực mà còn đe dọa làm xói mòn tới quá trình xây dựng một nền dân chủ vững chắc, chủ thể (thời gian gần đây, các nước trong khu vực đã và đang xây dựng một nền dân chủ tự quyết để giũ sạch những kẻ độc tài và những cuộc nội chiến). Nghiên cứu gần đây cho thấy, hơn nửa số dân ở Trung Mỹ sẽ ủng hộ một cuộc đảo chính nếu chính phủ mới có khả năng cải thiện được vấn đề an ninh.
Tìm kiếm những giải pháp
Các chính trị gia và lãnh đạo cảnh sát các nước đang từng bước đưa ra những giải pháp cải thiện tình hình. Chẳng hạn, những cải cách mới về thuế sẽ cho phép chính phủ các nước tăng ngân quỹ công cộng. Với hệ thống đang hiện hành, doanh thu thuế ở các nước bạo lực nhất của Trung Mỹ vô cùng thấp, chỉ khoảng 10% trong tổng số GDP. Việc tăng thuế doanh thu sẽ tạo điều kiện cho các nhà nước tăng cường những biện pháp cho vấn đề an ninh.
Hệ thống đảng phái chính trị cũng cần phải cải cách lại, bởi hệ thống hiện tại đã để lại một lợi thế cho các nhóm tội phạm dễ dàng tận dụng và chính điều này sẽ ngày càng ảnh hưởng trực tiếp tới chính trị. Hệ thống cảnh sát, quân sự và tư pháp cũng cần có những cải cách mới.
Tuy nhiên, vấn đề trở nên khó khăn hơn. Những cải cách mới đòi hỏi phải có nhiều nguồn tài trợ hơn rất nhiều so với những gì mà các nước Trung Mỹ có thể đáp ứng trong hoàn cảnh hiện nay. Trong lịch sử, sự trợ giúp chỉ có thể đến từ nước Mỹ. Tuy nhiên, ngày nay, có nhiều dấu hiệu cho thấy, Hoa Kỳ chưa sẵn sàng phát động "kế hoạch Colombia hóa"- đẩy mạnh nỗ lực nhằm chấm dứt nạn buôn bán ma túy và bạo lực bắt đầu vào năm 1999.
Mỹ ngày càng triệt phá các đường dây ma túy từ Trung Mỹ tới quốc gia này. Cũng tại Mỹ, việc tiêu thụ cocain đã giảm đi đáng kể trong những thập kỷ qua, một vài tiểu bang còn có ý tưởng xóa bỏ các hình phạt tội phạm đặc biệt trong tình hình kinh tế đang bị suy thoái. Đây cũng không phải là thời điểm thích hợp để Mỹ giúp các nước mở chiến dịch quân sự giống như ở Colombia. Ngoài ra, chính quyền Mỹ hiện chủ yếu quan tâm tới việc ngăn chặn nạn buôn bán ma túy ở phía bắc. Phần lớn các loại ma túy tại Trung Mỹ đã phải chấm dứt quá trình vận chuyển từ phía đông khu vực tới châu Âu hay quay trở lại Nam Mỹ. Tại cuộc họp, các nhà chức trách đã đề xuất sự giúp đỡ từ chính các nước khu vực Mỹ Latinh thay vì Hoa Kỳ - đây đang được coi như một khu vực có tài chính và nguồn lực để giải quyết bạo lực ma túy. Brazil được đề nghị hợp tác với Mexico để trợ giúp với vai trò là nước đi đầu. Sau đó, hai nước này khuyến khích các nước ở Mỹ Latinh cùng tham gia.
Đây sẽ là một dự án đầu tiên thích hợp cho cộng đồng Mỹ Latinh và các nước vùng Caribbean (CELAC)-một khu vực được hình thành vào tháng 2-2010. Khác với các tổ chức của Hoa Kỳ, CELAC không bao gồm Hoa Kỳ và Canada.
Khi đi thẳng vào vấn đề nổi cộm, các nước nhỏ thuộc khu vực Mỹ Latinh cũng sẽ có cơ hội thử sức với các vấn đề mang tính sáng tạo - nói cách khác, việc tăng các "lệnh cấm và các chiến thuật chống tội phạm" của các nước này sẽ được Washington ủng hộ. Chính sách của nội khối không bị áp lực từ ngoài, sẽ phù hợp với thực tế ở Trung Mỹ. Tuy nhiên, chiếc đồng hồ vẫn kêu tích tắc. Đó không phải là sự phóng đại tình hình để nói rằng, bạo lực ở Trung Mỹ hiện vẫn là chủ đề nổi bật nhất khu vực Mỹ Latinh hiện nay
