Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Thanh Hóa, đến nay trên địa bàn tỉnh có 30 giấy phép khai thác cát, trong đó có 28 giấy phép khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường còn hạn với tổng công suất cấp phép là 0,842 triệu m3/năm; 2 mỏ vừa hết hạn trong tháng 4/2025. Đáng chú ý, qua khảo sát cho thấy, chỉ có 1 mỏ cát nằm tại địa bàn huyện Yên Định đang hoạt động khai thác, công suất 15.000 m3/ năm, chiếm khoảng 1,78% so với tổng công suất được cấp phép.
Để giải quyết tình trạng trên, đại diện lãnh đạo các địa phương, các doanh nghiệp hoạt động khai thác, kinh doanh khoáng sản trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá đã nêu những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị các biện pháp tháo gỡ. Trong đó, các doanh nghiệp kiến nghị tiếp tục cho sử dụng phương tiện cũ để khai thác trong phạm vi mỏ được cấp phép trong thời gian đang thực hiện các thủ tục cải hoán, đóng mới tàu thuyền, đảm bảo theo quy định về đăng ký, đăng kiểm, vì thời gian cải hoán, đóng mới tàu thuyền phải kéo dài từ 4 tháng đến 1 năm.
Trên cơ sở báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường và kiến nghị của các ngành, địa phương, doanh nghiệp liên quan, ông Lê Đức Giang – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hoá yêu cầu văn phòng UBND tỉnh lập báo cáo thực trạng tình hình khai thác khoáng sản cát xây dựng trên địa bàn tỉnh, báo cáo Thường trực UBND tỉnh. Đồng thời, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Sở Xây dựng tổ chức đoàn công tác học tập kinh nghiệm, cách làm tại một số địa phương lân cận trong việc quản lý, khai thác tài nguyên khoáng sản. Chuẩn bị nội dung báo cáo phục vụ hội nghị thường trực UBND tỉnh tiếp tục tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp trong khai thác khoáng sản thời gian tới. Đối với các kiến nghị nâng công suất mỏ và những đơn vị chưa được thuê đất, Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các sở ngành liên quan sớm giải quyết các thủ tục, hỗ trợ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật.
Thực tế trên cho thấy, tình trạng khan hiếm cát xây dựng ở Thanh Hoá đang ở mức báo động, điều này ảnh hưởng đến tiến độ thi công các công trình hạ tầng và dân dụng trên địa bàn. Qua trao đổi với phóng viên, đại diện một doanh nghiệp xây dựng trên địa bàn tỉnh Thanh Hoá cho biết, từ đầu năm đến nay, giá vật liệu xây dựng đất, đá, cát… tăng liên tục. Nhất là sau khi cơ quan Công an bắt giữ một số chủ mỏ cát có hành vi vi phạm pháp luật thì giá vật liệu xây dựng tăng đột biến, nhất là giá cát xây dựng. Hiện nay, mỗi khối cát sử dụng cho việc trộn bê tông là khoảng trên dưới 800.000 đồng/m3, với tình trạng này, sắp tới chắc chắn có tiền cũng không có cát để mua.
Hiện nay, giá vật liệu xây dựng tăng cao không chỉ riêng ở Thanh Hoá mà còn diễn ra ở nhiều tỉnh, thành khác trên cả nước. Nếu như trước đây, khi giá cát xây dựng ở Thanh Hoá tăng cao, người dân, doanh nghiệp mua cát từ tỉnh Nghệ An chở ra với giá khoảng 500.000 đồng/m3; tuy nhiên, việc mua cát ở Nghệ An cũng chỉ diễn ra trong một khoảng thời gian ngắn, vì sau đó giá cát ở Nghệ An cũng đã tăng cao. Nguyên nhân khiến giá cát tăng cao thì có nhiều, nhưng chắc chắn rằng, sau khi lực lượng Công an bắt giữ, khởi tố một số chủ mỏ ở Thanh Hoá có hành vi vi phạm pháp luật, khiến nhiều mỏ cát có liên quan bị đình chỉ để điều tra. Những mỏ cát còn lại, mặc dù còn trữ lượng, còn thời hạn cho phép nhưng nếu chưa đủ các thủ tục về đất đai, bến bãi thì không dám khai thác tiếp… Kể cả những mỏ cát đầy đủ thủ tục pháp lý nhưng có thể đã gần hết trữ lượng cho phép hàng năm hoặc hoá đơn được cấp gần hết nên cũng dừng lại nghe ngóng tình hình.
Xử lý thành công cát biển thành cát xây dựng 
Giá cát xây dựng liên tục "nhảy múa" sau chiến dịch xử lý cát tặc 
Giá cát xây dựng ở miền Tây tăng chóng mặt 
