Tình báo Pakistan ISI đối mặt với cuộc chiến pháp lí

Từ lâu không bị thách thức, nhưng lần này Cơ quan tình báo Pakistan (ISI) phải đối mặt với một loạt vụ kiện về những chiến dịch đen tối nhất của ISI, cũng như đang chịu sự dò xét bất thường của cơ quan pháp luật. Ngày càng có thêm nhiều tiếng nói kêu gọi chính quyền Pakistan áp dụng những hạn chế mới đối với cơ quan tình báo quyền lực không hề bị cản trở này.

Các nhà phân tích nhận định những vụ án chống lại ISI không chắc sẽ có cơ may thành công, thậm chí một số ít người còn tin rằng những vụ kiện sẽ bị gây cản trở vì dám chống lại nền tảng của quyền lực quân sự tối cao ở Pakistan.

Trong vụ án thứ nhất, mở phiên tòa hôm 1/2/2012, Tòa án Tối cao ra lệnh cho ISI giải thích việc tại sao 4 tù nhân do cơ quan này giam giữ bị chết trong những hoàn cảnh bí ẩn trong 6 tháng qua.

Vụ án thứ hai, dự kiến mở phiên tòa vào ngày 29/2/2012, lật lại vụ bê bối liên quan đến bầu cử (được gọi là vụ "Mehrangate") vốn đã "ngủ yên" từ lâu, trong đó tập trung vào khoản tiền đóng góp bất hợp pháp 6,5 triệu USD được coi là một phần trong chiến dịch bí mật của ISI (và cuối cùng đã thành công) nhằm gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử năm 1990.

Hai vụ án đã đánh thẳng vào trung tâm quyền lực của ISI - cơ quan có quyền tự ý giam giữ công dân và tự do can thiệp vào đời sống chính trị của Pakistan. Những vụ kiện xảy đến sau 1 năm ISI gặp nhiều sóng gió - như là cơ quan phải đối mặt với những sự chỉ trích gay gắt về vụ trùm khủng bố Osama bin Laden bị biệt kích Mỹ giết chết ngay bên trong lãnh thổ Pakistan; và mới đây nhất là vai trò của cơ quan trong một vụ bê bối chính trị u ám làm dấy lên lời đồn đại về một âm mưu đảo chính quân sự.

Hiện nay ISI đang gặp thách thức từ một người mà họ không hề ngờ được - đó là lãnh đạo Tòa án tối cao Iftikhar Muhammas Chaudhry. Trong thời gian gần đây, thẩm phán Chaudhry bị chỉ trích vì đã có hành động nương tay đối với quân đội khi ông xử lý cuộc đối đầu giữa chính quyền và quân đội. Nhưng nay Chaudhry có vẻ như đã quyết định chứng minh rằng ông không hề nương tay với quân đội. Ayaz Amir, chính khách đối lập ở Punjab, nhận định hai vụ kiện chống ISI là phản ứng không thể tránh khỏi của công luận và người ta muốn nhìn thấy những phiên tòa đại diện cho người dân. Và hành động của tòa án tối cao đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi của dân chúng Pakistan.

Thẩm phán chủ tịch tòa án tối cao Pakistan, Iftikhar Muhammad Chaudhry (giữa), giữa những người ủng hộ ông trong năm 2009.

Thẩm phán chủ tịch tòa án tối cao Pakistan, Iftikhar Muhammad Chaudhry (giữa), giữa những người ủng hộ ông trong năm 2009.

Ngày 3/2, Chaudhry Nisar Ali Khan, lãnh đạo phe đối lập ở Quốc hội Pakistan, so sánh quân đội nước này với "mafia" trong cuộc tranh luận tại quốc hội về vụ việc 4 tù nhân đã chết khi bị ISI giam giữ. Sang ngày hôm sau, Jamaat-e-Islami, đảng tôn giáo lớn nhất Pakistan, đề xuất một luật để tước quyền giam giữ người của ISI.

Phiên tòa mở hôm 1/2 được coi là một bước quan trọng trong việc làm sáng tỏ số phận của những người bị coi là "mất tích" - hàng trăm người Pakistan đã biến mất một cách khó hiểu khi bị ISI giam cầm trong thập niên qua, giữa những ám chỉ về sự tra tấn và hành hình của ISI mà không qua xét xử từ phía các nhóm nhân quyền.

Tất cả 11 người bị buộc tội tổ chức những cuộc tấn công khủng bố chống quân đội và các căn cứ của ISI từ tháng 11/2007 đến tháng 1/2008 được xét xử trong một phiên tòa chống khủng bố và được thả vào tháng 4/2010. Nhưng nhiều tháng sau họ bị ISI giam cầm trở lại và sau đó 4 tù nhân đã chết một cách khó hiểu. Một tù nhân chết trong tháng 4/2011 và thêm 2 tù nhân khác chết vào tháng 12 cùng năm.

Ngày 21/1/2012 tù nhân thứ tư tên là Abdul Saboor, 28 tuổi, được tuyên bố là đã chết. Abdul Baais, em trai của nạn nhân, được ISI chỉ đến một trạm xăng bên ngoài Peshawar, nơi tìm thấy xác của Saboor nằm trong chiếc xe cứu thương. Trên lưng của Saboor có nhiều vết bầm tím và Baais tin rằng anh mình bị đầu độc. Sau đó xác của Saboor được gia đình chôn cất nhanh chóng mà không qua khám nghiệm tử thi. Hiện Baais đang lo sợ cho số phận của hai người anh em khác, Majid và Basit, đang bị ISI giam giữ trong vụ án 11 người liên quan đến những vụ đánh bom khủng bố.

Trong khi đó, một quan chức an ninh giấu tên thừa nhận: 11 người bị ISI giam giữ nhưng nhấn mạnh đó là hành động hợp pháp. Người sĩ quan này cũng tuyên bố số tù nhân chết do những nguyên nhân tự nhiên, như là bệnh tim và viêm gan. Viên sĩ quan đưa ra một tài liệu mô tả chi tiết về vai trò của 11 tù nhân trong những vụ đánh bom trong hai năm 2007 và 2008 và số người này đã nhận tội, đồng thời chỉ trích hệ thống tòa án hình sự yếu kém của Pakistan đã không buộc tội được những người này.

Tuy nhiên, Tòa án Tối cao không thỏa mãn trước sự giải thích của ISI và yêu cầu IST đưa ra những chi tiết có tính thuyết phục hơn nữa. Hiện các nhóm nhân quyền đang lo ngại cho số phận của ít nhất 380 người Pakistan đang bị ISI giam cầm.

Asad Durrani, cựu lãnh đạo ISI.

Asad Durrani, cựu lãnh đạo ISI.

Vụ án thứ hai gọi là "Mehrangate" bắt đầu từ năm 1996, khi Tòa án Tối cao chứng minh rằng ISI đã gửi khoản tiền tương đương 6,5 triệu USD qua Ngân hàng Mehran đến một liên minh chính trị cánh hữu trước cuộc bầu cử năm 1990. Trung tướng Asad Durrani, người lãnh đạo ISI lúc đó, tuyên bố trước tòa rằng mục đích của số tiền quyên góp này là nhằm đánh bại Thủ tướng Benazir Bhutto, người mà quân đội hoàn toàn không tin tưởng và để ủng hộ những ứng cử viên khác. Nhưng bất chấp bằng chứng gây sửng sốt cho mọi người, vụ Mehrangate cũng bị xếp xó trong suốt nhiều năm và cho đến hôm nay mới được lật lại trong phiên tòa dự kiến mở vào ngày 29/2 tới.

Trong phiên tòa mới xét xử vụ "Mehrangate", cựu lãnh đạo ISI Asad Durrani có khả năng bị truy tố, cùng với một trong số những người hưởng lợi từ quỹ đen của ISI là lãnh đạo đối lập Nawaz Sharif. Nawaz Shari từng hai lần đắc cử Thủ tướng Pakistan, phục vụ 2 nhiệm kỳ không liên tục  từ ngày 1/11/1990 đến 18/7/1993 và 17/2/1997 đến 12/10/1999. Nếu chứng minh được Sharif bỏ túi 1,6 triệu USD thì sự nghiệp chính trị của ông ta sẽ sụp đổ. Tuy nhiên, viễn cảnh về việc cơ quan quyền lực ISI sẽ bị thua kiện xem ra rất mong manh.

Brad Adams, Giám đốc khu vực châu Á của Tổ chức giám sát nhân quyền (HRW), cho rằng ISI hiện nay vẫn còn nằm ngoài tầm tay của hệ thống tòa án hình sự Pakistan

Trang Thuần (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.