Thuốc lá – thủ phạm gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Hút thuốc lá là nguyên nhân của 75% các ca bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Người nghiện thuốc lá bị phổi tắc nghẽn mạn tính gấp 10 lần so với người không hút thuốc. 80-90% bệnh nhân phổi tắc nghẽn mạn tính có hút thuốc lá. Thậm chí, những người hút thuốc lá thụ động cũng có nguy cơ mắc bệnh cao.

19/09/2025 18:48

Không có bằng chứng cho thấy thuốc lá mới ít gây hại hơn thuốc lá thông thường

Nghiện thuốc lá nhiều năm mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính

Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện 19-8 đang điều trị cho nhiều bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Theo các bác sĩ, phần lớn các bệnh nhân này có tiền sử hút thuốc lá hoặc hút thuốc lá thụ động.

Ông Nguyễn Văn Quang (67 tuổi) cho biết, ông phát hiện bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính được 5 năm nay. Ông hút thuốc lá từ thời trẻ, có ngày ông hút hết 1 bao, nhiều lần ho dai dẳng. Người nhà khuyên ông bỏ thuốc nhiều lần nhưng ông không thực hiện được. Khi có dấu hiệu ho kéo dài, thở khò khè, tức ngực, mệt mỏi đi khám, ông được chẩn đoán mắc bệnh COPD.

Thuốc lá – thủ phạm gây bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính -0 — Bác sĩ Khoa Nội hô hấp, Bệnh viện 19-8 thăm khám cho bệnh nhân có tiền sử hút thuốc lá nhiều năm.

Theo các bác sĩ, hút thuốc lá không những gây ung thư phổi mà còn gây ra nhiều bệnh phổi khác như: Bệnh COPD, hen phế quản, nhiễm trùng đường hô hấp...Những bệnh lý này có thể gây ra nhiều biến chứng nặng nếu kéo dài, thậm chí còn dẫn đến tử vong. Nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh COPD tính hiện nay là thuốc lá.

Thống kê của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho thấy, có đến khoảng 80 - 90% người bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính có nguyên nhân là từ thuốc lá. Hằng năm trên thế giới phát hiện hơn 300 triệu người mắc COPD. Việt Nam cũng có tỷ lệ bệnh nhân mắc COPD không nhỏ (4,1% ở người trên 40 tuổi) và có xu hướng tiếp tục tăng cao do tình trạng hút thuốc lá, thuốc lào và ô nhiễm môi trường gia tăng.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính nguy hiểm thế nào

Bệnh COPD là bệnh lý đặc trưng bởi sự tắc nghẽn luồng khí thở ra. Có nhiều nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh COPD, mà nguyên nhân hàng đầu chính là do sử dụng thuốc lá, thuốc lào quá nhiều (bao gồm cả hít thuốc lá thụ động và chủ động).

Phổi người hút thuốc thường bị giảm diện tích bề mặt và giảm mao mạch, làm cho dòng máu lưu thông qua phổi bị giảm, dẫn đến làm giảm cung cấp chất dinh dưỡng và oxy cần thiết cho cả nhu môi phổi và các tổ chức khác trong cơ thể. Hút thuốc cũng gây ra hiện tượng tăng tính đáp ứng đường thở (do ảnh hưởng của các chất độc hại trong khói thuốc), gây co thắt đường thở.

Khói thuốc làm giảm sự phát triển của phổi và gây viêm tổ chức phổi ở trẻ nhỏ và thiếu niên, biểu hiện bằng tốc độ tăng thông khí chậm lại. Ở lứa tuổi từ 20 – 30, các bệnh lý gây ra do hút thuốc xuất hiện sớm. Ở lứa tuổi trên 30, nếu hút thuốc thì tốc độ giảm thông khí sẽ tăng gấp đôi so với người không hút thuốc. Những người hút thuốc ở tuổi càng trẻ thì thời gian hút để gây ra bệnh liên quan đến đường hô hấp càng ngắn so với những người bắt đầu hút ở tuổi muộn hơn.

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính gây khó thở do đường thở bị hẹp lại, gây suy hô hấp. Số liệu cho thấy, khoảng 15% những người hút thuốc lá sẽ có triệu chứng lâm sàng với COPD. Các yếu tố nguy cơ khác của bệnh này, dưới tác động của hút thuốc lá cũng trở nên mạnh hơn.

Đặc biệt, so với người không hút thuốc, những người hút thuốc lá sẽ dễ bị ảnh hưởng xấu hơn bởi ô nhiễm môi trường, nhiễm trùng và phơi nhiễm với các chất khói độc hơn.

Ngoài ra, tỉ lệ tử vong do bệnh COPD ở người hút thuốc lá còn cao gấp 10 lần so với người không hút thuốc.

Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo, cai thuốc lá là việc quan trọng đầu tiên để phòng ngừa bệnh COPD. Hạn chế tối đa nơi có nhiều người hút thuốc và những vật dụng liên tưởng đến thuốc lá. Nếu cần hãy dùng đến thuốc giúp cai thuốc.