Đây là bước ngoặt quan trọng của y tế dự phòng sau nhiều thập kỷ chờ đợi, giúp chủ động ngăn chặn nguy cơ biến chứng nặng và bảo vệ an toàn sức khỏe cho trẻ từ 2 tháng đến dưới 6 tuổi.
BS Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP Hồ Chí Minh, chuyên gia đầu ngành về bệnh truyền nhiễm trẻ em, người từng tham gia biên soạn phác đồ điều trị bệnh tay chân miệng cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho biết, vắc xin phòng tay chân miệng do EV71 là giải pháp được nhiều bác sĩ nhi khoa mong đợi trong nhiều năm, đặc biệt là khi chứng kiến nhiều đợt dịch lớn và lần lượt từng lớp trẻ nhập viện, chuyển nặng nhanh, biến chứng nguy hiểm.
Ở góc độ dịch tễ học và y tế công cộng, PGS.TS.BS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế), đánh giá việc đưa vắc xin EV71 vào sử dụng mở ra một giai đoạn mới trong phòng chống bệnh tay chân miệng tại Việt Nam. “Đây là bước chuyển rất quan trọng trong tư duy phòng chống dịch bệnh tay chân miệng chủ yếu dựa vào các biện pháp kiểm soát lây nhiễm sang kết hợp tiêm chủng vắc xin để tạo miễn dịch chủ động bảo vệ trẻ sớm hơn, hiệu quả hơn. Vắc xin EV71 cần được triển khai trong một chiến lược dự phòng toàn diện, đồng bộ giữa tiêm chủng, vệ sinh phòng bệnh, giám sát dịch tễ và phát hiện sớm ca mắc”, PGS.TS.BS Trần Đắc Phu nhấn mạnh.
BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh tay chân miệng do nhiều chủng virus khác nhau gây ra. Hàng chục năm qua, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin được xem là “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.
Vắc xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 đến 3 mũi tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm. Đặc biệt, vắc xin được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam, chứng minh khả năng bảo vệ tốt trước EV71 - tác nhân liên quan phần lớn ca bệnh nặng, tử vong của căn bệnh nguy hiểm chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Theo dữ liệu được công bố, vắc xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, không ghi nhận trường hợp mắc EV71 trong nhóm được tiêm và đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen phụ thuộc nhóm EV71.
Vắc xin EV71 đã được triển khai tiêm cho trẻ em tại Đài Loan, với hơn 600.000 liều đã được sử dụng từ tháng 8/2023 đến tháng 9/2026. Theo GS.BS Li-Min Huang, nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Đại học Quốc gia Đài Loan, Chủ tịch Danh dự Hội Bệnh truyền nhiễm Đài Loan, thực tế triển khai và theo dõi sau tiêm tại Đài Loan tiếp tục ghi nhận tính an toàn và hiệu quả cao của vắc xin. Từ khi triển khai vắc xin, CDC Đài Loan chưa ghi nhận EV71 trong các trường hợp tay chân miệng nặng giai đoạn 2024-2026, trong khi trước đó virus này từng chiếm tỷ lệ đáng kể trong các ca bệnh tay chân miệng biến chứng nặng.
Ông Fabrice Baschiera, Tổng Giám đốc điều hành Substipharm Biologics, bày tỏ vui mừng khi đơn vị được đồng hành cùng Hệ thống Tiêm chủng VNVC mang vắc xin tay chân miệng về, đưa Việt Nam trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á triển khai vắc xin quan trọng này.
Ngay trong ngày đầu Hệ thống Tiêm chủng VNVC triển khai tiêm vắc xin tay chân miệng EV71 tại Việt Nam, nhiều gia đình tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cần Thơ và các địa phương đã đưa trẻ đến khám sàng lọc và tiêm chủng. Hàng chục nghìn lượt đăng ký đặt trước được ghi nhận tại gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc.
Tại TP Hồ Chí Minh, anh Nguyễn Đức Quý (phường Hòa Hưng) đưa con trai Nguyễn Chí Minh Đức (23 tháng tuổi) đến VNVC tiêm từ sớm sau thời gian chờ đợi vắc xin. “Con hay bò, cho đồ vật và cho tay vào miệng, trong khi môi trường nhà trẻ có đông trẻ nhỏ nên nguy cơ lây bệnh luôn khiến gia đình lo lắng. Nay VNVC đã có vắc xin, tôi đến tiêm sớm cho bé bảo vệ con và yên tâm hơn khi con đi học”, anh Quý nói.
Để vắc xin sớm đến với trẻ em Việt Nam, BS.CKI Bạch Thị Chính cho biết, VNVC đã làm việc từ vài năm trước với Substipharm Biologics (Thuỵ Sĩ) để “giành quyền” đưa vắc xin này sớm về Việt Nam. VNVC cũng chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về cung ứng, bảo quản vắc xin, đào tạo chuyên môn và nhanh chóng phân phối tới gần 300 trung tâm VNVC trên toàn quốc để kịp thời triển khai tiêm chủng, bảo vệ trẻ em trước mùa cao điểm của căn bệnh này.
