Bệnh viện Da liễu Trung ương gần đây thăm khám cho nhiều bệnh nhân có dấu hiệu ung thư tế bào hắc tố xuất phát từ những vết đen ở lòng bàn chân.
Bà N.T.H (60 tuổi) đến Bệnh viện Da liễu Trung ương khám với một mảng da màu đen sẫm, loét nhẹ ở kẽ ngón chân. Mảng da sẫm màu xuất hiện đã lâu, và bà cho rằng mình bị nấm kẽ chân do làm nông nghiệp, thường xuyên lội nước. Bà không đi khám mà tự mua thuốc bôi nấm ngoài hiệu thuốc nhưng không khỏi, mà vết thâm ngày càng rỉ dịch, lan rộng.
Khi đến khám, bà được thực hiện sinh thiết, kết quả chẩn đoán xác định mắc ung thư tế bào hắc tố.
Cũng giống bà H, cách đây hơn 1 năm, bà P.T.M (65 tuổi) xuất hiện một vệt đen sần sùi ở vùng gót chân. Cho rằng đây là máu bầm chưa tan hết do từng dẫm phải đá nhọn, cộng thêm gót chân hay nứt nẻ nên bà chủ quan dùng đá bọt chà xát. Việc ma sát liên tục không làm vết đen biến mất mà vô tình kích thích tế bào ung thư phát triển mạnh hơn, sần sùi và biến dạng bề mặt.
Khi thấy vết loét lan rộng không khỏi, bà đến viện thăm khám và được xác định mắc ung thư tế bào hắc tố.
Trường hợp khác là cụ ông 89 tuổi phát hiện bệnh tình cờ khi được con cháu cắt móng, rửa chân. Gan bàn chân của ông xuất hiện một mảng sắc tố lớn, màu sắc nham nhở (chỗ đen sậm, chỗ nâu nhạt), ranh giới không rõ ràng. Do gan bàn chân là vị trí khuất, lại không gây đau nhức hay ngứa, cụ ông hoàn toàn không hay biết khối u đã âm thầm phát triển từ lâu.
Các kết quả cận lâm sàng cho thấy cụ ông đã bị ung thư tế bào hắc tố. Cụ được phẫu thuật loại bỏ khối u và nạo vét hạch vùng.
TS.BS Nguyễn Hữu Quang, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ, Bệnh viện Da liễu Trung ương cho biết, đặc điểm chung của cả 3 trường hợp trên là đều mắc ung thư tế bào hắc tố thể đầu chi – thể bệnh cực kỳ phổ biến ở người Châu Á.
Ung thư tế bào hắc tố vô cùng nguy hiểm vì tế bào ung thư có khả năng sinh sôi nhanh, ăn sâu xuống các lớp dưới da và di căn vào mạch máu, hạch bạch huyết cũng như các cơ quan nội tạng (như não, phổi, gan) trong thời gian rất ngắn.
Hiện tại, cả 3 bệnh nhân đã phẫu thuật loại bỏ hoàn toàn khối ung thư và chưa thấy di căn hạch vùng. Sau phẫu thuật, bệnh nhân phục hồi tốt và tiếp tục theo dõi định kỳ 3 tháng/lần.
Ung thư tế bào hắc tố là một trong những ung thư da có khả năng tiến triển và di căn nhanh nếu được phát hiện ở giai đoạn muộn.
Theo thống kê tại Bệnh viện Da liễu Trung ương giai đoạn 2020–2026, có hơn 100 trường hợp ung thư hắc tố da, tuổi trung bình 60,1; nữ chiếm 56,3%. Tổn thương tập trung chủ yếu ở bàn chân và móng chân (90,1%). Loét lâm sàng ghi nhận ở 70,4% trường hợp. Thể đầu chi chiếm ưu thế (94,4%).
Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư quốc tế năm 2024, toàn cầu ghi nhận 337.969 ca mới ung thư hắc tố da, với 58.398 ca tử vong. Tỷ lệ mắc cao nhất ở châu Âu và Bắc Mỹ, nhưng tại châu Á, ung thư hắc tố đầu chi (gan bàn chân, móng) lại chiếm tỷ lệ lớn.
Tại phòng khám ung thư tế bào hắc tố, Bệnh viện Da liễu Trung ương đã tiếp nhận khoảng 15 ca ung thư tế bào hắc tố từ đầu năm 2026. TS.BS Nguyễn Hữu Quang cho biết, do bàn chân là bộ phận nâng đỡ toàn bộ cơ thể nhưng lại thường bị chúng ta "bỏ quên" trong quá trình chăm sóc da hàng ngày. Nhưng đây lại là vị trí "ưa thích" của ung thư tế bào hắc tố.
Việc phát hiện sớm và điều trị sớm mang tính sống còn của căn bệnh này. TS.BS Nguyễn Hữu Quang cho biết, việc điều trị loại ung thư nguy hiểm này hiện đã có nhiều tiến bộ mới, ngoài phẫu thuật loại bỏ khối u, còn sử dụng liệu pháp miễn dịch và điều trị nhắm trúng đích đang được áp dụng cho những bệnh giai đoạn III – có di căn hạch vùng hoặc cơ quan xa.
Tuy nguy hiểm nhưng bệnh hoàn toàn có thể được chữa khỏi nếu phát hiện ở "thời điểm vàng". Theo BS Quang, nếu phát hiện ở giai đoạn sớm khi tế bào ung thư chỉ mới nằm ở lớp thượng bì, việc điều trị rất đơn giản. Bác sĩ chỉ cần phẫu thuật cắt bỏ rộng tổn thương. Tỷ lệ sinh tồn sau 5 năm có thể lên tới trên 95%, bệnh nhân giữ lại được sự toàn vẹn của chi.
Nếu ở giai đoạn muộn, bệnh nhân có thể phải đối mặt với việc tháo khớp, đoạn chi (cắt bỏ ngón chân hoặc một phần bàn chân) để ngăn chặn tế bào ung thư lây lan, kết hợp với hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch tốn kém nhưng tiên lượng sống lại rất dè dặt.
TS.BS Nguyễn Hữu Quang khuyến cáo người dân đừng đợi đến khi đau đớn, lở loét mới đi khám. Hãy tự tạo thói quen kiểm tra bàn chân của mình và người thân. Nếu thấy bất kỳ một nốt đen, mảng sắc tố nào ở lòng bàn chân, kẽ ngón chân, gót chân hoặc dưới móng chân có các dấu hiệu: Lớn nhanh, bờ không đều, màu sắc chỗ đậm chỗ nhạt, nứt nẻ, chảy máu, ngứa, đau; hoặc tổn thương sắc tố mới khác biệt rõ rệt so với những nốt ruồi còn lại...hãy đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa Da liễu để thăm khám, chẩn đoán sớm và điều trị kịp thời
