TS Bùi Thế Đức, Hội đồng Lý luận Trung ương, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương): Đảng ta coi nhân dân là trung tâm!
Cho đến nay, Đảng ta ra đời đã được 96 năm. Ngay từ khi mới ra đời, Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất chú trọng phát huy yếu tố dân chủ trong Đảng. Nguyên tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc sống còn của Đảng, được Đảng ta thực hiện nhất quán suốt 96 năm qua. Nguyên tắc đó ngày càng có sự phát triển, thể hiện ở việc Đảng ta không ngừng đổi mới và phát huy phương thức lãnh đạo.
Đảng ta luôn chú trọng nguyên tắc tự phê bình và phê bình; chú trọng cuộc vận động xây dựng chỉnh đốn Đảng để cho Đảng ngày càng lớn mạnh. Riêng về thực hiện dân chủ, Đảng ta coi nhân dân là trung tâm. Như Chủ tịch Hồ Chí Minh nói, tất cả những cái gì có lợi cho dân thì chúng ta phải làm, và cái gì có hại cho dân thì chúng ta phải hết sức tránh. Do đó, Đảng nhất quán thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Năm nay đất nước đã tiến hành đổi mới được 40 năm, dân chủ trong Đảng được thể hiện rõ nét trong sự nghiệp đổi mới. Phát huy tinh thần dân chủ chính là để tranh thủ nguồn lực trí tuệ phong phú của nhân dân trong việc đóng góp cho chủ trương đường lối của Đảng, trong việc thực hiện những nghị quyết của Đảng khi ban hành. Ngay trong đợt chuẩn bị Đại hội XIV của Đảng đã có gần 5 triệu lượt góp ý kiến, trong đó không chỉ có các cán bộ, các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu và các cán bộ công tác ở các cơ quan trung ương, địa phương đóng góp ý kiến, mà trong đó có nhiều ý kiến của nhân dân đóng góp rất có giá trị, đã được Đảng tiếp thu.
Một điểm đột phá về tư duy tại Đại hội XIV là Trung ương đã quyết định tích hợp ba báo cáo: Báo cáo chính trị, Báo cáo kinh tế - xã hội, Báo cáo tổng kết xây dựng Đảng thành Báo cáo chính trị theo một trục xuyên suốt, thống nhất, đồng bộ để trình Đại hội XIV của Đảng. Đây là lần đầu tiên trong các kỳ Đại hội, Đảng ta có sự tích hợp như thế. Đảng cũng đã xây dựng ngay dự thảo Chương trình hành động của Đại hội, để nghị quyết sau Đại hội đi ngay vào cuộc sống.
Tôi thấy rằng vấn đề dân chủ trong Đảng đã được thực hiện nhất quán như vậy nhưng các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị vẫn hay xuyên tạc là trong Đảng ta không dân chủ, trong xã hội ta không có dân chủ. Tất cả những luận điệu xuyên tạc đó đi ngược lại đường lối chủ trương chính sách của Đảng ta.
Có thể nhận thấy, phát huy dân chủ trong Đảng ngày càng được mở rộng, ngày càng được phát huy để thực hiện công cuộc đổi mới thành công. Đến thời điểm Đại hội Đảng lần thứ XIV, như Tổng Bí thư Tô Lâm nói là thời điểm để Đảng đưa đất nước bước sang kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, phát triển giàu mạnh và thịnh vượng. Với tư cách là một đảng viên có nhiều năm công tác ở cơ quan Trung ương Đảng và hiện nay là Hội đồng Lý luận Trung ương, tôi thấy rằng, việc phát huy dân chủ đã khẳng định Đảng ta là một Đảng cách mạng chân chính. Được nhân dân tin cậy, ủng hộ thì Đảng sẽ ngày càng vững mạnh và không có một thế lực nào có thể ngăn cản được trên con đường Đảng ta dẫn dắt dân tộc đi lên.
Trung tướng, GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Viện trưởng Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội), nguyên Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân: Nhiều ý kiến tham gia tư vấn của chúng tôi được các đồng chí lãnh đạo tiếp thu có chọn lọc, cho thấy Đảng ta thực sự dân chủ, cầu thị
Trong bất kỳ giai đoạn phát triển nào của lịch sử dân tộc, phát huy sức mạnh của nhân dân luôn là yếu tố sống còn quyết định sự thịnh suy của mọi triều đại, nhà nước. Thực tiễn đã minh chứng, quy tụ được lòng dân, phát huy sức mạnh của nhân dân là nguyên nhân quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam. Sức mạnh của nhân dân chính là nguồn gốc, điểm tựa vững chắc cho sự phát triển trường tồn, cường thịnh của đất nước. Sức mạnh của nhân dân sẽ được phát huy, nhân lên gấp bội nếu được kết nối thành một khối thống nhất, dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Chủ trương của Đảng ta về dân chủ hóa quá trình hoạch định chính sách thể hiện qua cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ", với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", nhằm mở rộng không gian để nhân dân đóng góp trí tuệ, tham gia sâu rộng vào việc xây dựng, thực thi chính sách, đảm bảo chính sách sát dân, phục vụ dân tốt hơn, củng cố sự lãnh đạo của Đảng và sự vững mạnh của Nhà nước.
Thực tiễn từ hoạt động của Viện An ninh phi truyền thống (Trường Quản trị và Kinh doanh, Đại học Quốc gia Hà Nội) và cá nhân tôi đã cho thấy, nhờ chủ trương và chính sách của Đảng ta về dân chủ hóa quá trình hoạch định chính sách đã giúp cá nhân tôi và Viện An ninh phi truyền thống có điều kiện tham gia đóng góp ý kiến với Đảng, với các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước về các vấn đề cải cách hành chính, phát triển bền vững, quốc phòng, an ninh của đất nước.
Dưới góc độ an ninh và phát triển, nhiều ý kiến tham gia tư vấn của chúng tôi về tinh gọn bộ máy, cải cách bộ máy Chính phủ, sắp xếp các đoàn thể chính trị xã hội, tinh gọn, mạnh trong giáo dục đào tạo, tăng cường hệ thống các trường mầm non, trường phổ thông, tinh gọn các trường đại học, phát huy vai trò của Đảng ủy và bỏ Hội đồng trường ở các cơ sở giáo dục đại học công lập, giải quyết các vấn đề an ninh đô thị, phòng ngừa, ứng phó các nguy cơ đe doạ an ninh phi truyền thống… đã được các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước tiếp thu có chọn lọc và đưa vào các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, văn bản pháp luật của Nhà nước. Điều này cho thấy Đảng, Nhà nước ta thực sự dân chủ, cầu thị, vì nước, vì dân.
Nhân dân rất kỳ vọng Đại hội XIV của Đảng sẽ có tiếp tục những chính sách về dân chủ hóa quá trình hoạch định chính sách thể hiện qua cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ", với phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng", nhằm mở rộng không gian để nhân dân đóng góp trí tuệ, tham gia sâu rộng vào việc xây dựng, thực thi chính sách, đảm bảo chính sách sát dân, phục vụ dân tốt hơn, củng cố sự lãnh đạo của Đảng và sự vững mạnh của Nhà nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.
Luật sư, TS Đặng Văn Cường, giảng viên Khoa Luật và Lý luận chính trị, Trường Đại học Thuỷ Lợi: Nhân dân thực sự là chủ thể của quá trình xây dựng và thực thi chính sách
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán xác định dân chủ vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Cá nhân tôi cho rằng, dân chủ trong Đảng trước hết phải được thể hiện đầy đủ, thực chất trong quá trình xây dựng, thảo luận và quyết định đường lối, chủ trương.
Các nghị quyết của Đảng chỉ thực sự có chất lượng khi được hình thành trên cơ sở phát huy trí tuệ tập thể, lắng nghe ý kiến đa chiều, kể cả những ý kiến phản biện khoa học, nhất là của trí thức là đảng viên.
Phản biện không làm suy yếu sự lãnh đạo của Đảng mà góp phần hoàn thiện tư duy, giúp chủ trương, chính sách sát thực tiễn hơn. Do đó, cần tiếp tục mở rộng không gian dân chủ, khuyến khích tranh luận khoa học, đồng thời có cơ chế bảo vệ những người dám nói thẳng, nói thật, nói đúng, khắc phục tâm lý e dè, né tránh trách nhiệm. Tuy nhiên, cũng phải khẳng định rằng, dân chủ trong Đảng phải luôn gắn liền với kỷ luật, kỷ cương. Mọi ý kiến đều được tôn trọng trong thảo luận nhưng khi nghị quyết đã được thông qua thì phải nghiêm túc chấp hành, bảo đảm sự thống nhất, đoàn kết trong toàn Đảng.
Việc phát huy quyền làm chủ của nhân dân trong quá trình hoạch định chủ trương, chính sách là yêu cầu khách quan, tất yếu. Thực tiễn cho thấy, những chủ trương, chính sách được lấy ý kiến rộng rãi, xuất phát từ đời sống nhân dân thường có tính khả thi cao, tạo được sự đồng thuận xã hội. Vì vậy, cần tiếp tục thể chế hóa thực chất việc lấy ý kiến nhân dân, bảo đảm công khai, minh bạch, có cơ chế tiếp thu và giải trình rõ ràng. Đồng thời, cần phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, các hội nghề nghiệp trong phản biện xã hội, góp phần nâng cao chất lượng hoạch định chủ trương, chính sách.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các kênh tham vấn chính sách trực tuyến là giải pháp quan trọng để mở rộng dân chủ, nâng cao hiệu quả quản trị quốc gia. Bên cạnh đó, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế thực hành dân chủ trong Đảng, coi đây là yêu cầu thường xuyên, xuyên suốt trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; bảo đảm dân chủ thực chất trong thảo luận, quyết định và tổ chức thực hiện các chủ trương, nghị quyết. Ngoài ra, cần thể chế hóa đầy đủ và hiệu quả hơn quyền tham gia của nhân dân vào quá trình hoạch định chủ trương, chính sách; hoàn thiện cơ chế lấy ý kiến, tiếp thu và giải trình, bảo đảm để nhân dân thực sự là chủ thể của quá trình xây dựng và thực thi chính sách.
Nhà giáo Nguyễn Văn Khẩn, Trường THPT Hoàng Mai (Nghệ An): Khi dân chủ được phát huy thực chất, trí tuệ tập thể sẽ được khơi thông
Là một cựu nhà giáo, cán bộ đảng viên có 60 năm tuổi Đảng, cá nhân tôi cho rằng dân chủ trong Đảng vừa là nguyên tắc tổ chức cơ bản, vừa là nhân tố quyết định để Đảng không ngừng tự đổi mới, tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Thực hành dân chủ trong Đảng, trước hết phải được thể hiện bằng việc tôn trọng và bảo đảm quyền được biết, được bàn, được tham gia quyết định và được giám sát của mỗi cán bộ, đảng viên; khuyến khích tinh thần thẳng thắn, cầu thị, dám nói, dám phản biện vì lợi ích chung, trên cơ sở giữ vững kỷ luật, kỷ cương và nguyên tắc tập trung dân chủ. Khi dân chủ nội bộ được phát huy thực chất, trí tuệ tập thể sẽ được khơi thông, các quyết sách lớn sẽ có chiều sâu, sát thực tiễn hơn, hạn chế những biểu hiện chủ quan, duy ý chí hoặc lợi ích cục bộ. Việc lắng nghe ý kiến nhân dân, tiếp thu các góp ý xác đáng của giới trí thức, chuyên gia, nhà khoa học sẽ giúp các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước vừa đúng định hướng, vừa hợp lòng dân và có tính khả thi cao. Do đó, việc tạo điều kiện để nhân dân được tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách chính là con đường để Đảng gắn bó mật thiết hơn với nhân dân, để mỗi quyết sách lớn của đất nước thực sự bắt nguồn từ cuộc sống, vì cuộc sống và được nhân dân đồng lòng, ủng hộ.
Tăng cường bảo đảm công tác y tế phục vụ Đại hội Đảng XIV 
