Chiều 30/10, sau khi thảo luận tại hội trường về tình hình thực hiện ngân sách nhà nước năm 2025, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2026; kết quả thực hiện các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch 5 năm giai đoạn 2021-2025; dự kiến các kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030, đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã phát biểu làm rõ thêm một số nội dung các đại biểu Quốc hội quan tâm nhiều về tài chính ngân sách, đầu tư công.
An sinh xã hội được đầu tư nhiều nhất từ trước đến nay
Thủ tướng Phạm Minh Chính khái quát bối cảnh đất nước trong 5 năm qua, nhận định khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi. Nhưng dù vậy, nền kinh tế trong nước đã đủ sức chống chọi với các cú sốc lớn từ bên ngoài. Kinh tế vĩ mô vì thế ổn định, lạm phát được kiểm soát đi kèm với thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế. “5 năm qua tôi nghĩ là các đại biểu Quốc hội đều hiểu rất rõ là các cú sốc từ bên ngoài như thế nào, rất lớn nhưng rõ ràng là chúng ta vượt qua được, quan trọng là nền kinh tế của chúng ta đủ sức chống chịu với các cú sốc bên ngoài thì chúng ta mới ổn định được kinh tế vĩ mô, mới kiểm soát được lạm phát, mới thúc đẩy được tăng trưởng, mới đảm bảo được các cân đối lớn, thu đủ chi, xuất đủ nhập, làm đủ ăn, năng lượng đủ cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng, thị trường lao động đáp ứng được sự chuyển đổi, bội chi ngân sách thấp hơn so với Quốc hội giao, thấp hơn so với các nhiệm kỳ trước đây; nợ công, nợ nước ngoài, nợ Chính phủ đều giảm so với trước đây. Đời sống của nhân dân được nâng lên, chỉ số hạnh phúc của chúng ta tăng 39 bậc so với đầu nhiệm kỳ, tiềm lực quốc phòng, an ninh được tăng cường” – Thủ tướng nhấn mạnh.
Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ, chưa bao giờ chúng ta đầu tư để tăng cường tiềm lực quốc phòng, an ninh như nhiệm kỳ này. Vì thế lễ diễu binh, diễu hành ngày 2/9 mới có được các sản phẩm mang thương hiệu của Việt Nam. Trong đó tự hào nhất là có những loại vũ khí chỉ có 4-5 nước làm được mà chúng ta đã làm được; đã rút ngắn xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, chính quy, từng bước hiện đại mà đi thẳng lên hiện đại.
Thủ tướng nhận định khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi. Nhưng dù vậy, nền kinh tế trong nước đã đủ sức chống chọi với các cú sốc lớn từ bên ngoài. Kinh tế vĩ mô vì thế ổn định, lạm phát được kiểm soát đi kèm với thúc đẩy tăng trưởng và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế.
An sinh xã hội được đầu tư nhiều nhất từ trước đến nay, nhà nước đã chi 1,1 triệu tỷ bằng 17% GDP của đất nước cho an sinh xã hội, hỗ trợ 68 triệu người lúc đại dịch COVID-19… “Tôi nghĩ trong điều kiện như vậy và chúng ta làm được như thế là một sự nỗ lực rất lớn của hệ thống chính trị, của nhân dân ta, của doanh nghiệp của chúng ta, tất nhiên là phải dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, thường xuyên, trực tiếp là Ban Chấp hành Trung ương, là Bộ Chính trị, là Ban Bí thư, là đồng chí Tổng Bí thư” – Thủ tướng nêu.
Đồng chí Thủ tướng cũng chia sẻ những kết quả đã giải quyết được trong nhiệm kỳ vừa qua như cơ bản giải quyết 12 dự án thua lỗ kéo dài mấy chục năm, nhiều dự án có hiệu quả, có lãi… Về hạ tầng thì thì đã vượt mục tiêu 3.000 km đường cao tốc, 1.700 km đường ven biển đã hoàn thành, từ nay đến cuối năm sẽ vượt; đã tái tạo cơ cấu một loạt dự án về năng lượng, toàn những dự án vài tỷ đô trở lên, có những dự án 10 tỷ đô như khí điện Lô B, Sông Hậu 1, Thái Bình 2, Nghi Sơn - Thanh Hóa…; đã nghiên cứu khai thác tài nguyên biển với 8 tầng nguyên liệu…
Cho rằng, một trong những lĩnh vực thúc đẩy tăng trưởng là động lực đầu tư công. Thủ tướng cho biết, khó khăn nhất là giải phóng mặt bằng, tái định cư cho nhân dân; vừa qua chúng ta bỏ cấp huyện đi thì chuyển đổi chính quyền 3 cấp sang chính quyền 2 cấp cũng có những vướng mắc phải có thời gian, hiện nay đang từng bước trơn tru; đã phân cấp, phân quyền cho nhiều địa phương đầu tư dự án, bước đầu đã làm rất tốt, có hiệu quả.
Những thành quả ấy, theo lãnh đạo Chính phủ, là rất đáng trân trọng trong bối cảnh nhiều khó khăn. Ông khẳng định Việt Nam đã tự chủ, tự lực, tự cường, tự tin để tạo đà, tạo lực, tạo niềm tin bước vào kỷ nguyên mới
Phải an toàn tài chính quốc gia
Nội dung mà Thủ tướng nhấn mạnh đó là vấn đề hạch dự toán chi với mục tiêu là phải đảm bảo thu, chi, thu phải đủ chi, đảm bảo an toàn tài chính quốc gia; phải tăng đầu tư cho phát triển những mục tiêu lớn, rồi phải đảm bảo an sinh xã hội khi cần, chi cho người có công, chi cho các vấn đề phát sinh đột xuất như đại dịch COVID-19, thiên tai…
“Nhiệm kỳ này Quốc hội cũng ủng hộ có một dự toán chi phù hợp, trước hết tập trung vào 3 việc. Một là chi cho con người, chi thường xuyên, chi cho hoạt động. Phải đảm bảo chi cho con người, chi cho hoạt động của bộ máy. Thứ hai là phải đảm bảo tiềm lực quốc phòng để giữ được độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội. Thứ ba là phải đảm bảo an sinh xã hội, đất nước công bằng, tiến bộ” – Thủ tướng nhấn mạnh và khẳng định không hy sinh công bằng, tiến bộ xã hội, không hy sinh an sinh xã hội chạy theo tăng trưởng đơn thuần.
Lắng nghe nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội phản ánh tình trạng dự toán chi chưa sát, người đứng đầu Chính phủ thừa nhận điều này và cho rằng đó là khuyết điểm cần khắc phục. Song ông khẳng định tất cả các khoản tăng thu, giảm chi đều xin ý kiến Quốc hội và thời gian qua, việc này đã “đi đúng hướng”, tập trung chi cho con người, để lại 70% tăng thu để chi cho tăng lương. “Đại biểu Quốc hội đề xuất tăng lương ngay vào đầu năm 2026. Theo kế hoạch việc tăng lương thực hiện vào tháng 7/2026 nhưng chúng tôi sẽ cân đối, xin ý kiến Quốc hội để tính toán tăng lương sớm hơn” - Thủ tướng nói, đồng thời cũng nhấn mạnh sẽ xây dựng dự toán thu chi hợp lý hơn.
Làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm trong công tác giải ngân đầu tư công 
Đề xuất loạt giải pháp cấp bách thúc đẩy giải ngân vốn ODA và đầu tư công 
