Thủ tướng: Phát triển giao thông vận tải đường sắt hiện đại, đồng bộ

Sáng 9/7, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt (Ban Chỉ đạo), chủ trì Phiên họp thứ 3 của Ban Chỉ đạo để đánh giá tình hình công tác 6 tháng đầu năm 2025 và rà soát thực hiện các nhiệm vụ Thủ tướng giao tại Phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo.

Phiên họp được tổ chức trực tiếp tại Trụ sở Chính phủ; trực tuyến với điểm cầu 19 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Dự Phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Phó trưởng Ban Chỉ đạo; lãnh đạo các bộ, ngành và địa phương nơi có các dự án đường sắt đi qua.

Phát biểu khai mạc phiên họp, Thủ tướng cho biết, 6 tháng đầu năm 2025 tình hình kinh tế-xã hội tiếp tục đà phát triển tích cực. Kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng 6 tháng đạt 7,52%, cao nhất trong giai đoạn từ năm 2011 trở lại đây.

Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng 8% trở lên trong năm nay còn rất nhiều thách thức. Do đó, thời gian tới, Chính phủ và các cấp, ngành, địa phương cần tiếp tục quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt hơn nữa để thúc đẩy tăng trưởng đạt mục tiêu đề ra, đồng thời giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đảm bảo các cân đối lớn của nền kinh tế; tạo đà, tạo lực, tạo khí thế cho tăng trưởng 2 con số trong những năm tiếp theo để hoàn thành 2 mục tiêu 100.

Thủ tướng chỉ rõ Đại hội XIII của Đảng xác định tiếp tục 3 đột phá chiến lược, trong đó có quan tâm đúng mức phát triển giao thông đường sắt; triển khai xây dựng một số đoạn đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, kết nối đồng bộ hệ thống giao thông với các khu vực kinh tế, khu công nghiệp, cảng hàng không, cảng biển; đẩy nhanh tiến độ xây dựng tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh nhằm giải quyết các điểm nghẽn về hạ tầng giao thông theo Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển giao thông vận tải đường sắt hiện đại, đồng bộ nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội nhanh, bền vững, đáp ứng mục tiêu đến năm 2045 nước ta là nước phát triển có thu nhập cao.

Thủ tướng cho rằng vận tải đường sắt đóng vai trò chủ đạo trên hành lang kinh tế Bắc-Nam, các hành lang vận tải Đông Tây và vận tải hành khách tại các đô thị lớn. Quốc hội đã ban hành Nghị quyết về chủ trương dự án đầu tư xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam; Nghị quyết về chủ trương đầu tư dự án tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng; Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.

Đặc biệt tại Kỳ họp thứ 9, Quốc hội 15 đã thông qua Luật Đường sắt sửa đổi với nhiều cơ chế, chính sách vượt trội để huy động tối đa nguồn lực phát triển đường sắt trong giai đoạn tới.

Tại phiên họp lần thứ 2 của Ban Chỉ đạo, Thủ tướng Chính phủ chỉ ra 3 nhiệm vụ trọng tâm và giao 48 nhiệm vụ cụ thể cho các Bộ, ngành, địa phương để tập trung thực hiện, đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án. Các Bộ, ngành, địa phương và thành viên Ban Chỉ đạo đã hết sức trách nhiệm tổ chức triển khai nhiệm vụ được giao; phát huy tinh thần trách nhiệm, giao nhiệm vụ thì phải “rõ người, rõ việc, rõ cái tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền” với tinh thần là “nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn.”

Nhấn mạnh, công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư giải phóng mặt bằng có ý nghĩa quan trọng, Thủ tướng yêu cầu các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có đường sắt đi báo cáo về tình hình chuẩn bị công việc giải phóng mặt bằng.

Thủ tướng lưu ý các bộ, ngành, địa phương đã được giao nhiệm vụ phải chủ động tổ chức triển khai, không trông chờ, ỷ lại; không vòng vo, sợ trách nhiệm; phải cụ thể hóa thành quyết định, văn bản pháp lý của các bộ, các ngành, không có chậm trễ, vì “Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đã đồng tình, nhân dân thì mong đợi; chỉ bàn làm, không bàn lùi," làm đồng bộ, xuất phát từ lợi ích của Đảng, Nhà nước, nhân dân, chống tiêu cực, lãng phí, lợi ích nhóm.

Từ sau Phiên họp thứ hai của Ban Chỉ đạo, Thủ tướng, Phó Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo, giao 48 nhiệm vụ cho các bộ, ngành, địa phương tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh thủ tục chuẩn bị đầu tư các dự án. Đến nay các cơ quan đã hoàn thành 23 nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu.

Các cơ quan đang tích cực, tập trung triển khai 17 nhiệm vụ là công việc chỉ đạo, điều hành thường xuyên; 7 nhiệm vụ chưa đáp ứng tiến độ; 1 nhiệm vụ chưa đến hạn.

Bộ Xây dựng đã tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật Đường sắt; Chính phủ ban hành Nghị quyết 127 triển khai Nghị quyết 187 của Quốc hội về chủ trương đầu tư dự án đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng.

Bộ trình Chính phủ dự thảo Nghị định quy định về tiêu chí lựa chọn tổ chức, doanh nghiệp được đặt hàng cung cấp dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt; trình Chính phủ dự thảo Nghị quyết triển khai Nghị quyết số 188 của Quốc hội về cơ chế đặc thù phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh; dự thảo quyết định của Chính phủ quy định về danh mục dịch vụ, hàng hóa công nghiệp đường sắt giao nhiệm vụ cho tổ chức, doanh nghiệp, Đề án phát triển nguồn nhân lực.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chính phủ dự thảo Nghị định hướng dẫn về tạm sử dụng rừng hiện đang tiếp thu, chỉnh sửa theo ý kiến thành viên Chính phủ. Bộ Khoa học và Công nghệ đã hoàn chỉnh dự thảo Nghị định hướng dẫn thực hiện công tác phát triển khoa học, công nghệ đường sắt, đang soát xét thủ tục trình Chính phủ. Bộ Công Thương hoàn chỉnh Đề án phát triển công nghiệp, đang soát xét thủ tục trình Thủ tướng.

TP Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đã ban hành kế hoạch triển khai Nghị quyết số 188 của Quốc hội. Các địa phương tuyến đường sắt Lào Cai -Hà Nội-Hải Phòng đi qua đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng.