Tàu vét, ngoài ý nghĩa thông thường để chỉ những chuyến tàu hỏa cuối cùng trong ngày, dừng lại ở tất cả các ga để vét khách, nó còn hàm chứa yếu tố ẩn dụ để chỉ về lòng tham của ai đó khi không còn cơ hội để thực hiện công việc tương tự. Nhất là, khi thay đổi từ tàu bằng từ vơ - nó sẽ trở thành vơ vét - lột tả trọn vẹn lòng tham của con người.
Vì nguồn thông tin hạn hẹp, cùng với khuôn khổ của bài viết ngắn này, tác giả chỉ xin nêu 2 sự việc liên quan tới khái niệm trên - một sự việc xảy ra tại một cơ quan cấp Bộ ở Trung ương và một việc ở địa phương (thuộc cấp tỉnh, thành).
Chuyến tàu vét thứ nhất
Từ dạo đầu năm nay, báo chí nước nhà xôn xao đưa tin và bàn luận về vụ việc ở Thanh tra Chính phủ. Tập trung vào ông Trần Văn Truyền, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ đã làm một "chuyến tàu vét" kỳ tích trong công tác bổ nhiệm cán bộ trước khi "hạ cánh an toàn" thực hiện chế độ hưu trí.
Quả là sự kiện có một không hai trong lịch sử, số là ngày 3/8/2011 - ngày mà Trung ương đã có quyết định người thay thế ông, vậy mà ông vẫn cấp tốc ký quyết định bổ nhiệm một lúc tới 22 (hai mươi hai) cán bộ lên hàm cấp vụ, cục và tương đương. Dẫu rằng một số đơn vị đã đủ hoặc thừa chỉ tiêu cán bộ mang hàm cấp ấy. Kỳ lạ thật!
Chưa hết, nếu gộp lại cả mấy tháng trước đó, chỉ tính từ đầu tháng 3 tới ngày 3/8/2011, ông Tổng này đã ký bổ nhiệm tới 60 người.
Công tác tổ chức cán bộ là việc làm thường xuyên của mỗi cấp ủy Đảng, mỗi cấp lãnh đạo từ Trung ương tới cơ sở. Có điều, cớ sao ở đây lại để diễn ra vào thời điểm "chuyến tàu vét" như vậy? Đó là trách nhiệm của người thay thế và các cơ quan chức năng phải làm rõ để xử lý và làm bài học kinh nghiệm cho nhiều nơi khác. Giữa lúc xã hội xôn xao bàn tán, bức xúc về những tiêu cực trên lĩnh vực thi tuyển công chức, đề bạt cán bộ… thì việc làm trên là cấp thiết và phải kiên quyết xử lý những trường hợp vi phạm quy chế, tiêu chuẩn bổ nhiệm.
Thực lòng mà nói tác giả bài viết này tin rằng trong số 60 vị cán bộ ở cơ quan này được đề bạt vào thời điểm đó có không ít người thuộc diện cần thiết và xứng đáng.
Chuyến tàu vét thứ hai
Sự việc mới toanh, vừa diễn ra trong mùa Vu Lan năm con ngựa này tại Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch TP HCM. Nguyên Giám đốc Sở Nguyễn Thành Rum thực hiện y chang cái bài của ông nguyên Tổng Thanh tra Chính phủ đã làm từ 3 năm trước.
Sự thể là: Ngày 1/3/2014, ông Rum nhận quyết định nghỉ chế độ hưu trí, thì trước đó 2 tháng (tháng 1 và tháng 2/2014) ông cũng cấp tốc ký quyết định bổ nhiệm tới 21 cán bộ cấp phòng, ban và tương đương thuộc Sở. Tân Giám đốc Phan Nguyễn Như Khuê, sau gần 6 tháng đảm đương cương vị mới, tiến hành rà soát lại công tác tổ chức cán bộ, đã phát hiện nhiều sai sót trong việc thực hiện quy trình, quy định của việc bổ nhiệm cán bộ tháng 1 và 2/2014.
Vì vậy, ngày 7/8/2014, Giám đốc Phan Nguyễn Như Khuê đã ký quyết định thu hồi và hủy bỏ 21 quyết định bổ nhiệm như đã nêu trên. Thật đáng hoan nghênh việc làm kịp thời và kiên quyết của Ban lãnh đạo mới Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch thành phố mang tên Bác.
Bởi sự việc quá mới, các báo chưa "tăm" được thông tin nên không có sự ồn ào phê phán. Vả lại, cơ quan chủ quản người ta đã xử lý kiên quyết và kịp thời thì cần chi tốn thêm giấy mực.
Từ hai sự việc trên khiến chúng ta đều day dứt và băn khoăn tự hỏi: Cả nước có tới hàng ngàn đơn vị cấp sở và tương đương; hàng ngàn cơ quan cấp vụ, cục và tương đương; hàng vạn đơn vị cấp phòng, ban và tương đương, không biết có bao nhiêu "chuyến tàu vét" như thế?
Trước thềm của các Đại hội cơ sở, tiến tới Đại hội lần thứ XII của Đảng, với tinh thần xây dựng Đảng, xây dựng Chính quyền Cách mạng ngày càng vững mạnh lãnh đạo đất nước giành nhiều thắng lợi trên bước đường đổi mới, thiết nghĩ công tác Tổ chức cán bộ giữ vai trò quyết định. Vì vậy, các cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước (tổ chức, kiểm tra, thanh tra…) cần đồng loạt ra quân một cách quyết liệt. Cần có nhiều những "Bao thanh thiên" trong xử lý sai phạm, đặc biệt là sai phạm liên quan tới Tổ chức - Cán bộ, nhằm tránh bỏ sót nhân tài, để sót những phần tử cơ hội vào các cương vị lãnh đạo. Đó là mong mỏi, là niềm tin và hy vọng của toàn Đảng, toàn dân.
Hà Nội, mùa Vu Lan 2014