Thổ Nhĩ Kỳ nổi sóng vì cái chết của một thiếu niên

Cái chết của một thiếu niên 15 tuổi, bị hôn mê từ tháng 6/2013 sau khi bị cảnh sát làm bị thương trong phong trào chống chính phủ, lại làm dấy lên làn sóng phản đối ngày 11/3 tại Thổ Nhĩ Kỳ.

Còn 3 tuần nữa là đến kỳ bầu cử thị chính trong tình trạng căng thẳng, hàng chục cuộc biểu tình chống Thủ tướng Recep Tayyip Erdogan đã bùng nổ ra tại nhiều thành phố lớn để lên án về cái chết của Berkin Elvan, mà mọi người xem như là tượng trưng cho sự đàn áp của cảnh sát.

Nguồn cơn của sự việc xảy ra vào sáng sớm ngày 11/3 khi cái chết của Elvan được thông báo sau 269 ngày hôn mê. "Chúng tôi đã mất đi đứa con trai lúc 7h, cầu cho nó được yên nghỉ" - gia đình của em đã viết trên mạng Twitter.

Nhiều sự cố dữ dội đã xảy ra trước Bệnh viện Istanbul, nơi hàng trăm người đang tụ tập để tưởng nhớ Berkin Elvan. Hàng chục người biểu tình tấn công một chiếc xe cảnh sát bằng gạch đá khiến họ phải sử dụng lựu đạn cay để thoát ra.

Trước các phóng viên, mẹ của Elvan đầm đìa nước mắt lên án Thủ tướng Erdogan: "Không phải là Thượng đế mà chính Thủ tướng đã cướp đi sinh mạng của con tôi". Nhiều vụ đụng độ khác đã xảy ra vào chiều cùng ngày giữa cảnh sát và gần 1.000 sinh viên Đại học Kỹ thuật Trung Đông ở Ankara, cứ địa của phe đối lập. Cảnh sát đã dùng đến vòi phun nước để giải tán người biểu tình đang chiếm giữ một đại lộ trong thủ đô.

Trong ngày, hàng trăm học sinh sinh viên đã tụ tập và biểu tình ngồi tại Ankara, Izmir, Eskisehir và Antalya quanh bức ảnh của Elvan và hô to: "Em vẫn bất tử" lấy trên các mạng xã hội. Khắp nơi mọi người hô hào các khẩu hiệu phản đối chính phủ như "Erdogan, kẻ sát nhân!", hay "Tất cả hãy cùng nhau chống lại chủ nghĩa phát xít". Ngoài ra, có hàng trăm người đã tụ họp trong khu Okmeydani, nơi sinh sống của gia đình nạn nhân.

Người biểu tình tại Istanbul giữa làn khói cay.
Người biểu tình tại Istanbul giữa làn khói cay.

Cái chết của Berkin Elvan đã nâng số người chết lên 7 người trong phong trào phản đối đã làm chao đảo chính phủ Hồi giáo bảo thủ vào giữa năm 2013. Một cảnh sát viên cũng tử vong trong biến cố, làm bị thương hơn 8.000 người. Tổng thống Abdullah Gul đã bày tỏ trước báo giới nỗi đau xót sau cái chết của Elvan và ngỏ lời chia buồn cùng gia đình. Ông cũng kêu gọi "mọi người nên làm tất cả để điều đó không tái diễn".

Hôm 11/3, tổ chức "Human Rights Watch" lên án vấn đề bạo lực của cảnh sát đã trở nên phổ biến và yêu cầu mở cuộc điều tra để "tìm ra kẻ đã bắn Elvan".

Gia đình của Elvan cho biết nhìn thấy em lần cuối vào ngày 16/6/2013 lúc em ra khỏi nhà để mua bánh mì. Theo nhiều nhân chứng, em đã bị một quả lựu đạn cay của cảnh sát bắn trúng đầu khi mọi người trong khu phố đang biểu tình chống Thủ tướng và "sự chuyên chế của ông ta".

Sau 9 tháng trong tình trạng hôn mê, Elvan đã qua đời vào sáng ngày 11/3 vừa qua. Chín tháng sau vụ việc, viên cảnh sát đã gây ra cái chết của em vẫn chưa bị nhận dạng.

Từ trưa ngày 12/3, hàng ngàn người bắt đầu tụ tập tại khu Okmeydani. Mọi ngả đường chung quanh đều bị cản bằng các rào chắn. Khi chiếc quan tài xuất hiện, bên trên phủ tấm vải đỏ và những bó hoa, mọi người chen lấn, tiếng bàn tán râm ran. Tiếng hô "Erdogan, kẻ sát nhân!" lại vang lên. Có đến hàng ngàn người tiễn đưa Elvan đến nghĩa trang.

Một đám người tụ tập đông nhất kể từ sau những cuộc biểu tình tại Quảng trường Gezi vào mùa xuân 2013 tràn ngập trung tâm thành phố, và đến chiều đám đông tập trung quanh quảng trường trung tâm, chung quanh là hàng rào cảnh sát.

Trên đường đi nhiều cửa hiệu đã kéo cửa xuống để tỏ tình đoàn kết. Chân dung của Elvan được treo trước nhiều cửa hiệu. Học sinh sinh viên cùng nghỉ học. Tại Izmir, Ankara, Tunceli và nhiều thành phố khác, hàng ngàn người xuống đường biểu tình chống chính phủ và lên án Thủ tướng Erdogan.

Ngay sau khi đám tang kết thúc, những vụ đụng độ dữ dội đã xảy ra gần Quảng trường Taksim. Đến tận khuya tiếng súng bắn đạn cao su từ những chiếc xe bọc thép vẫn còn nổ vang. Hàng loạt lựu đạn cay làm cho không khí thật khó thở. Vụ đụng độ làm ít nhất 2 người bị thương. Trong khu Elvan sinh sống, một thanh niên 21 tuổi đã chết vì trúng đạn trong vụ đụng độ giữa cảnh sát và người biểu tình.

Tại vùng Dersim ở miền Đông Thổ Nhĩ Kỳ, một cảnh sát đã chết vì đau tim, có lẽ do hơi cay. Hàng chục người bị thương và ít nhất 200 người bị bắt giữ. Một văn phòng chiến dịch tranh cử của đảng Công lý và Phát triển (AKP) đang nắm quyền đã bị cướp phá và phóng hỏa. Tối 12/3, trên đại lộ đi bộ Istiklal dẫn đến Taksim, một thiếu niên 17 tuổi bán hàng rong bị thương nặng do lựu đạn cay bắn trúng mặt.

Được đài truyền hình phỏng vấn vào tối 12/3, Thủ tướng Erdogan không đi thẳng vào vấn đề mà chỉ nhấn mạnh rằng: "Tỉ giá đã ổn định và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ không bị ảnh hưởng bởi những biến cố này"

Mai Long (tổng hợp)

Các tin khác

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Vụ tập kích làm rung chuyển những bàn đàm phán

Đêm 7/5, Israel phóng tên lửa xuống khu vực ngoại ô Beirut, tiêu diệt Ahmed Ali Balout - chỉ huy lực lượng Radwan của Hezbollah. Đây là lần đầu thủ đô Lebanon bị tấn công kể từ lệnh ngừng bắn hơn 3 tuần trước. Đòn tập kích làm rung chuyển nền tảng mong manh của thỏa thuận và phủ bóng lên những nỗ lực ngoại giao giữa Mỹ và Iran.

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Nhật Bản nới quy định xuất khẩu quốc phòng

Theo Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế - HSS (Vương quốc Anh), việc Nhật Bản nới lỏng đáng kể các hạn chế đối với xuất khẩu quốc phòng sẽ tạo ra những cơ hội thương mại và ngoại giao quan trọng. Nhưng, trước hết, họ cần giải quyết các vấn đề về năng lực công nghiệp quốc phòng.

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

NATO trước áp lực tái cấu trúc cơ chế họp cấp cao

Áp lực nội bộ gia tăng buộc NATO xem xét điều chỉnh cơ chế họp cấp cao, trong bối cảnh quan hệ xuyên Đại Tây Dương xuất hiện nhiều khác biệt về ưu tiên chiến lược. Việc thay đổi nhịp thượng đỉnh đặt ra yêu cầu cân bằng giữa ổn định chính trị và hiệu quả điều phối dài hạn của liên minh.

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mỹ sẽ rút 5.000 quân khỏi châu Âu

Mối rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh NATO ở châu Âu ngày càng lớn thêm với việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ rút 5.000, và có thể nhiều hơn nữa, binh sĩ đóng tại Đức, sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích cách Mỹ xử lý xung đột Iran.

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Tác động của việc UAE rút khỏi OPEC

Từ ngày 1/5, Các tiểu vương quốc Arab Thống Nhất (UAE) thống báo rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và cơ chế OPEC+. Việc lựa chọn rút khỏi tổ chức sau gần 60 năm là thành viên ở thời điểm này được coi là cú sốc với “cartel dầu mỏ” do Saudi Arabia dẫn đầu bấy lâu nay, và cả với hệ thống cung ứng năng lượng thế giới.

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Trung Đông: Các bên nỗ lực tháo gỡ bế tắc

Những ngày qua, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra nhiều thay đổi bất ngờ trong nỗ lực tháo gỡ bế tắc ở Iran. Sau khi cho rằng Iran vẫn chưa “trả giá đủ lớn”, ngày 5/5, ông đưa ra cái gọi là Dự án Tự do, để giúp các tàu và thủy thủ đoàn bị mắc kẹt thoát khỏi Vịnh Persic, nhưng cũng nhằm làm suy yếu sự kiểm soát của Iran đối với eo biển Hormuz.

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Một cuộc so găng ở độ cao 550km

Bình minh ngày 24/2/2022 không chỉ được đánh dấu bằng tiếng xích xe tăng Nga gầm rú vượt qua biên giới Ukraine, mà còn bởi một “cú đánh bồi” lạnh lùng và vô hình trên không gian mạng. Đúng một giờ trước khi phát súng đầu tiên nổ ra, mã độc AcidRain đã âm thầm đánh sập mạng vệ tinh của Viasat, khiến hàng nghìn modem trở thành những khối nhựa vô dụng. Một phần hệ thống liên lạc chỉ huy của Ukraine lập tức tê liệt, 5.800 turbine điện gió ở Đức mất kết nối điều khiển từ xa, hàng chục nghìn thuê bao internet ở Pháp, Hungary, Hy Lạp và Ba Lan mất kết nối. Đó là buổi sáng khiến thế giới hiểu ra: bầu trời thấp không còn là vùng trung lập, mà đã trở thành chiến trường.

Vịnh Aden lại dậy sóng

Vịnh Aden lại dậy sóng

Một loạt tàu thương mại bị cướp biển khống chế trên vùng biển Somalia và vịnh Aden chỉ trong khoảng 2 tuần, từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5/2026. Đây là tốc độ leo thang chưa từng thấy kể từ thập kỷ trước - thời điểm hành lang hàng hải này trở thành nỗi kinh hoàng của ngành vận tải biển toàn cầu. Điều gì đã kéo “bóng ma hải tặc” trở lại, và tại sao đúng vào lúc này?

Những thông điệp từ nước Anh

Những thông điệp từ nước Anh

Giữa lúc quan hệ Anh - Mỹ đang trải qua thử thách nghiêm trọng, chuyến thăm kéo dài 4 ngày của Quốc vương Charles III tới Washington nhân kỷ niệm 250 năm ngày ký Tuyên ngôn Độc lập đã mang theo nhiều thông điệp quan trọng về “mối quan hệ đặc biệt” giữa hai bên.

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Liên hợp quốc tìm người kế nhiệm Tổng Thư ký Antonio Guterres: Cuộc đua ngắn hay dài nhất?

Ngày 21 và 22/4 vừa qua, 4 ứng cử viên cho chức Tổng Thư ký Liên hợp quốc đã trải qua các phiên đối thoại trực tiếp trước Đại Hội đồng - sự kiện được ví như “một trong những cuộc phỏng vấn xin việc khắt khe nhất thế giới”. Cuộc đua thay thế ông Antonio Guterres, người kết thúc nhiệm kỳ ngày 31/12/2026, đang bước vào giai đoạn quyết định.

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Colombia: “Hòa bình toàn diện” hay “chiến tranh toàn phần”?

Thỏa thuận hòa bình mang tính bước ngoặt năm 2016 giữa Chính phủ Colombia và lực lượng nổi dậy lớn nhất ở Mỹ Latin đã thành công ở một số khía cạnh: Lực lượng vũ trang Cách mạng Colombia (FARC) đồng ý hạ vũ khí và bạo lực từng tàn phá đất nước đã giảm đáng kể.

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Chiến tranh hiện đại và sự phụ thuộc trí tuệ nhân tạo

Cuộc xung đột diễn ra tại Trung Đông cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng cao của quân đội Mỹ và Israel vào trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực quân sự, đặc biệt là trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Vận tải biển tránh Hormuz, chọn lối Panama

Hormuz bị phong tỏa đẩy chuỗi cung ứng toàn cầu vào thế đảo lộn, khiến các hãng vận tải đổ dồn qua kênh đào Panama và chấp nhận trả phí ưu tiên cao chưa từng có để tránh rủi ro chậm trễ.

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Khi UAE rời khỏi OPEC...

Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) thông báo, kể từ ngày 1/5, nước này rời khỏi Tổ chức Các quốc gia xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) sau 60 năm là thành viên, giáng một đòn nặng nề vào tổ chức này, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nguồn cung lớn nhất lịch sử.

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Quốc hội gỡ “khó” từ đất đai đến thuế: Mở lối cho dòng chảy nguồn lực

Chỉ với 12 ngày làm việc, nhưng Kỳ họp thứ Nhất Quốc hội khóa XVI đã thực hiện rất nhiều nhiệm vụ quan trọng: đó là, tập trung kiện toàn bộ máy Nhà nước, bầu các chức danh lãnh đạo cao cấp; kịp thời thể chế hóa nhiều chủ trương, chính sách thành pháp luật để triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; đồng thời, quyết định các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh và đối ngoại, trong đó có nhiều nhiệm vụ gấp rút, cấp bách; thông qua 9 luật và 31 nghị quyết.

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Những lá phiếu giữa đống đổ nát Gaza

Cuộc bầu cử đầu tiên của người Gaza sau hơn 2 thập kỷ, diễn ra tại thành phố Deir al-Balah hôm 26/4, đã chứng kiến thắng lợi nghiêng về những ứng viên được cho là có liên hệ với Chính quyền Palestine (PA). Nhưng, đằng sau kết quả ấy vẫn là những câu hỏi thực chất chưa có lời đáp về năng lực quản trị và vai trò của PA trong một cục diện mà họ hầu như bị gạt ra ngoài lề.

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Eo biển Hormuz và “cơn địa chấn” năng lượng

Những chuyến tàu dầu bắt đầu khựng lại ở eo biển Hormuz, khi cuộc xung đột Iran nổ ra đang khiến cả thế giới như nín thở. “Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa an ninh năng lượng lớn nhất trong lịch sử”, ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đã thốt lên như vậy và nó không phải là lời nói quá.

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

EU chính thức phê duyệt gói vay 90 tỷ euro cho Ukraine

Liên minh châu Âu (EU) hôm 23/4 đã phê duyệt gói vay 90 tỷ euro để giúp Ukraine đáp ứng các nhu cầu kinh tế và quân sự trong 2 năm, theo tuyên bố của Síp, Chủ tịch luân phiên của EU. Đồng thời, phê duyệt một loạt biện pháp trừng phạt mới đối với Nga.

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu và cuộc chiến Trung Đông

Châu Âu đang ở vị thế vô cùng khó xử trong cuộc xung đột Mỹ/Israel - Iran. Họ vừa không phải là bên ra quyết định có ảnh hưởng đến cuộc chiến, vừa không phải là bên trung gian hòa giải có ảnh hưởng đáng kể. Châu Âu chỉ là bên ngoài cuộc, bất lực trong việc can thiệp và là nạn nhân gánh chịu những tổn thất không ngừng lan rộng.

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

Nước Anh và những trăn trở kéo dài từ một cuộc “ly hôn”

10 năm sau “cuộc ly hôn” thế kỷ, nước Anh vẫn chưa tìm thấy bình yên hậu Brexit. Giữa những hệ lụy kinh tế kéo dài và một nghịch lý là làn sóng mong muốn quay lại EU ngày càng dâng cao trong dư luận, Thủ tướng Keir Starmer đứng trước bài toán nan giải: làm sao để thực hiện lời hứa về một “nước Anh toàn cầu” mà không làm ngơ trước sự đảo chiều tư tưởng của công chúng.